Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Адам мәңгі сүрмейді,
Ілмектер: адам, өмір
Көрден қайтып келмейді.
Құлың – дұшпаның.
Ілмектер: құл, дұшпан
Жаңылмайтын мерген – жаңбыр.
Ілмектер: мерген
Жалқауға табалдырық та таудай көрінер.
Ілмектер: жалқау
Жақсының сүйегі жерде қалғанымен,
Ілмектер: жақсы, мәңгі
Аты мәңгі елде қалады.
Әдеп пен құлақтың анасы – тіл.
Ілмектер: әдеп, тіл
Есек айтады:
Ілмектер: теңіз, есек, су
Тірі болсам, теңізден де су ішермін.
Еңбек еш кетпес.
Ілмектер: еңбек
Ел өзгерсе де, әдет өзгермейді.
Ілмектер: ел, әдет
Сыналмаса – алданар,
Ілмектер: сынау, сақтану
Сақтанбаса – сандалар.
Егін салғанда келісім болса,
Ілмектер: егін, келісім, керісу
Қырман басында керісу болмайды.
Көрпесіне қарай көсілмегеннің бақайы үсір.
Ілмектер: көрпе, бақай
Қонағын барымен сыйласа,
Ілмектер: қонақ, сыйлау
Жанымен ырза болар.
Қаһарман да қолдаусыз қорған бұза алмас.
Ілмектер: қорған, қаһарман
Сөз атасы – құлақ,
Ілмектер: сөз, су, құлақ, қырғыз мақалы
Жол атасы – тұяқ,
Су атасы – бұлақ.
Көзді сүзуге болады.
Ілмектер: көз, мұрын, шара, қырғыз мақалы
Құдай ұрған мұрынға,
Қандай шара қонады.
Ауызы асқа тигенде,
Ілмектер: ас, тас, қырғыз мақалы
Тұмсығы тасқа тиді.
Бірі асайды,
Ілмектер: шатақ
Бірі масайды,
Шатақты солай жасайды.
Біреу ішуге су таппайды,
Ілмектер: су, көпір, дау
Біреу өтуге көпір таппайды.
Екі дәукес қосылмай,
Дау бітпейді тосылмай.
Арыстанмен – арыстан,
Ілмектер: арыстан, есек, қозы
Қозымен қозы болсаң да,
Есекпен есек болма.
Тастақ жерде қияқ болмайды,
Ілмектер: ұят, қияқ
Сондай-ақ, тазда ұят болмайды.
Дұшпанға қарсы құрал әзірлеген –
Ілмектер: дұшпан, құрал, тұтқын
Тұтқыр болады.
Құрал әзірлемеген – тұтқын болады.
Арыстанды арбап ұстасаң да,
Ілмектер: арыстан, ұстау, қуыршақ
Қуыршақты зорлап ұстай алмайсың.
Торлаған бұлтты боран қашырар.
Ілмектер: бұлт, боран
Тамақ табағымен емес, тұзымен дәмді.
Ілмектер: тамақ, табақ, тұз
Арыстан алыстан ақырса,
Ілмектер: арыстан, ат
Аттың аяқтары шалынысар.
Тезек қарда жатпас,
Ілмектер: тезек, қар, жақсы, жаман
Жаман жақсымен араласпас.
Әдеп басы – тіл.
Ілмектер: әдеп, тіл
Қора толы мал да көсемсіз қалмас.
Ілмектер: қора, мал, көсем
Ауыз жесе көзі ұялады.
Ілмектер: ауыз, көз, ұялу
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі