Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бұлт болса, күн жауар,
Ілмектер: бұлт, күн, отан, тентек, ұмыту
Ашық болса, жылытар.
Өскен-туған жерлерін
Тентек кісі ұмытар.
Бұлт — ала, жер — шола.
Ілмектер: бұлт, жер
Бұлбұлдан өзге құстар
Ілмектер: бұлбұл, гүлстан
Гүлстан қадірін білмес.
Бұлбұлдан опа күтпе,
Ілмектер: бұлбұл, опа, гүл, сайрау, құс туралы
Әр гүл сайын әртүрлі сайрайды.
Бұланға ерген шөпке аунар,
Ілмектер: бұлан, доңыз, шөп, еру
Доңызға ерген боққа аунар.
Бұл тіршілік тек қана ішіп-жеу үшін берілмеген.
Ілмектер: тіршілік, ішіп-жеу, өмір
Бұл өмірдің балында ара бар, сақтан.
Ілмектер: өмір, бал, ара, сақтық
Бұл өмірдегі ең соңғы баратын жер — көр.
Ілмектер: өмір, көр, жер, өлім
Бұл өмірге келген соң, жақсылық қыл,
Ілмектер: өмір, жақсылық, жаман, іс
Жаман істі жамандарға ғана қалдыр.
Бұл жалғанды бұзатын — арсыз адам.
Ілмектер: дүние, өмір, өмір туралы, ар, арсыз, адам
Бұл жалғанда жазығы жоқ жан бар ма?
Ілмектер: жалған, жазықты, жазықсыз, жан, адам, дүние, өмір туралы
Бұл дүниені ұстап тұрған — махаббат,
Ілмектер: махаббат, дүние, адам, сүю
Егер сүю болмаса, адам да болмас еді.
Бұл дүниеге сеніп болмайды.
Ілмектер: дүние, сенім
Бұл дүние уақытша әуре, далбаса,
Ілмектер: дүние, уақытша, әуре, айдаһар
Бір тоймайды айдаһардай жалмаса.
Бұл дүние — момындардың зынданы.
Ілмектер: дүние, момын
Бұқа қарап жүріп тойға жасауыл болды.
Ілмектер: бұқа, той, жасауыл
Бұйырған асқа тіс тиер,
Ілмектер: бұйрық, тіс, жаз, қыс
Жаз тимесе, қыс тиер.
Бұйырған ас тіс сындырып кіреді.
Ілмектер: бұйрық, ас, тіс, сыну
Бұйрықсыз шыбын шақпас.
Ілмектер: бұйрық, шыбын
Бұйдалаған тайлақтай,
Ілмектер: бұйда, тайлақ, мойнақ
Жетелеген мойнақтай.
Бұ сараңнан түк дәметпе, көнбейді,
Ілмектер: сараң, сараңдық, бидай, сортаң
Сортаң жерге еккен бидай өнбейді.
Бұ қу тамақ талай елге апат боп,
Ілмектер: апат, жер, опат
Жер қойнына кірген олар опат боп.
Бұ заманның ісін есті кісі бітірмейді,
Ілмектер: заман, іс, ептілік, есті, епті
Епті кісі бітіреді.
Бұ дүниенің қайғысы көп.
Ілмектер: дүние, қайғы
Бұ дүниеге еш уақытта да сеніп болмайды.
Ілмектер: дүние, уақыт, сенім
Бұ дүние байлығы — шашылған жем.
Ілмектер: дүние, байлық, жем
Бұ бақытқа сенбе,
Ілмектер: бақыт, өткінші, сенім
Келер, кетер демде.
Буып ашу, кім қаһарын жаяды,
Ілмектер: ашу, қаһар, бек, қасиет
Содан бектік қасиет те таяды.
Бура өле ме, бота өле ме?
Ілмектер: өлім, бура, бота, кәрі, жас, ай, күн, ажал
Кәрі өле ме, жас өле ме?
Айы жеткен айда өлер,
Күні жеткен күнде өлер.
Бөтендікі — сенікі емес.
Ілмектер: бөтен
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі