Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жаман әйел байына
Ілмектер: әйел
Жалғыз атын сойғызар;
Жақсы әйел жолдасын
Жоқтан құрап тойғызар.
Байсыз әйел үйде тұрмас,
Ілмектер: бай, әйел, оймақ
Баусыз оймақ қолда тұрмас.
Жақсы аттың тісін ашып қарама, киесі болады.
Ілмектер: ат, қатын, әйел, жас
Қатыны жастың жұрт көзінше жасын сұрама, әр нәрсенің жүйесі болады.
Тыртақай жігітке,
Ілмектер: жігіт, әйел
Жыртақай әйел кез болар.
Елді қорғайтын – ерлер,
Ілмектер: ел, ер, әйел, тәрбие
Ерлерді тәрбиелейтін – әйелдер.
Қатын ашуланса қазан қайнатар.
Ілмектер: қатын, әйел, ашу
Қатынның шайпау болғаны – болмағаны,
Ілмектер: қатын, келін, әйел
Келіннің шайпау болғаны – оңбағаны.
Жақсы әйел – ері ұялар іс қылмайды.
Ілмектер: әйел, іс, ұят
Әйел асқақтаса, жылайды,
Ілмектер: әйел, еркек
Еркек асқақтаса, құлайды.
Жетесіз әйел ер қадірін білмес.
Ілмектер: әйел
Еркек үйдің – иманы,
Ілмектер: ерке, үй, әйел
Әйел – үйдің жиғаны.
Сұлу әйелдің күйеуі қарауыл.
Ілмектер: сұлу, әйел, қарауыл, күйеу
Атың жаман болса, сатып құтыларсың,
Ілмектер: әйел, ат
Әйелің жаман болса, қайтып құтыларсың.
Әкесінің ақшасына үйленген,
Ілмектер: әке, әйел, ақша
Әйелінің қадірін білмейді.
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Ілмектер: әйел, ақыл, жетім, бала
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Жақсы әйел жарының жақсылығын асырар,
Ілмектер: жақсы, әйел, жар
Жамандағын жасырар.
Ерге жаққан қатын елге де жағады.
Ілмектер: ер, әйел, қатын
Ақылды әйел күйеуінің ойнап айтқанын,
Ілмектер: ақыл, әйел
Ойлап талдайды.
Әйелді бастан, баланы жастан.
Ілмектер: әйел, бала
Инабатты болса әйел,
Ілмектер: инабат, әйел, бала, өнеге, көрік
Өнегелі болса бала көрікті.
Еркек – бас, әйел – мойын.
Ілмектер: ерке, әйел
Әйел — үйдің қазығы.
Ілмектер: әйел, үй
Шырақ жақсаң-ақ,
Ілмектер: шырақ, парсы мақалы, шаян
Шаян шыға келеді.
Теңізге інжу тасымас.
Ілмектер: теңіз, інжу, парсы мақалы
Дар да – ағаштан,
Ілмектер: дар, мінбар, ағаш, парсы мақалы
Мінбар да ағаштан жасалады.
Өлшемей кеспе,
Ілмектер: кесу, шешу, өлшеу, парсы мақалы
Келіспей шешпе.
Екі күннен кейін жаңа құмыраның суы да суып кетеді.
Ілмектер: күн, құмыра, жаңа, су, парсы мақалы
Даяшы аяшыңнан да абзал.
Ілмектер: даяшы, парсы мақалы
Зұлым өз дуалын өзі құлатады.
Ілмектер: зұлым, дуал, парсы мақалы
Не өзі,
Ілмектер: із, жоқ, парсы мақалы
Не ізі жоқ.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі