Өлең, жыр, ақындар

Ұлағатты сөздер

Өз-өзіңді жеңу — жеңістердің ең біріншісі әрі ең жақсысы, ал өз-өзіңнен жеңілу — жеңілістердің ішіндегі ең ұяттысы және ең жаманы.

Оригинал (ежелгі грекше):
...τὸ νικᾶν αὐτὸν αὑτὸν πασῶν νικῶν πρώτη τε καὶ ἀρίστη, τὸ δὲ ἡττᾶσθαι αὐτὸν ὑφ’ ἑαυτοῦ πάντων αἴσχιστόν τε ἅμα καὶ κάκιστον.

Алынған жері:
«Заңдар» (Nomoi / Laws), I кітап, 626e–627a

Ілмектер: өзін-өзі жеңу, ішкі тәртіп, ерік-жігер, мораль, рухани күш, Платон, жеңіс, жеңіліс, күрес, нәпсі, әлсіздік, тәртіпсіздік, өзіндік тәртіп Платон

Ұлы компаниялар – ұлы өнімдерге негізделеді.

“Great companies are built on great products.”
Қайдан алынған:
Tesla және SpaceX сұхбаттары, 2014 ж.

Ілмектер: Илон Маск, нақыл сөз, өнім сапасы, кәсіпкерлік философия, компания табысы, технологиялық прогресс, бизнес стратегиясы, мотивациялық сөз Илон Маск

«Ей, дүние! Сенің істерің ғажайып толы,
Жақсылығың да, жамандығың да — өз ізің».


Оригинал (парсыша):
«جهانا شگفتی ز کردار تست
همه نیک و بد یادگار تست»

Қайдан алынған:
«Шахнаме» дастаны — парсы халқының тарихи-философиялық эпосы

Ілмектер: парсы нақыл сөзі, Фирдоуси, Шахнаме, әрекет пен жауапкершілік, өмір философиясы, тарихи даналық, мағыналы нақыл Фирдауси

Кедей — малы аз адам емес, кедей — ақылы аз адам.

«ليسَ الفقيرُ مَن قلَّ مالُهُ، بل الفقيرُ مَن قلَّ عقلُهُ»
Қайдан алынған:
Әл-Жахиздің әлеуметтік-философиялық трактаттары мен эсселерінен (IX ғасыр, Аббаси дәуірі)

PS: Бұл сөз адамның қадірі байлықпен емес, ақыл-парасатпен өлшенетінін айтады. Ақылсыздық – шынайы кедейлік, ал ойлы адам кез келген жағдайда өз жолын таба алады.

Ілмектер: араб нақыл сөзі, Әл-Жахиз, зайырлы ойшыл, ақыл туралы сөз, адам құндылығы, философиялық даналық, мағыналы нақыл Әл-Жахиз

Өмірдің сапасы – біздің ойларымыздың сапасына байланысты.

«Ἡ τοῦ βίου ποιότης τῶν λογισμῶν ἡμῶν ἐστίν.»
Қайдан алынған: «Өз-өзіңе толғаныс» (Meditations), II кітап

PS: Адамның өмірді қалай қабылдайтыны оның ішкі ойлау жүйесіне тәуелді; дұрыс ой – тыныш өмірдің кілті.

Ілмектер: нақыл сөз, Марк Аврелий, стоицизм, ой мен өмір, философиялық даналық, мағыналы сөз, дұрыс ой, ішкі ой, ой Марк Аврелий

Өміріңнің қалған бөлігін — өз қолыңда бар нәрселерге ғана жұмса.

“You have power over your mind — not outside events. Realize this, and you will find strength.”

Қайдан алынған: «Өзіңе арналған толғаныстар» (Meditationes), II кітап
Бұл сөйлем дәл Марк Аврелийдің Meditations кітабында кездеседі және оның негізгі стоикалық қағидаларын қысқа әрі нақты жеткізеді: біздің ішкі әлеміміз (ның ойымыз, сезімдеріміз, реакцияларымыз) біздің бақылауымызда, ал сыртқы оқиғалар біздің бақылауымыздан тыс.

PS: Өмірдің бір кезеңінен кейін адам бәрін бақылап, бәрін өзгерте алмайтынын түсінеді. Сол кезде күш-қуатты бос уайымға емес, өз еркің мен таңдауыңа тәуелді істерге бағыттау — ішкі тыныштық пен саналы өмірдің кілті.

Ілмектер: жауапкершілік, саналы таңдау, уақытты бағалау, ішкі тыныштық, даналық, өмірлік қағида, өзін-өзі дамыту, Марк Аврелий Марк Аврелий

Қиындықтың дәл ортасында мүмкіндік жатады.

1930-жылдардағы ой-толғамдары мен сұхбаттарында айтылған афоризм ретінде кең тараған.
Оригиналы: In the middle of difficulty lies opportunity.

PS: Әрбір қиын жағдай — адамды шыңдайтын әрі жаңа жол, жаңа мүмкіндік ашатын сынақ. Қиындыққа дұрыс көзқараспен қарау табысқа бастайды.

Ілмектер: қиындық, мүмкіндік, өмір сабақтары, мотивация, табандылық, ойлау жүйесі, Альберт Эйнштейн, жаңа жол, жаңа мүмкіндік Альберт Эйнштейн

Өмір — велосипед тебумен тең. Тепе-теңдікті сақтау үшін үнемі қозғалыста болу керек.

1930 жылы ұлы Эдуард Эйнштейнге жазған хатынан.
Оригиналы: Life is like riding a bicycle. To keep your balance, you must keep moving.

Ілмектер: даму, әрекет, өмір философиясы, мотивация, табандылық, Альберт Эйнштейн, қозғалыс, өрлеу, алға жылжу Альберт Эйнштейн

Ұлы адам болуды күтпей, қазір ұлы болыңыз.

"Do not wait to be a great man; be a great man now."

Бұл сөздер әртүрлі дәйексөздер жинақтарында кездеседі және көбіне Финли Питер Данның сатиралық жазбаларымен байланыстырылады.

PS: Адам өмірде өз мақсатына жетуді немесе пайдалы істерді кейінге қалдырмауы керек. Ұлылық пен маңызды әрекеттерді дәл қазір бастау керек, әрбір сәтті жауапкершілікпен өткізіп, нақты іс-әрекет жасау арқылы жүзеге асыруға болады.

Ілмектер: әрекет, ұлылық, мотивация, Жетістік, кейінге қалдыру, инспирация, дәл қазір істеу, мақсат, жауапкершілік, іс-әрекет Финли Питер Данн

Өмір — өзіңді табу емес, өзіңді қалыптастыру.


Нақыл сөз (ағылшынша): “Life isn’t about finding yourself. Life is about creating yourself.”
Қайдан алынған: Шоудың эсселері мен сұхбаттарында бекіген афоризм
Нақты дереккөз: Oxford Reference — Bernard Shaw Quotes
PS: Адам тағдыры дайын күйде берілмейді, ол жасалады.

Ілмектер: тұлға, өзін дамыту, өмір ұстаным, еркіндік, Адам, тағдыр, афоризм, өзіңді табу, өзіңді қалыптастыру Бернард Шоу

Жағдайды өзгерте алмасақ, бізден өзімізді өзгерту талап етіледі.

Нақыл сөз (ағылшынша): “When we are no longer able to change a situation, we are challenged to change ourselves.”
Қайдан алынған: Man’s Search for Meaning (1946)
Нақты дереккөз: Viktor Frankl Institute — Quotation Archive

Ілмектер: психология, өмір мәні, жауапкершілік, Рух, жағдай, өзгеріс, өзгеру Виктор Франкл

Өміріңнің бақыты — ойларыңның сапасына байланысты.


Нақыл сөз (ағылшынша): “The happiness of your life depends upon the quality of your thoughts.”
Дереккөз: Бұл тұжырым Meditations атты еңбектен алынған дүниетанымдық мағынадағы сөз ретінде танымал (көбіне цитата түрінде таратылған, оның түпнұсқа мағынасы ойларымыз бен ішкі бағдарымызға негізделген).

PS: Ойларымыздың тазалығы мен бағыттылығы біздің бақытымыз бен ішкі тыныштығымызға тікелей әсер етеді.

Ілмектер: стоицизм, ойлар, бақыт, Ой тазалығы, позитив Марк Аврелий

Адамның қадірі — оның мінезімен өлшенеді.

Ілмектер: мінез, адамгершілік, тәрбие, Әдеп Имам Әбу Ханифа

Қателікті мойындамау — одан да үлкен қателік.

Дерегі: Лунь юй

Ілмектер: даму, қателік, адалдық, даналық, Конфуций, Лунь юй Конфуций

Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста — сонда толық боласың елден бөлек.

Дерегі: 17-қара сөз
Мағынасы: Ақыл, ерік пен мейірім тең болса ғана адам кемелденеді.

Ілмектер: кемел адам, ақыл, жүрек, қайрат, Абай, кемелдену Абай Құнанбайұлы

Маңыздысы – сұрақ қоюды тоқтатпау.

Дерегі: Эйнштейннің ғылыми-философиялық сұхбаттарынан
Мағынасы: Даму мен жаңалықтың бастауы – ойлану мен күмәндану.

Ілмектер: даму, жаңалықтың бастауы, ойлану, күмәндану, шындық, ақиқат, сұрақ, ізденіс Альберт Эйнштейн

Сабыр – әрбір шынайы күштің бастауы.

Ілмектер: Сабыр, шынайы күш, күш, мықтылық, мінез-құлық, мінез Жалаладдин Руми

Өзіңді жойған күні жаңа өмірің басталады.

Ілмектер: Жаңа өмір, өзгеріс, өзгеру, өзіңді өзгерту, даму Жалаладдин Руми

Ең басты назар – азаматтарымыздың қажеттілігі әрдайым басты назарда болуы керек.

Ілмектер: қажеттілік, халық, экономика, әлеуметтік саясат, ел, Қоғам Қасым-Жомарт Тоқаев

Елдегі тұрақтылық пен тыныштық – бірлік пен келісімнің жемісі.

Ілмектер: ел, тұрақтылық, тыныштық, бірлік, келісім Қасым-Жомарт Тоқаев