Ұлағатты сөздер
Кедей — малы аз адам емес, кедей — ақылы аз адам.
Ілмектер: араб нақыл сөзі, Әл-Жахиз, зайырлы ойшыл, ақыл туралы сөз, адам құндылығы, философиялық даналық, мағыналы нақыл Әл-Жахиз
«ليسَ الفقيرُ مَن قلَّ مالُهُ، بل الفقيرُ مَن قلَّ عقلُهُ»
Қайдан алынған:
Әл-Жахиздің әлеуметтік-философиялық трактаттары мен эсселерінен (IX ғасыр, Аббаси дәуірі)
PS: Бұл сөз адамның қадірі байлықпен емес, ақыл-парасатпен өлшенетінін айтады. Ақылсыздық – шынайы кедейлік, ал ойлы адам кез келген жағдайда өз жолын таба алады.
Өмірдің сапасы – біздің ойларымыздың сапасына байланысты.
Ілмектер: нақыл сөз, Марк Аврелий, стоицизм, ой мен өмір, философиялық даналық, мағыналы сөз, дұрыс ой, ішкі ой, ой Марк Аврелий
«Ἡ τοῦ βίου ποιότης τῶν λογισμῶν ἡμῶν ἐστίν.»
Қайдан алынған: «Өз-өзіңе толғаныс» (Meditations), II кітап
PS: Адамның өмірді қалай қабылдайтыны оның ішкі ойлау жүйесіне тәуелді; дұрыс ой – тыныш өмірдің кілті.
Өміріңнің қалған бөлігін — өз қолыңда бар нәрселерге ғана жұмса.
Ілмектер: жауапкершілік, саналы таңдау, уақытты бағалау, ішкі тыныштық, даналық, өмірлік қағида, өзін-өзі дамыту, Марк Аврелий Марк Аврелий
“You have power over your mind — not outside events. Realize this, and you will find strength.”
Қайдан алынған: «Өзіңе арналған толғаныстар» (Meditationes), II кітап
Бұл сөйлем дәл Марк Аврелийдің Meditations кітабында кездеседі және оның негізгі стоикалық қағидаларын қысқа әрі нақты жеткізеді: біздің ішкі әлеміміз (ның ойымыз, сезімдеріміз, реакцияларымыз) біздің бақылауымызда, ал сыртқы оқиғалар біздің бақылауымыздан тыс.
PS: Өмірдің бір кезеңінен кейін адам бәрін бақылап, бәрін өзгерте алмайтынын түсінеді. Сол кезде күш-қуатты бос уайымға емес, өз еркің мен таңдауыңа тәуелді істерге бағыттау — ішкі тыныштық пен саналы өмірдің кілті.
Қиындықтың дәл ортасында мүмкіндік жатады.
Ілмектер: қиындық, мүмкіндік, өмір сабақтары, мотивация, табандылық, ойлау жүйесі, Альберт Эйнштейн, жаңа жол, жаңа мүмкіндік Альберт Эйнштейн
1930-жылдардағы ой-толғамдары мен сұхбаттарында айтылған афоризм ретінде кең тараған.
Оригиналы: In the middle of difficulty lies opportunity.
PS: Әрбір қиын жағдай — адамды шыңдайтын әрі жаңа жол, жаңа мүмкіндік ашатын сынақ. Қиындыққа дұрыс көзқараспен қарау табысқа бастайды.
Өмір — велосипед тебумен тең. Тепе-теңдікті сақтау үшін үнемі қозғалыста болу керек.
Ілмектер: даму, әрекет, өмір философиясы, мотивация, табандылық, Альберт Эйнштейн, қозғалыс, өрлеу, алға жылжу Альберт Эйнштейн
1930 жылы ұлы Эдуард Эйнштейнге жазған хатынан.
Оригиналы: Life is like riding a bicycle. To keep your balance, you must keep moving.
Ұлы адам болуды күтпей, қазір ұлы болыңыз.
Ілмектер: әрекет, ұлылық, мотивация, Жетістік, кейінге қалдыру, инспирация, дәл қазір істеу, мақсат, жауапкершілік, іс-әрекет Финли Питер Данн
"Do not wait to be a great man; be a great man now."
Бұл сөздер әртүрлі дәйексөздер жинақтарында кездеседі және көбіне Финли Питер Данның сатиралық жазбаларымен байланыстырылады.
PS: Адам өмірде өз мақсатына жетуді немесе пайдалы істерді кейінге қалдырмауы керек. Ұлылық пен маңызды әрекеттерді дәл қазір бастау керек, әрбір сәтті жауапкершілікпен өткізіп, нақты іс-әрекет жасау арқылы жүзеге асыруға болады.
Өмір — өзіңді табу емес, өзіңді қалыптастыру.
Ілмектер: тұлға, өзін дамыту, өмір ұстаным, еркіндік, Адам, тағдыр, афоризм, өзіңді табу, өзіңді қалыптастыру Бернард Шоу
Нақыл сөз (ағылшынша): “Life isn’t about finding yourself. Life is about creating yourself.”
Қайдан алынған: Шоудың эсселері мен сұхбаттарында бекіген афоризм
Нақты дереккөз: Oxford Reference — Bernard Shaw Quotes
PS: Адам тағдыры дайын күйде берілмейді, ол жасалады.
Жағдайды өзгерте алмасақ, бізден өзімізді өзгерту талап етіледі.
Ілмектер: психология, өмір мәні, жауапкершілік, Рух, жағдай, өзгеріс, өзгеру Виктор Франкл
Нақыл сөз (ағылшынша): “When we are no longer able to change a situation, we are challenged to change ourselves.”
Қайдан алынған: Man’s Search for Meaning (1946)
Нақты дереккөз: Viktor Frankl Institute — Quotation Archive
Өміріңнің бақыты — ойларыңның сапасына байланысты.
Ілмектер: стоицизм, ойлар, бақыт, Ой тазалығы, позитив Марк Аврелий
Нақыл сөз (ағылшынша): “The happiness of your life depends upon the quality of your thoughts.”
Дереккөз: Бұл тұжырым Meditations атты еңбектен алынған дүниетанымдық мағынадағы сөз ретінде танымал (көбіне цитата түрінде таратылған, оның түпнұсқа мағынасы ойларымыз бен ішкі бағдарымызға негізделген).
PS: Ойларымыздың тазалығы мен бағыттылығы біздің бақытымыз бен ішкі тыныштығымызға тікелей әсер етеді.
Адамның қадірі — оның мінезімен өлшенеді.
Ілмектер: мінез, адамгершілік, тәрбие, Әдеп Имам Әбу Ханифа
Қателікті мойындамау — одан да үлкен қателік.
Ілмектер: даму, қателік, адалдық, даналық, Конфуций, Лунь юй Конфуций
Дерегі: Лунь юй
Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста — сонда толық боласың елден бөлек.
Ілмектер: кемел адам, ақыл, жүрек, қайрат, Абай, кемелдену Абай Құнанбайұлы
Дерегі: 17-қара сөз
Мағынасы: Ақыл, ерік пен мейірім тең болса ғана адам кемелденеді.
Маңыздысы – сұрақ қоюды тоқтатпау.
Ілмектер: даму, жаңалықтың бастауы, ойлану, күмәндану, шындық, ақиқат, сұрақ, ізденіс Альберт Эйнштейн
Дерегі: Эйнштейннің ғылыми-философиялық сұхбаттарынан
Мағынасы: Даму мен жаңалықтың бастауы – ойлану мен күмәндану.
Сабыр – әрбір шынайы күштің бастауы.
Ілмектер: Сабыр, шынайы күш, күш, мықтылық, мінез-құлық, мінез Жалаладдин Руми
Өзіңді жойған күні жаңа өмірің басталады.
Ілмектер: Жаңа өмір, өзгеріс, өзгеру, өзіңді өзгерту, даму Жалаладдин Руми
Ең басты назар – азаматтарымыздың қажеттілігі әрдайым басты назарда болуы керек.
Ілмектер: қажеттілік, халық, экономика, әлеуметтік саясат, ел, Қоғам Қасым-Жомарт Тоқаев
Елдегі тұрақтылық пен тыныштық – бірлік пен келісімнің жемісі.
Ілмектер: ел, тұрақтылық, тыныштық, бірлік, келісім Қасым-Жомарт Тоқаев
Уақыт ең әділ төреші екенін ұмытпайық.
Ілмектер: уақыт, әділ, төреші Қасым-Жомарт Тоқаев
Зұлымдықтың жеңуі үшін жақсы адамдардың ештеңе істемеуі жеткілікті.
Ілмектер: зұлымдық, жаман, үнсіз қалу, үнсіздік, немқұрайлылық, бейтараптық, жауапкершілік, жақсы адамдар Эдмунд Бёрк
Мағынасы:
Зұлымдықты күшейтетін басты себеп — тек жаман адамдардың әрекеті емес, оған қарсы тұрмаған, үнсіз қалған жақсы адамдардың немқұрайлылығы. Үнсіз қалу — бейтараптық емес, ол да жауапкершілік.
— Эдмунд Бёркке телінетін нақыл
Өз тұлғаңа да, басқаның тұлғасына да қатысты адамзатқа әрқашан мақсат ретінде қара, оған ешқашан құрал ретінде қарама.
Ілмектер: адам құқығы, ар-ождан, этика, Адамгершілік, тұлға, мақсат, құрал, этика, Кант, императив, құндылық, қадір-қасиет, борыш Иммануил Кант
Мағыналық (философиялық) аудармасы:
«Өзіңе де, өзгеге де адам ретінде, тек мақсат деп қара; ешқашан адамды өз мүддеңе жетудің құралы ретінде пайдаланба».
Қысқаша нұсқасы:
«Адамға құрал деп емес, мақсат деп қара».
Act in such a way that you treat humanity, whether in your own person or in that of another, always as an end and never merely as a means.
Дереккөзі:
Иммануил Кант, «Мораль метафизикасының негіздемесі»
(Grundlegung zur Metaphysik der Sitten, 1785)
- Виктор Франкл
- Фридрих Ницше
- Конфуций
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі