Ұлағатты, дана, нақыл сөздер мен ойлар
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Бұл өмірде екі тип бар:
Ілмектер: өмір, философия, адам, ой, психология, ақыл Азамат Төре
ақылды болып көрінетіндер
және бәрін түсініп, ақымақ болып жүргендер.
Неден қашсаң, соған тап боласың!
Ілмектер: Неден қашсаң, соған тап боласың! Абдраманов Арсланбек
Өмір – ең жақсы мұғалім!
Ілмектер: Өмір – ең жақсы мұғалім! Абдраманов Арсланбек
Өмірді мәнді ету әркімнің өз қолында!
Ілмектер: Өмірді мәнді ету әркімнің өз қолында Абдраманов Арсланбек
Үйдегі сөз сырқа шықпасын!
Ілмектер: Үйдегі сөз сырқа шықпасын! Сыртқы сөз үйге кірмесін! Абдраманов Арсланбек
Сыртқы сөз үйге кірмесін!
Өмір – күрес, ал сен – күрескерсің!
Ілмектер: Өмір – күрес, ал сен – күрескерсің! Абдраманов Арсланбек
Ең бастысы — мүмкіндікті жіберіп алмау. Егер сізге оны берсе, сіз толығымен кіріп, ва-банкке барып, келесіде не болатынын көруіңіз керек.
Ілмектер: мүмкіндік, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Айсұлтан Сейітов
Біз ауада құстар ұқсап ұшуды үйрендік, суда балықтар сияқты жүзуді де үйрендік. Енді жерде адам сияқты өмір сүруді үйренсек болды.
Ілмектер: ауа, су, адамгершілік, адам, адам болу Бернард Шоу
Адамзат ең қуатты қаруға ие, ол күлкі.
Ілмектер: күлкі, қару, адамзат Марк Твен
Көп әдеп араласқан аз ғана амал әдепсіз жасалынған көп амалдан артық.
Ілмектер: Әдеп, дәйексөз, цитаталар, амал, әдепсіздік Белгісіз
Таза еңбек, адал жүрек – өмірдің сәні.
Ілмектер: еңбек, адал, Өмір, жүрек Шәкәрім Құдайбердіұлы
Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие берілуі керек. Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы.
Ілмектер: Әбу-Насыр Әл-Фараби, Әл-Фараби, білім, тәрбие Әл – Фараби
Елге қызмет ету – менің соңғы абыройым.
Ілмектер: Алаш арыстары, соңғы сөзі Төлепбек Жантай
Рухани мүгедек болғаннан артық қасірет жоқ.
Ілмектер: #есболбозан #нақылсөз Есбол Бозан
Әр адамның ішінде ешкім тартып ала алмайтын соңғы байлық бар: кез келген жағдайда өзінің көзқарасын таңдау еркіндігі.
Ілмектер: Виктор Франкл, көзқарас, таңдау еркіндігі, еркіндік, құндылық, өмірлік ұстаным, ұстаным, ішкі еркіндік Виктор Франкл
Оригинал (неміс тілінде):
„Jeder Mensch trägt in sich ein letztes, unantastbares inneres Gut: die Freiheit, seine Einstellung in jeder gegebenen Situation zu wählen.“
Бұл Франклдың негізгі идеясын көрсетеді: сыртқы жағдайлар қандай ауыр болса да, адам ішкі еркіндігін сақтап, өз көзқарасын таңдай алады. Ол бұл идеяны концлагерьде аман қалған тәжірибесіне сүйене отырып, "Адамның мағына іздеуі" (Man's Search for Meaning) кітабында кеңінен таратқан.
Көңіл деген көйлек емес,
Ілмектер: уақыт Оразбай Сарыбаев
Кір шалса жуып кетерлік.
Бір ауыз сөз, байқамай айтқан —
Бір ғұмырға жүк жетерлік.
Уақыт достықта адал, сынақта әділ, ең сенімді ұстаз. Әр сәті сабақ, әр демі өмірдің сырын ашады.
Ілмектер: уақыт Оразбай Сарыбаев
Өмірдің мәні — оны мәнмен толтыруда.
Ілмектер: Виктор Франкл, өмірдің мәні, Өмірдің мағынасы, Өмір, мән, мағына Виктор Франкл
Өмірде мақсаты бар адам кез келген қиындыққа шыдайды.
Ілмектер: Фридрих Ницше, қиындық, мақсат, шыдамдылық, болашақ, болашаққа деген сенім, сенім, үміт Фридрих Ницше
Философиялық стиль: «Кімнің өмірде "не үшін" дегені болса, ол кез келген "қалайға" төтеп береді».
Бұл Фридрих Ницшенің нақылы, бірақ оны әлемге танытқан — психолог Виктор Франкл. Ол концлагерьде аман қалудың басты шарты — адамның ішкі мақсаты мен болашаққа деген сенімі екенін осы сөзбен дәлелдеген.
Түпнұсқасы неміс тілінде:
„Wer ein Warum zum Leben hat, erträgt fast jedes Wie.“
Асыл адам сөзге баяу, іске жылдам болғысы келеді.
Ілмектер: Конфуций, Лунь юй, көп сөйлеу, көп сөйлемеу, іс-әрекет, әрекет ету, әрекет, нақыл, нақыл сөз, өсиет, даналық сөздер, афоризм Конфуций
Оригинал (қытайша):
子曰：「君子欲讷于言而敏于行。」
Түсіндірме:
君子 – асыл адам, ізгі мінезді адам.
欲讷于言 – сөзінде асықпай, ойлы болу.
敏于行 – ісінде белсенді, шапшаң болу.
Конфуцийдің „Лунь Юй“ (论语 ) атты еңбегінен алынған.
PS: Адам көп сөйлемей, әрекетімен көрсеткені дұрыс.
Ұстаз айтты: Жақсы адам (жан-жақты, парасатты адам) өзгерісті өзінен бастайды, ал ойсыз адам басқаларды кінәлайды.
Ілмектер: Конфуций, Өзін-өзі тәрбиелеу, ішкі жауапкершілік, жауапкершілік, өзгеріс, Кінәлау, даму, өзгеру Конфуций
Оригинал мәтіні (қытайша классикалық тілде):
子曰：「君子求諸己，小人求諸人。」
(Zǐ yuē: "Jūnzǐ qiú zhū jǐ, xiǎorén qiú zhū rén.")
«Лунь юй» (論語, Аналектілер немесе Әңгімелер мен пайымдаулар) кітабындағы сөз.
Бұл сөз Лунь юйдің 15-тарауы (衛靈公 — Вэй Лин-гун, Wei Ling Gong) ішіндегі 21-ші афоризм (немесе 15.21 деп белгіленеді).
Түсіндірме қысқаша:
君子求諸己 — асыл адам қателікті, жетістікті, моральдық жауапкершілікті өзінен іздейді, өзін-өзі түзетеді, өзінен талап етеді.
小人求諸人 — төмен адам кінәні, себепті, жауапкершілікті басқалардан іздейді, басқаларды кінәлайды.
Ұстаз айтты: «Оқығаныңды үнемі қайталап үйрену — қуанарлық емес пе? Даладан келген достармен кездесу — қуаныш емес пе? Адамдар сені түсінбесе де, ренжімей қалу — бұл нағыз көсемдік емес пе?»
Ілмектер: оқу, Конфуций, Лунь юй, қуаныш, қуану, достар, түсіну, ренжіту, ренжу, ішкі тыныштық, Достық Конфуций
Оригиналы (қытайша):
子曰：「學而時習之，不亦說乎？有朋自遠方來，不亦樂乎？人不知而不慍，不亦君子乎？」
«Лунь юй» (Аналектілер) кітабынан ең танымал әрі әсерлі нақыл сөздердің бірі – оның бірінші тарауының алғашқы сөзі (1.1)
Қарапайым тілде:
Оқығаныңды қайталап, тәжірибеден өткізу — бұл бақыт.
Даладан келген достармен кездескенде — қуаныш.
Адамдар сені түсінбесе, ренжімеу — нағыз асыл мінез.
Бұл сөз оқудың, достықтың және ішкі тыныштықтың мәнін ашады – Конфуцийдің ілімінің негізгі рухы осында жатыр. Оқу тек білім жинау емес, оны өмірде қолдану және басқалардың мойындауын күтпей-ақ адал болу – нағыз даналық!
Сен үшін маңыздсы – өміріңдегі жылдардың саны емес, сол жылдарддың қаншалықты өмірге толы болуы.
Ілмектер: өмір, Мағыналы өмір сүру, бақытты өмір, #Өмір, Маңыздылық, НақылСөз, Даналық, Тәрбиелік, ӨзінДамыту, ЖылдарМенӨмір, Мотивация, ӨмірТолықтығы Эдвард Дж. Стиглиц
(1947 ж. Эдвард Дж. Стиглицтің [Edward J. Stieglitz] «The Second Forty Years» кітабының жарнамасында кездеседі)
PS: Өмірдің қанша жылға созылғаны емес, сол жылдардың қаншалықты мағыналы, белсенді және бақытты өткені маңызды.
Бәрі бітпейінше, мүмкін емес болып көрінеді.
Ілмектер: ҚиындықЖеңу, Төзімділік, МүмкінЕмесДегенСөз, НақылСөз, Мотивация, Үміт, Персеверанс, Нельсон Мандела Нельсон Мандела
Ойланусыз оқу — пайдасыз, оқусыз ойлану — қауіпті.
Ілмектер: Конфуций, ЛуньЮй, НақылСөз, Білім, Оқу, Ойлану, Даналық, ӨмірСабағы, Тәрбие, ӨзінДамыту Конфуций
(Егер тек оқып, ойланбасаң, барлық күшің бекер; егер тек ойлансаң, бірақ оқымасаң, өзіңді қатерге ұшыратасың.)
Түпнұсқа (қытайша, пиньин):
学而不思则罔，思而不学则殆
Pinyin: Xué ér bù sī zé wǎng, sī ér bù xué zé dài
Тағдырыма несіне өкпелейін,
Ілмектер: тағдыр, өкпе, Өмір, өмірлік ұстаным, табандылық, Оптимизм Мұқағали Мақатаев
Мойын бұрмай келіп ем көпке дейін.
Сендер қазақтың балалары,
Ілмектер: Ұлағатты сөздер, Алаш орда, Алаш зиялысы Төлепбек Жантай
Орыстын күштеп алғаны, –
Біздің еліміздің жерлерін,
Бермейсің бе, өлуге айқын қарағын.
Айтшы қазақ, кеше ғана батырлардың данасы,
Енді бүгін не болып қалды жамылғы?
Керек болса, жауап берейін керегін,
Бермейміз бе, озуымызға айқын боламыз.
Білетін адам — сүйетін адаммен тең емес,
Ілмектер: Конфуций, білім, қызығушылық, ынта, сүйіспеншілік, шынайы құштарлық, табандылық, кемелдік Конфуций
сүйетін адам — одан шынайы ләззат табатын адаммен тең емес.
知之者不如好之者，好之者不如乐之者。
«Лунь юй» («论语», Әңгімелер мен ойлар), VI кітап
Конфуций мұнда оқу/үйрену/іс-әрекеттің үш деңгейін салыстырады:
知之者 (білетін адам) → тек біледі, түсінеді, міндет деп санайды
好之者 (ұнататын/сүйетін адам) → шынымен қызығады, өз еркімен ізденеді
乐之者 (одан ләззат алатын/қуанатын адам) → ішкі қуанышпен, рахаттанып, өмірлік қажеттілік сияқты шұғылданады
Ең жоғары деңгей — үшінші, яғни 乐之 (ләззат алу, қуану, рахаттану).
Әдепті сақтау – зікірден де жоғары тұрады. Әдепсіз адам Хаққа жете алмайды.
Ілмектер: мінез, Имам Раббани, Әдеп, әдепсіздік, мінез-құлық, Жақсы мінез, Mektûbat Имам Раббани
«Mәктубат» кітабынан
Парыздардың қасында нәпілдердің ешқандай құны жоқ. Теңіздің қасындағы бір тамшы судай бола алмайды.
Ілмектер: Имам Раббани, парыз, нәпіл, құлшылық, Мәктубат, даналық Имам Раббани
- Азамат Төре
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі