Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 490-бет
Жақсының сөзі
Ілмектер: жақсы, жаман, сөз, тіл
Өлшеп, пішкендей,
Жаманның сөзі
Түйеден түскендей.
Ала сөйлеп, ұлыққа жаққанша,
Ілмектер: адал, сөз, тіл
Адал сөйлеп, жұртқа жақ.
Көзге айтқанның айыбы жоқ.
Ілмектер: сөз, тіл
Жақсының сөзі — шақпақ
Ілмектер: жақсы, жаман, тіл, сөз
Жаманның сөзі — тоқпақ.
Кесір сөзде — қырсық көп,
Ілмектер: кесір, сөз, тіл, адам
Кесір адамда — тыртық көп.
Көліне қарай — қазы,
Ілмектер: заман, сөз, тіл
Заманына қарай — сазы.
Көрген көзіме сенемін бе,
Ілмектер: сөз
Сенің айтқан сөзіңе сенемін бе.
Той — ақындікі,
Ілмектер: той, ақын, сөз, тіл
Көкпар — батырдікі!
Қиын жерде жол тапқыш,
Ілмектер: сөз, тіл
Түйін жерде — сөз тапқыш.
Көшпелі ел,
Ілмектер: ел, сөз, тіл
Тоғанақсыз, бұраусыз болмайды.
Той мен ас,
Айтыссыз, жыраусыз болмайды.
Бастың көркі — жүз,
Ілмектер: тіл, сөз
Жүздің көркі — көз.
Ауыз көркі — тіл,
Тілдің көркі — сөз.
Сөйлегенді үндемеген жеңеді.
Ілмектер: сөз
Үй ортасына шала тастама,
Ілмектер: үй, сөз, тіл
Сөз ортасына жала тастама.
Судың түбін шым бекітеді,
Ілмектер: сөз, шын, тіл
Сөздің түбін — шын бекітеді.
Сегіз тұтам сар садақ,
Ілмектер: сөз, тіл
Секірген аңды сұлатар.
Сегіз қырлы өткір сөз,
Сойылдай ерді құлатар.
Шебердің бізі — ортақ,
Ілмектер: шебер, шешен, сөз
Шешенің сөзі — ортақ.
Тіл — көңілдің кілті.
Ілмектер: тіл, көңіл
Айта білмесең,
Ілмектер: мақал, мән, дәм, ас, сөз, тіл
Мақалдың мәні болмайды
Жасай білмесең,
Астың дәмі болмайды.
Аузына әлі келмеген мылжың,
Ілмектер: сөз
Айтар сөзінен адасады.
Ұқпас құлаққа айтқан сөз,
Ілмектер: сөз, су, тіл
Оқпанға құйған сумен тең.
Делдал малдың базарын келтіреді,
Ілмектер: мақал, сөз, тіл, делдал
Мақал сөздің ажарын келтіреді.
Көп сөз күлгенге жақсы,
Ілмектер: сөз, тіл
Аз сөз білгенге жақсы.
Майда сөйлеп, ірі шық,
Ілмектер: сөз, тіл, ақыл
Ақылдының бірі шық.
Түсінбеске сөйлеме,
Ілмектер: сөз
Толмасқа құйма!
Қысыр сөзге мініп,
Ілмектер: сөз
Қысырақ қумас болар.
Тілің бар болса,
Ілмектер: тіл, сөз, жау
Жауым жоқ деме
Тамырың бар болса,
Дауым жоқ деме.
Ел арасын сөз бұзар,
Ілмектер: сөз, ел, тіл
Жол арасын сел бұзар.
Көз — нұрдың ұясы,
Ілмектер: көңіл, сезім, көз, тіл, сөз
Көңіл — сырдың ұясы,
Сезім — жырдың ұясы.
Аяғың сауда, билеп қал,
Ілмектер: сөз, тіл
Аузың сауда, сөйлеп қал.
Елшіге өлім жоқ,
Ілмектер: сөз, өлім, тіл
Өлеңшіге өкім жоқ.
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі