Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер
Барлығы: 18 121
Бұл бөлімде ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер бір жерде жинақталған. Мұнда өмір, адам, тәрбие, білім, достық және күнделікті тіршілік туралы мағыналы сөздер, халық даналығы мен көңіл көтеретін мәтіндер ұсынылады.
Егер сіз дана сөздер, нақыл сөздер, тәрбиелік мәні бар мақал мәтелдер немесе қызықты қазақша әзілдер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Барлық материалдар тұрақты түрде толықтырылып, жаңартылып отырады.
Соңғы енгізілген нақыл сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер
Екі жинақ- “Қырық мысал”, “Маса”- қазақ әдебиетін жаңа тақырыптармен, идеялармен, ойлармен, өрнектерімен байытты; Абайдың ақындық дәстүрі ілгері жалғасты, заман талабына сай жігерлі поэзия туды, бұдан кейін талантты ақындардың жаңа буыны тарам - тарам жүлгелерді тереңдетіп, жалғастырып әкететін болады.
Ілмектер: қырық мысал, қазақ әдебиет, Ахмет Байтұрсынұлы Рымғали Нұрғалиев
Көз жасы, жылау туралы мақал-мәтелдер
Ілмектер: Көз жасы, жылау, жас
Балаға пышақ бермесең бір жылар,
Берсең екі жылар.
Бiреу бiлмегендi, бiреу бiлер,
Бiреу жылайтынға, бiреу күлер.
Жылайын деген баланың
Үш күн бұрын көзі қышиды.
Жылағанды сұрама, күлгенді сұра.
Баласы жыламаса,
Анасы жұбатпайды.
Жылау мен күлу – төркіндес.
Қайғы – пайдасыз,
Жылау – жәрдемсіз.
Баланың жылағаны –
Емшек сұрағаны.
Жыламаған балаға,
Емшек бермейді.
Тіріде сыйласпаған,
Өліде жыласпайды.
Шын жыласа соқыр көзден жас шығады.
Аңдарға байланысты мақал-мәтелдер
Ілмектер: аңдар, жануарлар, аң, жануар, мақал-мәтелдер, мақал, мәтел
Төменде жануарлар мен аңдарға қатысты ең танымал әрі жиі айтылатын мақал-мәтелдер жинағы ұсынылған:
Арыстанда бір кісінің күші бар,
Қырық кісінің жүрегі бар.
Жолбарыста бір кісінің жүрегі бар,
Қырық кісінің күші бар.
*** *** *** ***
Ерді намыс өлтіреді,
Қоянды қамыс өлтіреді.
*** *** *** ***
Бір жылға қоян терісі де шыдайды.
*** *** *** ***
Құнанның жайылымы бір, жусауы басқа.
*** *** *** ***
Құлан құдыққа жығылса, құрбақа құлағында ойнайды.
*** *** *** ***
Құланның қасуына, мылтықтың басуы да дәл келді.
*** *** *** ***
Құлан басына күн туса, қодығына қарамас.
*** *** *** ***
Құлан кісінесе, үйірі жиналады.
*** *** *** ***
Түлкі түгінен жазады.
*** *** *** ***
Әр таудың түлкісін, әдісін білген тазы алар.
*** *** *** ***
Қоян көлеңкесінен қорқады, қанжығада табысады.
*** *** *** ***
Арыстанның аузында,
Түрікпеннің түбінде.
*** *** *** ***
Қаршығалыға қоян кездеспейді,
Жарақтыға жау жолықпайды.
*** *** *** ***
Өлік шыққан үйдің алдында арыстан жатады.
*** *** *** ***
Асықпаған арбамен қоянға жетер.
*** *** *** ***
Қой еті — қоян еті.
*** *** *** ***
Қоянның қарасын көріп,
Қалжасынан тұңіл.
*** *** *** ***
Аюға намаз үйреткен таяқ.
*** *** *** ***
Бір түлкі жеті бөріні алдайды.
*** *** *** ***
Бөлінгенді бөрі жейді.
*** *** *** ***
Қасқырдың ауызы жесе де қан, жемесе де қан.
Паскаль тіліндегі ең қызық анекдоттар
Ілмектер: паскаль тілі, анекдоттар
Паскаль тілі тек есеп шығаратын немесе бағдарлама жазатын тіл ғана емес, ол арқылы қызықты анекдоттар мен күлкілі кодтар да жасауға болады.
program Student;
var
homework: Boolean;
begin
homework := False;
if homework then
Writeln('Бүгін демаламын.')
else
begin
Writeln('Google ашылды.');
Writeln('Нағыз білім басталды.');
end;
end.
program Internet;
var
wifi: Boolean;
begin
wifi := False;
if wifi then
Writeln('Үйде тыныштық.')
else
begin
Writeln('Wi-Fi өшті.');
Writeln('Отбасы бір-бірімен сөйлесе бастады.');
end;
end.
program Exam;
var
day: Integer;
begin
for day := 1 to 5 do
Writeln('Ертең дайындаламын...');
Writeln('Емтихан: Сәлем :)');
end.
program AlarmClock;
var
snooze: Integer;
begin
for snooze := 1 to 3 do
Writeln('Тағы 5 минут...');
Writeln('Сабақ әлдеқашан басталып кетіпті.');
end.
program Error;
begin
Writeln('Мұғалім:');
Writeln('- Паскаль тілінде ең көп қолданылатын сөз қандай?');
Writeln('Оқушы:');
Writeln('- Error :)');
end.
Ломоносовтың бойында екі түрлі қабілет бар - ақындық пен ғалымдық, оның соңғысы алғашқысына қарағанда күштірек” - деген еді В. Белинский. Осыған ұқсас жайды Ахмет бойынан да көреміз. Оның ақындығын ғалымдығы жеңіп кетті… Қазақ даласына азаттық идеясы тарай бастаған тұста жаңа поэзияның бастаушысы, алғашқы ту ұстаушысы болып Ахмет қашан да тарих биігінде тұрады.
Ілмектер: Ахмет Байтұрсынұлы, ақындық, ғалымдық, поэзия Серік Қирабаев
Ахаң ашқан қазақ мектебі, Ахаң түрлеген ана тілі, Ахаң салған әдебиеттегі елшілдік ұраны- “Қырық мысал” , “Маса”, “Қазақ” газетінің 1916 жылдағы қан жылаған қазақ баласына істеген еңбегі, өнер - білім, саясат жолындағы қажымаған қайратын біз ұмытсақ та, тарих ұмытпайтын істер болатын. Оны жұрттың бәрі біледі. Бұның шындығына ешкім де дауласпайды.
Ілмектер: Ахмет Байтұрсынұлы, ана тілі, әдебиет, білім, саясат Мұхтар Әуезов
… А. Байтұрсынұлының өлеңдері өзінің сыртқы қарапайымдылығы, ішкі мазмұны, жеңілдігі және біркелкілігі жағынан қазақ әдебиетінде бірінші орын алады… А. Байтұрсынұлының арқасында санасыз түрде болмаса да шын мәнінде орыстана және татарлана бастаған қазақ зиялыларының бір тобы дереу есін жиып, … өз ағаттықтарын түсіне бастады…
Ілмектер: Ахмет Байтұрсынұлы, қазақ әдебиеті, өлең, қазақ зиялылары Міржақып Дулатұлы
… өзге оқыған замандастары өз бастарының пайдасын ғана іздеп, ар һәм имандарын сатып жүргенде, Ахмет халықтың арын іздеп, өзінің ойға алған ісі үшін бір басын бәйгеге тіккен. Ахмет Байтұрсынұлы ұлтын шын сүйетін шын ұлтшыл.
Ілмектер: Ахмет Байтұрсынұлы, ұлт Сәкен Сейфуллин
Әр кітаптың адамға берер өз әлемі бар, тек оны аша алатын жүрек керек.
Ілмектер: кітап, нақыл сөз, авторлық ой, қазақша цитата, терең ой, кітап туралы ой Азамат Төре
Жақтырмаса сөйлеспе, сөйлемей ме сен де үндеме!
Ілмектер: Жақтырмаса сөйлеспе, сөйлемей ме сен де үндеме! Абдраманов Арсланбек
Дос ол бөтен адам, ал туыс — бір бауыр ет!
Ілмектер: Дос ол бөтен адам, ал туыс — бір бауыр ет! Абдраманов Арсланбек
Алысы бардың, берісі бар!
Ілмектер: Алысы бардың, берісі бар! Абдраманов Арсланбек
Өмірде төрт сөзіңізге сақ болыңыз: дұға тілерде, өзгені жамандауда, арман-мақсатты біреуге айтарда, сөз сөйлерде
Ілмектер: Өмірде төрт сөзіңізге сақ болыңыз: дұға тілерде, өзгені жамандауда, арман-мақсатты біреуге айтарда, сөз сөйлерде Абдраманов Арсланбек
Иманды болу сөзбен оңай, іспен қиын
Ілмектер: Иманды болу сөзбен оңай, іспен қиын Абдраманов Арсланбек
Иманды болу сөзбен оңай, іспен қиын,
Ілмектер: Иманды болу сөзбен оңай, іспен қиын, Бәтіктеніп бос сөз айтпай, іспен сыйын, Он күнәнің тоғызы тілден деген, Тілді тый, мінезді дұрыста, құранменен! Абдраманов Арсланбек
Бәтіктеніп бос сөз айтпай, іспен сыйын,
Он күнәнің тоғызы тілден деген,
Тілді тый, мінезді дұрыста, құранменен!
— Екі аяқта жүретін тышқан?
Ілмектер: Мики Маус, Дональд Дак, үйрек, тышқан
— Білмеймін
— Мики Маус! Екі аяқта жүретін үйрек?
— Дональд Дак!
— Кез келген үйрек екі аяқта жүреді!
Адам өмірде 3 нәрседен қателеспеу керек: бірінші — мамандық таңдаудан, екінші — жар таңдаудан, үшінші — орта таңдаудан.
Ілмектер: мамандық, жар таңдау, орта, өмірлік таңдау, ақыл, ой, нақыл сөз, дәйексөз, мотивация, өмір сабағы Азамат Төре(авторлық ой)
Оқығаны көп адам емес, түйгені көп адам ақылды.
Ілмектер: #дәйексөз #нақылсөз #кітап #ақыл #білім #ой Азамат Төре
Адамның жыртқышы жыртқыштан да қауіпті.
Ілмектер: нақыл, афоризм, адам, жыртқыш, қанатты сөздер, нақыл сөздер Рабиндранат Тагор
Ең күлкілі әзілдер жинағы
Ілмектер: күлкілі әзілдер, қазақша әзілдер, қысқа әзілдер, анекдоттар, күлкілі оқиғалар, қазақша анекдот, әзілдер жинағы, ең күлкілі әзілдер
1.
Бір кішкентай бала екі қабат әйелден сұрап тұр:
— Сіз балаңызды жақсы көресіз бе?
— Иә, жақсы көремін, — деп ішін сипайды.
Сонда бала:
— Онда неге оны жеп қойғансыз?!
2.
Сенің аван алтын!
Менің авам алтын!
Аваларға лайк бас дегенді қояйықшы, халқым!
3.
Көмектесіңдер!
Мектеп өртеніп жатыр.
Бәрі көмектесті:
Біреулер бензин алып келді,
Біреулер отын алып келді.
4.
Қожадан «жасың нешеде?» десе:
— Отыздамын, — депті.
Он жылдан кейін тағы сұраса:
— Отыздамын.
— Он жыл бұрын да отызда едің ғой?
— Жігіт екі сөйлемейді!
5.
Бір ұры автобуста дәу адамның қалтасын қарап жатады.
Анау қолын ұстап алады:
— Ей, бейшара! Менің қалтамда не бар?
— Өзім де бейшарамын, үшінші қалтаңызды қарап жатырмын, көк тиын жоқ...
6.
— Жаным, не ойлап отырсың?
— Сен не ойласаң, соны ойлап отырмын.
— Ұялмайсың ба, ұятсыз?!
7.
Бір қыз бен жігіт диванда отыр. Астында ит жатыр.
Қыз байқамай газ шығарып қояды.
Жігіт:
— Ақтөс, кет деймін!
Қыз иттен көріп жатыр екен деп тағы қайталайды.
Жігіт тағы:
— Ақтөс, кет!
Үшінші рет:
— Е, Ақтөс, кетесің бе, жоқ па? Қазір мынау басыңа бәле болады!
8.
— Кеше жігітім екеуміз саябақта балмұздаққа тойдық!
— Неше балмұздақ жедіңдер?
— Бір-бірден...
— Ой, сен де!
— Иә, біз нан қосып жедік.
9.
Ауруханада:
— Ояныңыз! Ояныңыз!
— Не болды?
— Мен сізге ұйықтататын дәрі әкелдім...
10.
Бір ұмытшақ шал таңертең тұрып, бетін жуып жатып:
— Ойбу, бетімді жумаппын ғой!
11.
Бала әкесіне күліп келеді:
— Әке, мен бір таксисті алдап кеттім!
— Қалай?
— Ақшасын беріп, өзім мінбей қашып кеттім!
12.
— Әже, кеше 120 жасыңызды тойладыңыз. Қалай өтті?
— Той болмады... кластастардан ешкім келмеді.
13.
— «Я не знаю» дегенді аудара аласыз ба?
— Білмеймін.
— Сіз де білмейсіз бе? Енді кімнен сұрасам екен...
14.
Әйелі күйеуіне:
— Сен бірінші орынға футболды қоясың!
— Жоқ, қателесесің. Екінші орында бокс.
15.
— Мама, мен автобуста бір апкеге орын бердім!
— Жарайсың, балам!
— Бірақ ол отырмады, сосын қайтадан папамның алдына өзім отырып алдым...
Аң және балық аулауға қатысты әзілдер
Ілмектер: аң, Балық, Балық аулау, әзілдер, анекдот, анекдоттар, аңшылық, аңшылар, балықшылар
Қарт адам алтын балық ұстап алыпты.
— Қария, мені босатшы! Кез келген үш тілегіңді орындаймын.
— Не дейді, құрғыр!
Сол кезде балық көзден ғайып болып, қалған екі тілекті орындай алмай қалыпты.
***
Аңшыны көрген ұрғашы қоян көжектеріне былай депті:
— Ал балалар, құлақтарыңды жабыңдар! Қазір ол бәрібір тигізе алмайды.
***
Аңшы кісі аюды өлтіреді. Ол етін өзіне қалдырып, терісін әйеліне береді, ал цирк велосипеді ұлына бұйырды.
***
— Балық аулау спорт па әлде өнер ме?
— Балық ауланса - спорт, ал бұл туралы әдемілеп айтылса - өнер.
***
Әйелі күйеуін балық аулауға шығарып салады:
— Маған үлкен алабалық аулап әкел! Егер ол дүкенде болмаса, үлкенірек тұқы әкелсең де болады.
***
Үйрек аулауға шыққан аңшы оғын тигізе алмағанына ызаланады. Ал аюға тигізе алмаған аңшының ашулануға уақыты жоқ.
***
Екі балықшы балық аулап отыр.
— Балық аулау кезінде шыдамдылық маңызды! - дейді бірі.
— Мен таңертеңнен бері шыдап отырмын, енді шыдай алмаймын, маған бұранда бер!
***
Қысқы және жазғы балық аулаудың айырмашылығы не? Сол баяғы мас күйде боласың, тек пимамен жүргенің болмаса.
***
Балықшының қорқынышты түсі: өзі қайтыс болыпты, ал әйелі оның құрал-саймандарын жұрттың айтқан бағасына сатып жатыр екен.
***
Аңға шығу, балық аулау тақырыбымен байланысты күлкі сыйлайтын әзіл көп. Ал күлкі өмірді ұзартады.
Балаларға қатысты әзілдер
Ілмектер: ең қызықты анекдоттар, Балаларға қатысты әзілдер, әзілдер, анекдоттар, бала
Тәрбиеші:
— Арман, қазір сені бұрышқа тұрғызып қоямын!
— Ал мен онда желдетіп тұрамын.
***
Ерлі-зайыпты мамыр мерекелерін қалай өткізу туралы ойланып жүрген еді. Арман мектептен ішек вирусын жұқтырып келіп, бұл сұрақтың жауабын тауып бергендей.
***
— Бас киіміңді ки!
— Апаааааа!
— Апалай бермеші!
— Шешееее!
— Ой, сұмдық-ай! Одан да апа дей берші!
***
Мәрия әкесіне сұрақ қойып тұр:
— Әке, сіздің анаңыз бір кездері сізді ұрып-соқты ма?
— Жоқ, тек сенің анаң болмаса!
***
Ертегінің қорқынышты болғаны сонша, тәрбиеші бірінші бөлімнен кейін бүкіл топты сыртқа шығарып жіберді.
***
Ақымақ Иван патшаға келеді:
— Мен уәдемді орындадым, міне, айдаһардың басы. Сіз сөзіңізде тұрасыз ба?
— Иә, міне, ханшайымның қолы.
***
Карлсон шатырды паналағысы келген үйсіз-күйсіз адаммен төбелесіп қалыпты.
***
Баланың болмысы езуге еріксіз күлкі үйіреді. Күлкілі анекдоттардың негізін өмірдегі оқиғалар, ертегілер мен мультфильмдер құрайтыны содан болар.
Достық, дос туралы мақал-мәтелдер:
Ілмектер: Достық, дос, достық туралы мақал-мәтелдер, достық туралы мақал-мәтел, мақал-мәтелдер
Дос жылатып айтады, душпан күлдіртіп айтады.
Жаман достан мың сақтан.
Жаман жолдастан жақсы дұшпан артық.
Дос басқа, дұшпан аяққа қарайды.
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
Ағаш тамырымен мықты, Адам дос-жарымен мықты.
Отан, ел, қоғам туралы мақал-мәтелдер
Ілмектер: Отан, ел, Қоғам, мақал-мәтелдер, қоғам туралы мақал-мәтелдер
Отан — елдің анасы, ел — ердің анасы.
***
Туған жердей жер болмас,
туған елдей ел болмас.
***
Отанды сүю — от басынан басталады.
***
Отан оттан да ыстық.
***
Ел іші — алтын бесік.
***
Пәлен жерде алтын бар,
өз жеріңдей қайда бар.
***
Ел-елдің бәрі жақсы,
өз елің бәрінен де жақсы.
***
Ел аралаған сыншы болады,
тоғай аралаған үйші болады.
***
Әркімнің өз жері —жұмақ.
***
Ер — елінде, гүл —жерінде.
***
Өз елінде көртышқан да батыр.
***
Өз елінің иті де қадірлі.
***
Туған жердің қадірін,
шетте жүрсең білерсің.
***
Ауыл итінің құйрығы қайқы.
***
Отан үшін күрес — ерге тиген үлес.
***
Үйде оңбаған, түзде де оңбайды.
***
Құртақандай торғай да,
өз ұясын қорғайды.
***
Бақа көлінде патша,
балық суында патша,
жігіт елінде патша.
***
Пәлен жерде алтын бар,
іздеп барсаң мыс та жоқ.
***
Елінен безген ер болмас,
көлінен безген қаз болмас.
***
Сағынған елін аңсайды,
сары ала қаз көлін аңсайды.
***
Ат айналып қазығын табар,
ер айналып елін табар.
***
Адасқанның айыбы жоқ,
қайтып үйірін тапқан соң.
***
Жат жердің қаршығасынан,
өз еліңнің қарғасы артық.
***
Ерінен айырылған көмгенше жылайды,
елінен айырылған өлгенше жылайды.
***
Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
***
Кісі елінде сұлтан болғанша,
өз еліңде ұлтан бол.
******
Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
***
Туған жердің ауасы да шипа.
***
Ит тойған жеріне, ер туған жеріне.
***
Егілмеген жер жетім,
елінен айырылған ер жетім.
***
Отанға опасыздық еткенің,
өз түбіңе өзің жеткенің.
***
Туған жерге туың тік.
***
Жақсы жігіт жер шолып,
ақыр түбі айналар.
***
Туған жердің күні де ыстық,
түні де ыстық.
***
Ат үйірін сағынса, артқы аяғын қағынар,
ер үйрін сағынса, айыл-тұрман тағынар.
***
Әркімнің өз жері — Мысыр шаһары.
***
Тұғырына саңғыған сұңқар оңбас,
үйірінен қаңғыған тұлпар оңбас.
***
Ел іші алтын бесік.
***
Өз елімнің басы болмасам да,
сайының тасы болайын.
***
Құлан өз қағынан өзі жерімес.
***
Отансыз адам, ормансыз бұлбұл.
***
Айырылған ел тозады,
қосылған ел озады.
***
Адассаң еліңмен адас.
***
Әдепсіз үйге кірме, әкімсіз елде тұрма.
***
Әр елдің заңы басқа,
иттері қара қасқа.
***
Бейбіт елде береке бар.
***
Бірлігі жоқ ел тозар, бірлігі күшті ел озар.
***
Бозбала бастаған ел оңбас,
құралай бастаған киік оңбас.
***
Бүлінген елден бүлдіргі алма.
***
Болар елдің баласы, бірін-бірі батырым дейді,
тозар еддің баласы, бірін-бірі қатыным дейді.
***
Айырылма жұртым, үйіріңнен,
айырылсаң үйіріңнен, қолың кетпес бүйіріңнен.
***
Ел ағасыз болмас, тон жағасыз болмас,
басшысыз елде береке болмас.
***
Ел ағасыз болмайды,
су сағасыз болмайды.
***
Ел алмаған орнында елу жыл жатады.
***
Ел аузы —дуалы.
Ел аузына қақпақ болмайсың.
***
Туған жердің жуасы да тәтті.
***
Ел барда ер қор болмас,
ер барда ел қор болмас.
***
Елдің ерлігі ерінен танылар,
елдің байлығы жерінен танылар.
***
Ел ебелек емес, ер көбелек емес.
***
Ел қадірін білмеген — зәнталақ,
көл қадірін білмеген — дуадақ.
***
Ел құлағы елу.
******
Ел қонысынан айырылса,
ер қонысынан айырылады.
***
Ел алдына шықпаңыз,
түндікті дұшпан ашпасқа,
ел соңында қалмаңыз,
көзіңді шыбын баспасқа,
ел ортадан кетпеңіз,
қарыныңыз ашпасқа.
***
Ел-елдің түбі бір, ер-ердің тілегі бір.
***
Ел жасымен көрікті,
тау тасымен көрікті,
аяқ асымен көрікті.
***
Ел даусыз болмас, жер жаусыз болмас.
***
Ел іші — береке, көп ісі — мереке.
***
Ер қозғалса, жер көтермес ауыр бар,
жел қозғалса, қарлы боран дауылы бар.
***
Ел ұрысыз болмас, жер бөрісіз болмас.
***
Ел ұлсыз болмас, жер гүлсіз болмас.
***
Ел үмітін ел ақтар. ер атағын ел сақтар.
***
Ел үшін еркек кіндік құрбандық.
Ел — ырыстың кілті,
ер — ырыстың қорғаны.
***
Иті семіз, малы арық — жер азғаны,
ынтымағы болмаса — ел азғаны.
***
Елдің көркі ерімен,
жердің көркі шөбімен.
***
Ел шетіне жау келсе,
арыстандай айбарлы,
батырлардың бары игі.
***
Елде болса ерінге тиер,
ауылда болса ауызға тиер.
***
Елің жаман болса,
бір жақсыны сағала,
атың жаман болса,
ақ текенің мүйізімен тағала.
***
Елшіге өлім жоқ.
***
Елдестірмек елшіден,
жауластырмақ жаушыдан.
***
Елдің күші — елу батпан.
***
Елің еміренсе, сен тебірен.
***
Елін сатып асаған, екі күн-ақ жасаған.
***
Едді сөкпе, кенді төкпе.
***
Ел мен ел қосылады,
тау мен тау қосылмайды.
***
Ердің ісі елдің мойнында,
елдің ісі ердің қолында.
***
Елу жылда ел жаңа, жүз жылда — қазан.
***
Есі бүтін елден кетпес.
***
Есің бар да елің тап,
есер болмай, етек жап.
***
Естімеген елде көп.
Ерден аспақ бар, елден аспақ жоқ.
***
Ерден безсең де елден безбе!
***
Ердің сыншысы — елі.
***
Жолдасын таппаған ер азады,
басшысын таппаған ел азады.
***
Жер таусыз болмас, ел хансыз болмас.
***
Жігіті жүзге жеткен елді,
жүзі қара кемітер.
***
Елмен көгерген еленбес.
***
Жұрт бойдаққа қалды,
жүк тайлаққа қалды.
***
Жұрт ауызы — уәлі.
***
Жұртымның жұртында қалайын.
***
Кеңесті ел кем болмас.
***
Кең киім тозбайды, кеңесті ел азбайды.
***
Кеңескен ел азбайды, кен пішкен киім тозбайды.
***
Кісі елінде күркірегенше,
өз еліңде сіркіре.
***
Көлден кетсе жалбыз мұң,
елден кетсе, жалғыз мұң.
***
Опасызда отан жоқ.
***
Қалыптан шықсаң да, халықтан шықпа.
***
Қайраны жоқ көлден без,
қайырымы жоқ елден без.
***
Қара жерді жамандама,
қайтып сонда барарсың,
қауым елді жамандама,
қарғысына қаларсың.
***
Қатты жерге қақ тұрар,
ынтымақты елде бақ тұрар.
***
Қармақтың дәні болғанша,
бидайдың сабаны бол,
жаман елдің жақсысы болғанша,
жақсы елдің жаманы бол.
***
Ынтымақты елге ешкім жетпес,
ынтымағы кетсе, өкініші кетпес.
***
Менде болсын,
менде болмаса елде болсын.
***
Миға ерген дене азбайды,
милыға ерген ел азбайды.
***
Отан үшін отқа түс, күймейсің,
арың үшін арпалыс, өлмейсің.
***
Отансыз ұл — ормансыз бұлбұл.
***
Өз елім — алтын бесік,
жат елдің — түбі тесік.
***
Өз жұртын танымаған,
кісі еліне би бола алмас.
***
Саудагер — қасық, ел — теңіз.
***
Өзгеге ұл болғанша, өз еліңе құл бол.
***
Өзім үшін туыппын,
жұртым үшін өліппін.
***
Өз елімнің басымын,
басы болмасам сайының тасымын.
***
Өкпеден тиген жел жаман,
елінен безген ер жаман.
***
Ұлықсыз жұрт — бассыз дене.
***
Тау белгісі тас болар,
бай белгісі ас болар,
азған елдің белгісі —
біріне-бірі қас болар.
Шетте жүрсең тарығарсың,
туған елді сағынарсың.
***
Қасықтап алғанмен көл таусылмайды,
қанша ұры алғанмен ел таусылмайды.
Сауда, үнемшілік туралы мақал-мәтелдер
Ілмектер: Сауда, үнемшілік туралы мақал-мәтелдер, мақал-мәтелдер, базар, есеп, нарық
Сау басын саудаға салды
*** *** *** ***
Сауда сақал сипағанша
*** *** *** ***
Саудаға достық жүрмейді
*** *** *** ***
Сауда түбі — борыш, шаруа түбі — кеніш
*** *** *** ***
Базарда мың кісіні көреді,
Әркім сүйгеніне сәлем береді.
*** *** *** ***
Үйдегі есепті
Базардағы нарық бұзар.
*** *** *** ***
Сөзіңе қарап саудагер екеніңді білдім.
*** *** *** ***
Теңге тиыннан өсер.
Жылқы құлыннан өсер.
*** *** *** ***
Есепсіз дүние жоқ.
*** *** *** ***
Жыраққа қойсаң жақыннан аларсың.
*** *** *** ***
Түстік өмірің болса, кештік мал жина.
*** *** *** ***
Алтын тапсаң санап ал.
*** *** *** ***
Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
*** *** *** ***
Ескі киімді баптағаның,
Жаңа киімді сақтағаның.
*** *** *** ***
Қолда барда алтынның қадірі жоқ.
*** *** *** ***
Тамшыдан тама берсе дария болар.
*** *** *** ***
Судың да сұрауы бар.
*** *** *** ***
Есептемегенге бәрі түгел.
*** *** *** ***
Сауып ішсең мың күндік,
Сойып жесең бір күндік.
*** *** *** ***
Үзіп жеген үнемге жатпайды.
*** *** *** ***
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
*** *** *** ***
Базары жақын байымас.
*** *** *** ***
Қолдағының құны жоқ.
*** *** *** ***
Жаман қойшы жайлауынан бір күн жейді,
Жақсы қойшы жайлауынан мы ң күн жейді.
*** *** *** ***
Шашу оңай, жинау қиын.
Асылында адам қандай айналасын сондай көретұғын! Іші лай болса, сыртының тазалығын, жүрегі жабық болса, жұртық жарқындығын, тілі ғайбат болса, жұртың иман әдебін, жолы арам болса, жұртың адалдығын көре алмайтұғын!
Ілмектер: Асылында адам қандай айналасын сондай көретұғын! Іші лай болса, сыртының тазалығын, жүрегі жабық болса, жұртық жарқындығын, тілі ғайбат болса, жұртың иман әдебін, жолы арам болса, жұртың адалдығын көре алмайтұғын! Абдраманов Арсланбек
Асылында адам қандай айналасын сондай көретұғын!
Ілмектер: Асылында адам қандай айналасын сондай көретұғын! Абдраманов Арсланбек
Адамдардың несібесін көре алмау — ішкі жетіспеушіліктің белгісі!
Ілмектер: Адамдардың несібесін көре алмау — ішкі жетіспеушіліктің белгісі Абдраманов Арсланбек
Саған аз болған нәрсе, өзгелерге қымбат болуы мүмкін!
Ілмектер: Саған аз болған нәрсе, өзгелерге қымбат болуы мүмкін Абдраманов Арсланбек
Саған аз болған нәрсе, өзгелерге қымбат болуы мүмкін!
Ілмектер: Саған аз болған нәрсе, өзгелерге қымбат болуы мүмкін Абдраманов Арсланбек
Нақыл сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер
Бұл бетте ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер бір жерде жинақталған.
Бөлім тұрақты түрде жаңартылып, жаңа мағыналы сөздер мен қызықты мәтіндермен толықтырылып отырады.
Нақыл сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер туралы жиі қойылатын сұрақтар
Бұл бетте қандай мазмұндар жинақталған?
Бұл бетте ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер бір бөлімге топтастырылып берілген.
Қажетті бөлімге осы беттен өте аламын ба?
Иә, осы беттен ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер және қазақша әзілдер бөлімдеріне жеке өтуге болады.
Бұл жинақ тұрақты түрде жаңарып тұра ма?
Иә, бөлімдер тұрақты түрде толықтырылып, жаңа мазмұндармен жаңартылып отырады.
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі