Шәкәрім Құдайбердіұлы — материалдар жинағы

Адамгершілік әліппесі

17.09.2024

"Абай мен Шәкәрім ізімен" әңгіме. Адамгершілік әліппесі Абайда «ақыл - өлшеуіш», «ақылға сынату», «анық ақыл», «ақылмен жеңу» секілді тіркестер көп кездеседі. Ақын өзінің «Ғылым та...

Толық оқу

Шәкәрім шығармаларындағы метафоралық қолданыстар

19.06.2022

Мақала Шәкәрім Құдайбердіұлының өлеңдеріндегі оккозионалды метафораның құралымы жайлы жазылған.

Толық оқу

Алла тағаланың періштелеріне нанбақ

16.05.2022

Періштелер Алла тағаланың жаратқан құлдары, әрқайсысы әрбір кызметте. Олар күнә қылмайды. Олардың да абзал жақсылары, пайғамбарлары бар.

Толық оқу

Алла тағаланың сипаттарын білмек

13.05.2022

Уа достар! Жоғарғы сөздерден Алла тағаланың барлығын һәм бірлігін білдіңіз, енді сипаттарын айтайын.

Толық оқу

Алла тағаланың бірлігін ақылмен ойлап білмек

13.05.2022

Уа достар, Алла тағала жалғыз, одан басқа Алла жоқ. Мұны да ақылмен ойлап білу керек Құранда бұл туралы аят көп. Олай болса да ақылмен білуге ұғындырған аятты айтайын: «лау қана фи...

Толық оқу

Алла тағаланың барлығын ақылменен ойлап білмек

12.05.2022

Уа достар! Алла тағалаға біреуден үйреніп, яки ата-бабаның жолымен ұғып, нанып, иман келтірген кісі де мұсылман болады. Олай да болса өз ақылыменен ойлап, осы дүниенің, бір құдірет...

Толық оқу

Иманның мағынасы

10.05.2022

Иман деген Алла тағаланың барлығына, бірлігіне, одан басқа Алла жоқтығына, Мухаммед ғаләйһис-сәләмнің пайғамбарлығына, Құран сөзінің бәрі шындығына анық ықыласпен нанбақ.

Толық оқу

Мұсылмандық шарты

10.05.2022

Уа достар, жақсы мінезді болуға тырысу керек. Әуелі ынсапты болу керек. Ынсап деген әр істе аспай, кем қалмай, орташа болмай, әділет деген де осыдан шығады, әр істің орнын тауып іс...

Толық оқу

Өзбек

10.05.2022

Бұл өзбек деген Өзбек хан атымен аталған деп айтылған. Әз-Жәнібек ханға еріп, Шағатай нәсіліне қараған. Қазақтардан Мауреннаһрде отырықты болып қалғандықтан өзбек атанып қалды. Она...

Толық оқу

Орта жүздегі арғынның рулары

10.05.2022

Арғын ағаның нәсілінен Қодан, оның баласы Дайырқожа, лақап аты, мұның екі баласы Саржетім, Шақшақ олардың нәсілі кіші жүзде тоқал арғын атанады.

Толық оқу

Арғын

10.05.2022

Арғын деп не себептен аталғаны туралы орыстың жазушылары әртүрлі сөз айтады. Соның ішінде қисындысы «Түрік-орхонский надпись» деген еңбек. Арғын түріктің қытайша Ху-Ху, бізше ұйғыр...

Толық оқу

Төлеңгіт

10.05.2022

Төлеңгіт деген елдің нәсілі — Алтайдағы Төлет көліндегі Алтайдағы тау қалмағы деп орыстар айтатұғын қалмақ нәсілінен.

Толық оқу

Найман

10.05.2022

Найман деген сөз туралы да әртүрлі сөз бар. Профессор Березин найман деген мағұл тілінде сегіз деген сөз, сегіз ру ел болгандыктан аталған дейді.

Толық оқу

Керей

10.05.2022

Керей деген сөздің неден шыққаны туралы шежіре жазушылар әртүрлі сөз айтады.

Толық оқу

Қара қырғыз

10.05.2022

Орта жүзде аз ғана қырғыз бар, әр жерде. Олар тұтқыннан келгендер. Қырғыз тіпті ескі ел. Қырғыз дегенде қазақ деген сықылды кезбе, тағы деген соз. Қырғыздар Ғайса пайғамбардан бұры...

Толық оқу

Қоңырат

10.05.2022

Қоңырат басында орта жүзде болған. Рәшиддин мен Әбілғазы хан сөзінше: қоңырат Оразған нәсілінен Дүрілген деген тайпаның Жұрлық мергеннің баласы Қоңырат деген кісінің нәсілінен. Рад...

Толық оқу

Қыпшақ

10.05.2022

Бұл қаңлыдан бөлініп, елсіз бос жерге кеткендіктен қыпшақ атанған. Мағынасы бос-шөл, елсіз деген сөз. Шыңғысханнан көп бұрын Еділ-Жайық маңына барып, бір патша жұрт болып тұрғанда ...

Толық оқу

Қаңлы

10.05.2022

Қаңлы деген — арбалы деген сөз. Ойғыр ішінен қаңлы атанған. Бұлар бұрын бек көп ел болған. Стамболдағы Оспанұлы Түрік те қаңлы нәсілінен. Бұлар да әp түрік нәсілінің ішінде бар. Бі...

Толық оқу

Орта жүз

10.05.2022

1220 жыл шамасында бұрынғы қырғыз жерінің, яғни Сарыарқаның күншығысы мен оңтүстігі арасында арғын, найман, керей деген елдер араласып көшіп жүрді. Одан кейінгі кезде Әз-Тәуке ханн...

Толық оқу

Кіші жүз

10.05.2022

Аристов — Кіші жүзді Орта жүзден бөлінген Алшын тобы дейді. Иофшин сөзінде Кіші жүздегі рулар: ең басты елі — алшын. Оған жеті ру деген елдерді атақты Тәуке хан қосқан.

Толық оқу

Әділ — Мария

10.05.2022

Бұл іс Николай чиновниктерінің қылышынан қан тамған 1911 жылы болғандықтан, қашқын Әділді қауымға білдіріп қоя алмай, Байжан мен Асан ақылдасып, сыр шашпайтын жақындарын ғана шақыр...

Толық оқу

Шәкәрімді кім атты? Не үшін атты?

10.05.2022

Қарасартовтың соншама ауыр қылмыс жасау жолмен қолына түсіріп алған қолжазбаларды қалайша өзінің, керегіне жаратпақ болғаны маған белгісіз. Біраз өңдеп өз аты.мен бірнеше кітап еті...

Толық оқу

Шындықтың шабан қозғалатыны жанға батады

10.05.2022

Асыл Шаһкәрім бабамыздың ой әлемі, қазақ даласына енді мәңгіге оралды.

Толық оқу

Бар мен жоқтың өлшемі бір өзінде

10.05.2022

Мен қажының «Еңлік-Кебек» поэмасының жарты ғасыр бұрын бармақтарым майысып отырып жазған көшірмесін қолыма алып қараймын. Немереме қайта көшіртіп қойсам ба екен, а?..

Толық оқу