Пластикпен күресу жолдары:
Пластикпен күресудің алғашқы әрі ең маңызды жолы – оны тұтынуды азайту. Күнделікті
өмірде бір реттік пластик бұйымдардан бас тарту қажет. Мысалы, дүкенге барғанда
полиэтилен пакетінің орнына матадан тігілген сөмке қолдану, пластик бөтелкенің
орнына қайта пайдаланылатын құты пайдалану экологияға тигізетін зиянды
айтарлықтай төмендетеді. Сондай-ақ бір реттік пластик ыдыстардың орнына көп рет
қолданылатын ыдыстарды қолдану да маңызды.
Екінші маңызды бағыт – пластикті сұрыптау және қайта өңдеу. Қоқысты қағаз, шыны,
пластик деп бөліп жинау қайта өңдеу процесін жеңілдетеді. Қайта өңделген пластиктен
жаңа өнімдер жасалып, мұнай мен басқа да табиғи ресурстар үнемделеді. Бұл өз
кезегінде өндірістен шығатын зиянды қалдықтардың азаюына ықпал етеді.
Үшінші жол – экологиялық таза баламаларды пайдалану. Қазіргі кезде биоыдырайтын
қаптамалар, қағаз пакеттер, ағаш немесе крахмалдан жасалған бұйымдар кеңінен
қолданыла бастады. Мұндай материалдар табиғатқа тез сіңіп, экожүйеге зиян
келтірмейді. Сондықтан өндірушілерді осындай экологиялық өнімдер шығаруға
ынталандыру қажет.Сонымен қатар, экологиялық білім беру мен қоғамдық сананы қалыптастырудың
маңызы зор. Мектептерде экология сабағын күшейту, түрлі акциялар мен сенбіліктер
өткізу, әлеуметтік желілер арқылы ақпарат тарату адамдардың табиғатқа деген
жауапкершілігін арттырады. Әр адам өз іс-әрекетінің қоршаған ортаға әсерін түсінсе,
пластикті аз қолдануға тырысады.
Мемлекет деңгейінде де нақты шаралар қабылдануы тиіс. Пластик пакеттерге шектеу
қою, оларды ақылы ету, қайта өңдеу зауыттарын көбейту, экологиялық заңнамаларды
күшейту – пластик мәселесін шешудің тиімді жолдары. Сондай-ақ кәсіпорындарға
экологиялық талаптар қою арқылы өндірістегі пластик қалдықтарын азайтуға болады.
Қорытындылай келе, пластикпен күресу – тек экологиялық мәселе емес, ол
адамзаттың болашағына тікелей әсер ететін ортақ жауапкершілік. Қоғам, мемлекет
және әрбір жеке тұлға бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана қоршаған ортаны қорғап,
келешек ұрпаққа таза, қауіпсіз әрі тұрақты өмір сүру ортасын қалдыруға болады.
Қазіргі таңда ең ауқымды тақырыптардың бірі- экология мәселесі. Соның ішінде
пластик қалдықтарының көбеюі табиғатқа, адам денсаулығына және жануарлар
әлеміне үлкен қауіп төндіріп отыр. Пластиктің ыдырауы жүздеген жылдарға созылады,
ал оның қалдықтары жерді, суды және ауаны ластайды. Бұл мәселелердің өзекті және
ауқымды болу себебі пластиктің шамадан тыс қолданылуында. Бір реттік пластик
бөтелкелер, пакеттер, ыдыстар күнделікті өмірде кең таралған. Олар қайта өңделмей,
қоқыс орындарында жиналып немесе өзен-көлдерге, теңіздерге түседі. Нәтижесінде
теңіз жануарлары пластикті жұтып, қырылып жатады, ал микропластик адам ағзасына
азық-түлік арқылы еніп кетеді.
Пластикпен күресу жолдары:
Пластикпен күресудің алғашқы әрі ең маңызды жолы – оны тұтынуды азайту. Күнделікті
өмірде бір реттік пластик бұйымдардан бас тарту қажет. Мысалы, дүкенге барғанда
полиэтилен пакетінің орнына матадан тігілген сөмке қолдану, пластик бөтелкенің
орнына қайта пайдаланылатын құты пайдалану экологияға тигізетін зиянды
айтарлықтай төмендетеді. Сондай-ақ бір реттік пластик ыдыстардың орнына көп рет
қолданылатын ыдыстарды қолдану да маңызды.
Екінші маңызды бағыт – пластикті сұрыптау және қайта өңдеу. Қоқысты қағаз, шыны,
пластик деп бөліп жинау қайта өңдеу процесін жеңілдетеді. Қайта өңделген пластиктен
жаңа өнімдер жасалып, мұнай мен басқа да табиғи ресурстар үнемделеді. Бұл өз
кезегінде өндірістен шығатын зиянды қалдықтардың азаюына ықпал етеді.
Үшінші жол – экологиялық таза баламаларды пайдалану. Қазіргі кезде биоыдырайтын
қаптамалар, қағаз пакеттер, ағаш немесе крахмалдан жасалған бұйымдар кеңінен
қолданыла бастады. Мұндай материалдар табиғатқа тез сіңіп, экожүйеге зиян
келтірмейді. Сондықтан өндірушілерді осындай экологиялық өнімдер шығаруға
ынталандыру қажет.Сонымен қатар, экологиялық білім беру мен қоғамдық сананы қалыптастырудың
маңызы зор. Мектептерде экология сабағын күшейту, түрлі акциялар мен сенбіліктер
өткізу, әлеуметтік желілер арқылы ақпарат тарату адамдардың табиғатқа деген
жауапкершілігін арттырады. Әр адам өз іс-әрекетінің қоршаған ортаға әсерін түсінсе,
пластикті аз қолдануға тырысады.
Мемлекет деңгейінде де нақты шаралар қабылдануы тиіс. Пластик пакеттерге шектеу
қою, оларды ақылы ету, қайта өңдеу зауыттарын көбейту, экологиялық заңнамаларды
күшейту – пластик мәселесін шешудің тиімді жолдары. Сондай-ақ кәсіпорындарға
экологиялық талаптар қою арқылы өндірістегі пластик қалдықтарын азайтуға болады.
Қорытындылай келе, пластикпен күресу – тек экологиялық мәселе емес, ол
адамзаттың болашағына тікелей әсер ететін ортақ жауапкершілік. Қоғам, мемлекет
және әрбір жеке тұлға бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана қоршаған ортаны қорғап,
келешек ұрпаққа таза, қауіпсіз әрі тұрақты өмір сүру ортасын қалдыруға болады.
- Оразбай Сарыбаев
- Виктор Франкл
- Карл Густав Юнг
- Эрих Фромм
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі