Салт-дәстүр – 6-бет

Ату қаруы

Ату қаруы

04.11.2021
Қазақ халқының ату қаруы жақ (садақ) деп аталған. Жақтар әр түрлі материалдар (ағаш, тарамыс, мүйіз, сүйек, тері, қайыңның тозы) пайдаланған бірнеше бөліктерден құралған. Жақтың же...
Толық оқу
Туды қастерлеу

Туды қастерлеу

04.11.2021
Сап түзеп тұрған қалың әскердің алдына ту сән-салтанатпен әкелінген. Керней-сырнайлар тартылып, барабан, дабыл соғылып, бас қолбасшы туға қымыз бүріккен.
Толық оқу
Қазақша жыл санау жүйесі

Қазақша жыл санау жүйесі

08.10.2021
Жыл санаудың өзіндік үлгісі қазақ халқында да бар. Қазақтар жылды мүшел арқылы санайды. Бір мүшелді он екі жыл құрайды. Әр жылға он екі аңның аты берілген. Олар: тышқан, сиыр, бары...
Толық оқу
Байырғы қашықтық өлшемдері

Байырғы қашықтық өлшемдері

07.10.2021
Шақырым — ұзындық өлшемі. Шақырым Орта Азия мен Қазақстанда, сондай-ақ бірқатар Шығыс елдерінде де кең тараған. Қазақта шақырым өлшеміне дауыс жетер жердегі қашықтық алынған. Бұл н...
Толық оқу
Жеті Жарғы

Жеті Жарғы

01.10.2021
Бізге түгел болмаса да келіп жеткен қазақ әдет-ғұрып құқығының ірі жинақтарының бірі — Тәуке ханның "Жеті Жарғы" заңы. Бірақ бізге бұл заң жинағының XIX ғасырда Г. Спасский мен А.И...
Толық оқу
Жеті қазына

Жеті қазына

01.10.2021
«Жеті» санын қасиетті санаған қазақ халқында «жеті қазына» деген сөз бар. Ол — адамдардың күнделікті пайдаланып, қолдарына ұстап жүрген нәрселері. Жеті қазынаға қазан, ат, ит, бүрк...
Толық оқу
Өз ұрпағына жеті атасын үйрету

Өз ұрпағына жеті атасын үйрету

06.04.2020
Өз ұрпағына жеті атасын үйрету — атадан балаға жалғасып келе жатқан қазақтың тәрбиелік дәстүрі. Мұның қандастық жағынан алғанда үлгі боларлық зор қызметі мен маңызын халқымыз ерте ...
Толық оқу
Бесіктің маңызы жайлы не білеміз?

Бесіктің маңызы жайлы не білеміз?

22.01.2020
Бесікте бала жылы әрі таза жатады. Жаңа туған және кіндігі енді ғана түскен сәбиді барынша жылы ұстау керек. Өйткені ол суықты тез қабылдайтын әлсіз әрі нәзік. Ал бесіктегі баланы ...
Толық оқу
Беташар салты

Беташар салты

08.12.2019
Жаңа түскен келінді «беташар» дәстүрі жасалмай ешкім көре алмайды. Оны көру үшін әдейі «беташар» жасалады. Оған тойға жиналған туыс­туғандар тегіс қатынасады. Жас келіншектің екі ж...
Толық оқу
Аластау

Аластау

05.12.2019
Аластау — оттың киелi қасиетiне сенуден пайда болған тазарту тәсiлi, ұшықтаудың бір түрі. Аластау қазақтар арасында көне дәуірден келе жатқан анимистік және тотемдік наным-сенімге ...
Толық оқу
Ат тергеу

Ат тергеу

04.12.2019
Халық дәстүрінде адамға құрмет көрсетудің жолдары көп. Соның бірі — ат тергеу. Ұлт дәстүрі бойынша әйелдер атасының, қайнаға, қайнысының, қайынсіңлісінің атын атамай, өзінше лайықт...
Толық оқу
Аяғына жығылу

Аяғына жығылу

15.11.2019
Кешірім сұраудың ең үлкен және кішіреюдің ең ауыр түрі «аяғына жығылу» деп аталады. Мұнда айыпты адам жанына беделді адамдарды ертіп, кінәлі адамынан жұрт алдында кешірім сұрайды, ...
Толық оқу
Қазақтың қарғыс сөздері

Қазақтың қарғыс сөздері

08.11.2019
Қарғыс — зәбір-жапа шегіп, қорлық көрген, азапталған адамның жәбірленушісіне ашынып айтқан зілді кейіс сөзі, лагнеті. Қазақ халқы қарғысқа өте абайлап қараған. Сондықтан қазақ ұрпа...
Толық оқу
Қазақ ырымдары

Қазақ ырымдары

06.11.2019
«Айналмақ» деген өзін-өзі садақа етіп, құрбандыққа қиятын ырым екен. Өзін біреудің жолына құрбан еткісі келген кісі ауырып жатқан науқасты үш айналып шығуы керек. Қазақтың жақсы кө...
Толық оқу
Бесікке салу

Бесікке салу

16.05.2019
Халқымыздың сан ғасырлық тыныс-тіршілігіне байланысты ұлттық тәлім-тәрбиеге қатысты салт-дәстүр, әдеп-ғұрыптары да бар. Соның бірі — бала туылғаннан кейін баланы бесікке бөлеу дәст...
Толық оқу
Байырғы қазақ өлшемдері

Байырғы қазақ өлшемдері

02.04.2019
Байырғы қазақ өлшемдері — қазақ халқының тұрмыс-салт ерекшеліктеріне, кәсіптік қажеттілігіне байланысты қалыптасқан өлшем бірліктері. Мысалы, «бір қыдыру жер», «түстік жер», «айшыл...
Толық оқу
Қазақтың байырғы салмақ өлшемдері

Қазақтың байырғы салмақ өлшемдері

03.03.2019
Қадақ — Шығыс елдерінде көп қолданылған салмақ өлшемі. Қадақ ескіліктегі жазбаларда жиі ұшырасады. Еуропада кең тараған фунт өлшеміне сәйкес келеді. Ол 200 грамға тең. Кейбір мәлім...
Толық оқу
Бесік керту

Бесік керту

18.02.2019
Бесік керту — отпен аластау ғұрыптарының түрі. Бесік керту баланы бесікке алғаш бөлердің алдында атқарылады. Сондай-ақ бала ұйықтамай, тынышсыздана беретін болса да бесік керту ғұр...
Толық оқу
Киіз үй

Киіз үй

09.02.2019
Киіз үй — мал баққан көшпелі халықтардың қысы-жазы отыратын өте қолайлы және төзімді баспанасы. Ол тез құрылып, тез жиналады. Қыста жылы, жазда салқын болады. Көлеміне және сыртқы ...
Толық оқу