Биология – 7-бет

Балық

27.09.2021

Балық — хордалылар типінің жақтылар тобына жататын омыртқалы су жануарлары. 20 мыңнан астам түрі белгілі, олардың 97-98%-ы сүйекті балықтарға жатады, қалғандары шеміршекті балықтар...

Толық оқу

Барыс немесе ілбіріс

27.09.2021

Барыс немесе ілбіріс — күшті, дембелше, ұзын құйрықты (денесінің ұзындығы құйрығымен 225-250 см, салмағы 40 кг) терісі теңбілді мысық. Мәңгі қарлы тау етегінде тіршілік етеді. Қыст...

Толық оқу

Бауырымен жорғалаушылар

27.09.2021

Бауырымен жорғалаушылар, рептилиялар (Rерtіlіа) — омыртқалы жануарлардың бір класы. Ежелгі бауырмен жорғалаушылар — котилозаврлар орта карбон кезеңінде қарапайым, қосмекенді стегоц...

Толық оқу

Бегемот

27.09.2021

Бегемот, сусиыр — жұптұяқтылар отрядының күйіс қайырмайтындар тұқымдасына жататын жануар. Бегемот тек тропиктік Африкада кездеседі. Әрқайсысында бір ғана түр бар екі туысқа бөлінед...

Толық оқу

Бозторғайлар

27.09.2021

Бозторғайлар (Аlаudіdае) — торғайлар отрядына жататын сайрағыш құстар тұқымдасы. Қазақстанда 6 туысқа жататын 13 түрі бар. Бозторғайлар шөл, шөлейт және қиыр-шықтасты жазық далада,...

Толық оқу

Бұйра және қызғылт бірқазандар

27.09.2021

Бұйра және қызғылт бірқазандар — бір туысқа жататын бұл екі түр бір-біріне өте ұқсас, еліміздің су қоймаларында тіршілік етеді. Бұл ірі ақшыл құс (салмағы 13 кг), ерекше үлкен (ұзы...

Толық оқу

Бүркіт

27.09.2021

Бүркіт — сұңқартәрізділер отряды, қаршыға тұқымдасының қыравдар туысына жататын ірі жыртқыш кұс. Латынша аты «алтын қыран» деген ұғымды біддіреді. Түркі халықтарының көпшілігі «бүр...

Толық оқу

Бұлбұл

27.09.2021

Бұлбұл — торғай тәрізділер отрядының сайрауықтар тұқымдасына жататын әнші құс.

Толық оқу

Витаминдер туралы түсінік

23.09.2021

Витаминдер дегеніміз — биологиялық жоғары пәрменді органиқалық заттар. Витаминдер энергия көзі емес және пластикалық материалдар қатарына да жатпайды, дегенмен ағзаның қалыпты тірш...

Толық оқу

Ағаш

18.09.2019

Ағаш — сабақтары мен тамырлары сүректеніп біткен, өте жақсы жетілген діңі бар, биіктігі 2 м-ден кем болмайтын көп жылдық өсімдіктер. Қазақстанда өсетін ағаштардың ең биігі 50 м-ден...

Толық оқу

Аққу

18.09.2019

Аққу — қаз тәрізділер отряды, үйрек тұқымдасының жеке туысына жататын өте сымбатты құс. Қазақстанда аққудың үш түрі: сұңқылдақ аққу, сыбырлақ аққу, кіші аққу кездеседі. Мойны мен д...

Толық оқу

Ақбөкен

14.09.2019

Ақбөкен — көптен Қазақстан табиғатының белгісі болып табылалы. Сүтқоректілердің жұптұяқтылар отряды, қуыс мүйізділер тұқымдасының өкілі (денесінің ұзындығы 150 см, шоқтығының биікт...

Толық оқу

Алоэ

14.09.2019

Алоэ — суккулентті (ылғалдылықты сақтай алатын арнайы ұлпасы бар) өсімдіктер тобына жататын гүл. Шыққан жері Оңтүстік Африка аймағы болып саналады. Негізінен, құрғақ әрі құмды шөлд...

Толық оқу

Алма

14.09.2019

Алма (латынша: malus) — раушан гүлділер тұқымдасына жататын, өте кең тараған жеміс ағашы. Табиғи алманың жер шарында 36 түрі белгілі, олардың 10 — 12-сінің шаруашылықтық маңызы бар...

Толық оқу

Апельсин

11.09.2019

Апельсин — руталар тұқымдасының цитрус туысына жататын жеміс ағашы. Шыққан жері — Оңтүстік Қытай және Υндістан. Апельсиннің тәтті және ащы түрі бар.

Толық оқу

Бидай

16.05.2019

Бидай — астық тұқымдасына жататын аса маңызды дәнді дақыл. Қазақстанда алты түрі (Еділ бидайы, Полыпа бидайы, көже бидай, жұмсакқ бидай, қатты бидай, көбен бидай) өседі, жабайы түр...

Толық оқу

Анар

23.02.2019

Анар — анар тұқымдасына жататын ағаш немесе бұта тәрізді субтропикалық өсімдік. Жабайы анар Кавказда, Орта және Кіші Азияда, Ауғанстан мен Үндістанда кездеседі. Кәдімгі анар (Punic...

Толық оқу

Апорт

18.02.2019

Апорт — алманың ірі, әрі құнды түрі. Салқындау, бірақ ұзақ емес қысы бар, ал жазы жылы немесе ыстық болатын оңтүстіктіктің орта белдеуінде (Солтүстік Кауказ, Іле Алатауы) кең тарағ...

Толық оқу

Арқар

17.02.2019

Арқар — жұптұяқтылар отрядының қуысмүйіз-ділер тұқымдасына жататын ірі аң. Қазақстанның таулы жерлерін (Жоңғар Алатауын, Тарбағатайды, Алтайды, Сарыарқаны, Қаратауды, Қызылқұм шөлі...

Толық оқу

Тарғақ

16.02.2019

Тарғақ — орташа пішінді дала балшықшысы (салмағы 230 г). Осы әдемі, сымбатты құстың негізгі ұялары қазақ далаларында орналасқан. Қыста жылы жаққа ұшып кетеді (қыркүйектен наурызға ...

Толық оқу

Тобылғы

16.02.2019

Әрбір өсімдіктің табиғатта алатын өзіндік орны бар. Олардың әрқайсысы белгілі бір қызметті атқарып тұр десек қателеспеген болар едік. Өсімдіктердің барлығы да адамзаттың пайдасы үш...

Толық оқу

Арыстан

12.02.2019

Арыстан — мысық тұқымдасына жататын ең ірі жартқыш жануар. Орталық Африка мен оңтүстік-батыс Азияның саванна, шөлейт аймақтарында, шөлді жерлерінде де кездеседі.

Толық оқу

Арпа

12.02.2019

Арпа (Ноrdeum) — астық тұқымдасына жататын бір және көп жылдық дақыл. Шыққан жері — Иран, Түркия, Армения. Адамдар неолит дәуірінде-ақ (б.з.б. 12 - 10-мыңжылдық) қолдан өсіре баста...

Толық оқу

Аю

04.02.2019

Аю — жыртқыштар отрядына жататын аң. Олардың денесі шомбал, басы үлкен, құлағы кішкентай, құйрығы қысқа (қалың жүнінен көрінбейді). Жүні бір түсті, қоңыр, қара не ақ, аяғы бес саус...

Толық оқу

Қазақтың ақбас сиыры

03.02.2019

Қазақтың ақбас сиыры — ет бағытындағы тұқым. Қазақстан мен РСФСР-дың оңтүстік-шығыс аудандарында қалмақ және жергілікті сиырларды герофорд тұқымымен будандастырып, үшінші ұрпақ буд...

Толық оқу

Даната құрбақасы

02.02.2019

Даната құрбақасы — құйрықсыз қосмекенділер. Құрғақ шөлде де, ылғалды биік тауда да тіршілік етеді. Кең таралған жасыл құрбақаға ұқсайтын болғандықтан және біздің елімізде қосмекенд...

Толық оқу

Қызылаяқ бақа

25.01.2019

Қызылаяқ бақа — жалпы келбеті мен дене пішіні жағынан (ұзындығы 8 см) сүйіртұмсық бақаға ұқсас, бірақ денесінің төменгі жағы ашық қызыл дақты (көктемде — қызғылт).

Толық оқу