Патша көңіл. Амнистия
Кешірем бәрін,
иттікке етім үйренген,
найзағайлар мен найза біткенге түйрелгем,
бас білмес аттың
Кешірем бәрін,
иттікке етім үйренген,
найзағайлар мен найза біткенге түйрелгем,
бас білмес аттың
Ақындар құмар бақшаға,
әкімдер құмар ақшаға,
біреуі жақын құдайға,
біреуі жақын патшаға.
Сүйіктіммен кездесуге кешіктім,
өкпесін де,
өзгесін де есіттім,
«Сағат бұзық, бұзық сағат...» — дей бердім,
Өлім деген іс болды үйреншікті:
бүгін де бір жас қыршын үйден шықты,
жыламсырап тірлік тұр жасты көзбен
ішкен сәби секілді күйген сүтті.
Біз өткенде жылама да жоқтама,
«Ақын еді!» — десең, — жетер жоқ баға.
Күнәмізді құдай өзі кешірер,
Кешпей жатса ара түсіп,
Азап шекті-ау
Ақын деген бір ұлт-ай,
Аттан салып,
Ашайықшы құрылтай.
Ей, Айвазовскийдің теңізі!
Жуастан шыққан жуансың-ау, негізі?
Қаныңды сенің қайнатқан анау,
аспанның болар лебізі?
Бір соқыр айтқан екен «көрерміз» деп,
бастап ем бағбандық бір өнерді іздеп,
мен еккен
үш апельсин үсіп кетті...
Жұлдыз көкті жамайды,
Түн көзінде — жарық бар.
Маған аяп қарайды
Аквариумда — балықтар.
Сыбырды құдай естір деп,
Сабыр қып жүр ем жақ ашпай,
Сөзімді тыңдар ешкім жоқ,
Сауын айтсам да алашқа-ай!
Өкініштен отырмын бармақ тістеп,
өкінішсіз күндерім қалмақ түс боп,
ыңыршағы айналған көкірегіме
ұя салмай кетті ғой самғап құс кеп.
О, мен нені өмірде ұрлатпадым:
Жүрегімнің жоғалттым нұрлы оттарын,
Жастығымның жоғалттым гүл бақтарын,
Шаттығымның жоғалттым ырғақтарын.
Сүйегің асыл ма еді,
Шірік пе еді,
Тіршілік шығарады сілікпені.
Маңдайға жазылады әжім болып,
Бір мырза сатып алды хан қаламын...
...Мен қазір жыр жазбаймын,
жан бағамын,
Музаны тоқалындай жұмсайтұғын
Сезім өлді,
бойымда бір от сөніп,
Ешкім көңіл айтпады тірек болып.
Таба алмадым тал түсте жарық күнді
Сыздайды да мұздайды сұм жүрегім,
Қаңылтырдай тот басқан тұнжыр өңім.
Тебінгідей шіріген төзімім-ай,
Тепсе үзілмес сен де бір шынжыр едің.
Өткен күнде белгі бар:
шапқан жерін ор қылар,
таңдайыңды сор қылар,
самайыңды бор қылар,
Қара жер хабар берсінші
Тартатын болса қойнына.
Жыланнан арқан өрсінші
Оралып қалсын мойныма.
Қорлықты мына кім көрген:
Алматы толы — үйсіздер.
Үйсіз де күйсіз жүргенмен
Ұрпақтың қамын үнсіз жер.
Қайғысыз болсаң — тұщынып,
Қара су іш те қана бер.
Қанатсыз көкке ұшырып,
Қайтарып алар қара жер.
Өртеніп кейде орасан
Өткен өмірді ойлайсың.
Өз кеудеңе қарасаң —
Төбелес шыққан тойдайсың.
Бүгінгі күнім мәңгі өлді!
Беу, бұған кімің мән берді?
Қағазға төнген шағымда
Қаламұшына қан келді.
Бүгін менің сарайым босап қалды,
Омбылап ем Медеуде қасат қарды.
Соқты менде тап-таза жүрек қана,
Сол жүрекке тағдырым қосақталды.
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі