Қадыр Мырза Әли: қазақ туралы айтқаны

Көзіңді аш, оян, қазақ, көтер басты, Өткізбей қараңғыда бекер жасты. Жер кeттi, дін нашарлап, хал һарам боп, Қазағым, енді жату жарамас- ты.

— Міржақып Дулатұлы

қазақ, оян қазақ

Ана тілін ұмытқан адам өз халқының өткенінен де, болашағынан да қол үзеді.

— Ғабит Мүсірепов

ана тіл, қазақ тілі

Қазақтың тілі соншалықты мол. Ләкин қазақтың тіліменен қандай кітап болса да жазуға болады. Қазақ тілі мұншалықты жатық әм анық болар еді, егер де біздің қазақтар аңғарып, бөтен тіл араластырмастан ілгері бастырып сөйлесе.

— Ыбырай Алтынсарин

Қазақ, Тіл

Ағалар, қыпшақ деген ұлт болмайды, қазақ деген ұлт бар. Егер әрқайсымыз бөлiнiп, қыпшақтың көсемi, арғынның көсемi, үйсiннiң көсемi болып жатсақ, бiздiң халық азады.

— Мұстафа Шоқай

Қазақ, Халық

Жер мәселесі – қазақтың тірі я өлі болуының мәселесі.

— Ахмет Байтұрсынұлы

Қазақ, жер

Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін!

— Нұрсұлтан Назарбаев

қазақша, қазақ тілі

Қазақ тілін қарабайыр санайтын надандық бұлтын сейілту үшін мынаны еске алу артық болмас: егер бір ғана «Абай жолында» Әуезов 16983 сөз қолданса, ал Шекспир мен Байронның барша лексиконы 15 мың сөзді құрайды. Демек, қазақ әдебиетінің дәмін көрмей жатып, әлемдік әдебиетке қол созудың өзі – ақымақтық.

— Герольд Бельгер

Қазақ, тіл

Қазақтың жүрегі тоқтамасын, өнердің жүрегі тоқтамасын деп отырғаным сол. Өнерін өлтіріп алған қазақ ел болып оңбайды, елінен айнып қалған жүрек – жүрек боп соғып жарытпайды. Екеуі бөлінбес бір бүтін, тұтас дүние деп есептеймін. Ендеше, жүрегіміз тоқтамасын.

— Әшірбек Төребайұлы

ел, жүрек

Тірі болсам, хан баласында қазақтың хақысы бар еді, қазаққа қызмет қылмай қоймаймын.

— Әлихан Бөкейханов

хан, Қазақ

Күнәдан таза басым бар, Жиырма бірде жасым бар, Қасқалдақтай қаным бар, Бозторғайдай жаным бар. Алам десең, алыңдар. Қайрат деген атым бар, Қазақ деген затым бар, Еркек тоқты құрбандық. Атам десең атыңдар

— Қайрат Рысқұлбеков

еркек, Қазақ

Қазақ әйелі аз ғана жәрдем бергеніңді ұмытпайды, тезірек еселеп қайтаруға тырысады...

— Ғабит Мүсірепов

қазақ, әйел

Ерте заманда қазақ ішінде қылмыс жасаған әйел заты үшін жазаның ең үлкені – оның бұрымын кесу болған екен. Совет өкіметі орнағалы бері әйелдер өзін-өзі жазалап келе жатыр.

— Бауыржан Момышұлы

әйел, қазақ

Ескі қазақ баласы, шынында, өлеңмен қарсы алынып, өлеңмен шығарып салынатын болған. Бұл қазақ рухына анық сіңген мінез еді.

— Мұхтар Әуезов

қазақ, бала

Қазақ өлеңіне үлгі, өрнек берген, түрін көбейтіп, қалыбын молатқан – Абай.

— Мұхтар Әуезов

қазақ, өлең

Қазақ әдебиетінің ішіне қазақ өмірін түгел суретімен алып кіру- әдебиеттің ендігі міндеті.

— Мұхтар Әуезов

қазақ, әдебиет

Бүгінгі қазақ баласы – қырық жылғы қазақ баласы емес.

— Мұхтар Әуезов

қазақ, бала

Әлем әдебиетіндегі әйгілі жүз кітапты емін-еркін бар бояуымен төгілтіп түсіретін тіл – қуатты тіл, қазақ тілі – сондай тіл.

— Нұрсұлтан Назарбаев

тіл, қазақ тіл

Қазақтар - жақсылықтың қадірін білетін халық!

— Шоқан Уәлиханов

қазақ

Мен - қазақпын мың өліп, мын тірілген. Жөргегімде таныстым мұң тілімен. Жылағанда жүрегім, күн тұтылып, Қуанғанда күлкімнен түн түрілген.

— Жұбан Молдағалиев

Қазақ, Мен қазақпын

Қазақ деген ел - бостандық-азаттық сүйетін, даланы, таза ауаны, таза суды, таза көгалды сүйетін халық.

— Ғабит Мүсірепов

ел, қазақ

Қазақ халқы - ең бір бейбіт халықтардың бірі.

— Шоқан Уәлиханов

қазақ, халық

Жұрт пайдасына таза жолмен тура бастайтын ер табылса - қазақ халқы соңынан ерер еді.

— Әлихан Бөкейханов

жұрт, қазақ

Қазақ тілі - түркі тілдерінің ішіндегі ең таза әрі бай тіл.

— Платон Мелиоранский

қазақ тілі, түркі тілдері

Ғылыми, әдеби тілдік және тарихи тұрғыдан қарағанда қазақ тілі - түркі тілдерінің ішіндегі өте әсем, өте бай тілдердің бірі.

— Йоханнес Бенцинг

қазақ тілі, тіл

Сырлы тіл, жырлы тіл, нұрлы тіл - қазақ тілін ғасырлар бойы қастерлеп сақтағандарыңыз үшін, қазақ бауырлар, сіздерге бек зор рахмет!

— Хасан Туфан

Сырлы тіл, жырлы тіл