Низами: атақ, жаман, жақсылық, адал, адалдық туралы айтқаны

Жаман дос — көлеңке: басыңды күн шалса — қашып құтыла алмайсың, басыңды бұлт шалса— іздеп таба алмайсың.

— Абай Құнанбайұлы

жаман, дос

Адам күліп тумайды, туа сала күлмейді. Үйренеді күлуді, бірақ күліп өлмейді. Адам жылап туады, жатады жұрт жұбатып, Және жылап өледі, өзгені де жылатып. Жылайтыны туарда – жамандар бар қинайтын, Жылайтыны өлерде – жақсылар бар қимайтын.

— Қадыр Мырза Әли

адам, жылау

Анадан өнеге көрмеген қыз жаман. Атадан өнеге алмаған ұл жаман.

— Қорқыт ата

ана, ата

Жаман еркек жар қадірін білмес, Жайсыз әйел ер қадірін білмес. Жалқау адам тер қадірін білмес, Жетесіз жігіт ел қадірін білмес.

— Майқы би

жаман, ер

Табалдырықтан биік тау жоқ, Жаман ағайыннан асқан жау жоқ.

— Сырым Датұлы

жаман, жау

Жал-құйрығы қаба деп - жабыдан айғыр салмаңыз, Қалың малы арзан деп - жаманнан қатын алмаңыз. Жабыдан айғыр салсаңыз - жауға мінер ат тумас, Жаман қатын алсаңыз - топқа кірер ұл тумас.

— Бұқар жырау

жаман, қатын

Жақсылыққа жақсылық - әр кісінің ісі, жамандыққа жақсылық - ер кісінің ісі.

— Мұхтар Әуезов

жақсылық, жамандық

Адамды бұзатын не? Тағы сол атақ, ақша, арақ. Осы үшеуі. Төртіншісі әйел демеймін. Алғашқы үшеуінің буына бөртіп, әйелдерді біз - еркектер бұзамыз. Қартайғанда адам соқа басы сорайып жалғыз қалады. Өйткені қыз күйеуге кетеді, ұлды келін әкетеді. Сонда сенен атақ, ақша, абырой, бала - бәрі безгенде, қыңқ етпестен қалқайып қасыңда қалатын бүкіш кемпірің ғана болады. Адам боп сүрген аз дәуреніңді - елу жас па, жүз бе, бәрі бір оны - аяқтап, мәңгі келмеске бірге аттанар сенімді серігің де сол! Сол жалғыз серігіңе өмірде адал болмағаның өзіңе ауыр, одан айырылып, жалғыз қалғаның одан да қиын! Мұны еркектер ойлауы керек!

— Бауыржан Момышұлы

адам, ақша