Сергей Капица: ғылым туралы айтқаны

Еңбек рухани және эстетикалық дамудың ең таңдаулысы.

— Франсуа Вольтер

еңбек, даму

Жеттім, толдым деген адамның дамуы тоқтап, міндетті түрде кері кетуі басталады.

— Махатма Ганди

даму, кері кету

Бала дүниеге келгеннен бастап өзін-өзі дамытуға және жеке адам ретінде қалыптасуға қабілетті. Оның ішкі жан дүниесінде ерекше күш бар, ал үлкендердің міндеті сол энергияның жұмсалуына жағдай жасау.

— Мария Монтессори

бала, өмір

Егер тұлға – адам дамуының шыңы болса, даралығы – оның тереңдігі.

— Борис Ананьев

даралық, нақыл

Өз мүмкіндігіңді ескеріп, оны үнемі дамытуға тырысу керек.

— Тим Кук

мүмкіндік, нақыл

Ғасыр жасасаң да, ғасыр бойы қалай өмір сүру керектігін үйрен.

— Сенека

Өмір, үйрену

Мазасыздық пен қанағаттанбаушылық — дамудың алғашқы шарты.

— Томас Эдисон

Мазасыздық, қанағаттанбаушылық

Рухың мен жаныңды таза ұста. Себебі бұлар сенің тәніңнен де сұлу қасиетке лайықты.

Рух, рухани байлық

Ересек адамға бір нәрсе туралы кеңес беру қиын, өйткені ол бұрыннан қалыптасқан. Ал жастарға кеңес беремін — жастар болашақ туралы ойлануы керек. Барлығы әдемі болу туралы ғана емес — әдемі машина, әдемі үй. Даму туралы ойланыңыз — өзіңіз, балаларыңыз, еліңіз үшін.

— Бибігүл Төлегенова

кеңес, нақыл

Арман – бос қиял, мақсат – бос ерік-жігер, ең жақсысы – бүгін күнің кешегі күнмен салыстырғанда одан әрі дамуың. Кейін өзгені кінәламау үшін (тағдырды, Алланы, өмірді), арман-мақсаттар адам сенерлік, өмірде жүзеге асыра алатындай болуы керек.

— Narsha Bulgakbaev

Арман, мақсат

Мақсаты бар адам ғана психологиялық тұрғыдан дами алады.

— Альфред Адлер

мақсат, психология

Теріс эмоциялар мен деструктивті реакциялар белгілі бір психотравмаға (өткен шақтағы оқиға немесе жағдайға) тікелей байланысты пайда болмайды. Ең жойқын теріс эмоциялар мен деструктивті реакциялар — сол травманы бүгінгі күнге дейін қалай қабылдап келе жатқанымызға, және ол туралы не ойлайтынымызға байланысты туындайды. Сондықтан біз бастан өткерген қиындықтар мен кедергілер жайлы көзқарасымызды қайта қарап, өңдеп, өзгертуіміз қажет. Бұл үшін ішкі жан дүниеміз бен сыртқы ортаны кінәламай, шынайы қабылдауымызды, сондай-ақ рационалды, продуктивті және реалистік түрде ойлануымызды сонымен қатар конструктивті дамуды үйренуіміз керек. Бұл тек теория ғана емес — нақты дағдылар мен тәжірибе арқылы қалыптасатын қабілет. Бұл үшін мынадай қадамдарды орындаңыз: 1. Ойларыңызды сырттай бақылаңыз және барынша шынайы бағалауға тырысыңыз. Бұл — өзін танудың және ішкі тепе-теңдікті қалпына келтірудің алғашқы қадамы. Сіздің ішкі тыныштығыңыз — өз ойларыңызды дұрыс тани білуден басталады. Бірақ бір нәрсені түсіну қажет: ойларыңыз сіздің шынайы болмысыңыз емес, тек санаңыздың уақытша көрінісі (ой дегеніміз ішкі сөздер мен бейнелер). Кейбір ойлар — ескі жаралардың жаңғырығы болса, кейбірі — қорқыныш пен күмәннің көлеңкесі ғана. Сол себепті, әр ойыңызға (сыртқы психологиялық шабуыл кезінде) бейтарап көзқараспен қарап үйреніңіз. Өзіңізден сұрап үйреніңіз: – Бұл ой қаншалықты шынайы? – Мен оны қандай дәлелге сүйеніп қабылдадым? – Бұл ой маған көмектесіп жатыр ма, әлде керісінше шектеп жатыр ма? 2. Барлық жүрегіңізді мазалап жүрген сұрақтардың бәрін миыңызға қоя беріңіз — бұл сіздің ішкі әлеміңізге апаратын жол. Ойларыңызды ақиқат сүзгісінен өткізуге, сенімдеріңізді қайта қарауға, ішкі кедергілерді тануыңызға көмектеседі. Өзіңізге сұрақ қойғанда, асықпаңыз. Әрбір сұрақ-жауап — өзіңізбен шынайы әрі терең сұхбат болсын. Мысалы: "Неге мен бұлай ойлаймын? Неге басқаша емес?" "Бұл ой маған не береді? Қуаныш па әлде қайғы ма?" "Бұл ойларым шындыққа сәйкес келе ме, әлде тек менің ішкі үрейім бе?" "Мені тоқтатып тұрған не / кім?" "Мен кімге / неге сенуім керек?" Осыған тектес сұрақтар сіздің санаңызды сергітеді, көзқарасыңызды кеңейтеді, ал шынайы жауаптар — ішкі тыныштық пен дамудың бастауы бола алады. Сұрақ — бұл ізденіс. Ал ізденіс — бұл өсудің алғышарты. Өзіңізге адал болыңыз, жауап табу ғана емес, түсінуге тырысыңыз. Тек сұрақ қою арқылы адам шын мәнінде өзін қайта танып, қайта қалыптастыра алады. 3. Автоматты, аяқ астынан пайда болатын негативті ойларды бақылаңыз. «Автопилотты» өшіріп, сол ойларды шынайы тұрғыда талдауды (психоанализ) үйреніңіз — бұл ойлау гигиенасын қалыптастырады. Саналы түрде ойларыңыз бен қиялыңызды бақылау — өзіңіздің ішкі әлеміңізге терең үңілуге жол ашады. Әр ойды байқаңыз, бағалаңыз және оны өзгертуге болатынын мойындаңыз. Себебі әрбір ой — сіздің эмоцияңыздың және әрекетіңіздің бастауы. Ал ойдың тазалығы — жан дүниеңіздің тыныштығы мен тепе-теңдігінің кепілі. Негативті ойлармен күресу ғана емес, оларды түсіну, қабылдау, және қайта қарау, ақиқатқа бағыттау — міне, шынайы рухани және психологиялық өсу осыдан басталады. Бұл — өзіңізбен серіктесе өмір сүру, өз санаңызбен үйлесім табу (келіспеушілік пен ішкі соғыс емес). Саналы өмір — автоматизмнен бостандық табу. Өзіңізге мейіріммен қараңыз. Әр ойыңызды дұшпан емес, дос ретінде тыңдаңыз. Себебі ішкі диалог — бұл өз-өзіңізді емдеудің алғашқы қадамы. 4. Күнделік жүргізу — бұл жай ғана жазба емес, ішкі әлеміңізбен шынайы байланыс орнатудың ең тиімді жолы. Әр жазған сөзіңіз — өзіңізбен сырласу, жаныңызды тыңдау, жүрегіңізге үңілу. Ол — ішкі тыныштықтың, түсіністіктің және рухани жетілудің айнасы. Күнделігіңіз сіздің сенімді серігіңізге айналады: — қуанышыңызды бөлісетін, — қайғыңызды тыңдайтын, — ойыңызды жинақтауға көмектесетін, — армандарыңызды шынайы жоспарға айналдыратын. Тұрақты түрде жазу арқылы сіз: — өзіңізді жақсырақ тани бастайсыз, — ішкі дауысыңызды естисіз, — шешімдер қабылдауда айқындыққа ие боласыз, — әрі өміріңізді саналы бағытта құра бастайсыз. Күнделігіңіз — сіздің жан айнаңыз. Онда шындық бар. Онда үміт, ем, жеңіс жатыр. Бүгін бір сөйлемнен бастасаңыз, ертең — өз тағдырыңыз жайлы өмір кітабын жазасыз. Есіңізде сақтаңыз: Күн сайынғы шағын әрекеттер — ертең үлкен ішкі трансформацияға жетелейді.

— Нарша Булгакбаев

жойқын, теріс

Біз бастан өткерген қиындықтар мен кедергілер жайлы көзқарасымызды қайта қарап, өңдеп, өзгертуіміз қажет. Бұл үшін ішкі жан дүниеміз бен сыртқы ортаны кінәламай, ақиқатты шынайы қабылдауымызды, сондай-ақ рационалды, продуктивті және реалистік түрде ойлануымызды сонымен қатар конструктивті дамуды үйренуіміз керек. Бұл тек теория ғана емес — нақты дағдылар мен тәжірибе арқылы қалыптасатын қабілет.

— Нарша Булгакбаев

қиындық, кедергі

Жауапкершілік алған сәттен бастап адам өседі.

— Белгісіз

жауапкершілік, адам

Барлығы әлемді өзгерткісі келеді, бірақ ешкім өзін өзгерткісі келмейді.

— Лев Толстой

адамзат, даму

Өзіңді жойған күні жаңа өмірің басталады.

— Жалаладдин Руми

Жаңа өмір, өзгеріс

Маңыздысы – сұрақ қоюды тоқтатпау. Дерегі: Эйнштейннің ғылыми-философиялық сұхбаттарынан Мағынасы: Даму мен жаңалықтың бастауы – ойлану мен күмәндану.

— Альберт Эйнштейн

даму, жаңалықтың бастауы

Қателікті мойындамау — одан да үлкен қателік. Дерегі: Лунь юй

— Конфуций

даму, қателік

Өмір — велосипед тебумен тең. Тепе-теңдікті сақтау үшін үнемі қозғалыста болу керек. 1930 жылы ұлы Эдуард Эйнштейнге жазған хатынан. Оригиналы: Life is like riding a bicycle. To keep your balance, you must keep moving.

— Альберт Эйнштейн

даму, әрекет

Ұстаз айтты: Жақсы адам (жан-жақты, парасатты адам) өзгерісті өзінен бастайды, ал ойсыз адам басқаларды кінәлайды. Оригинал мәтіні (қытайша классикалық тілде): 子曰：「君子求諸己，小人求諸人。」 (Zǐ yuē: "Jūnzǐ qiú zhū jǐ, xiǎorén qiú zhū rén.") «Лунь юй» (論語, Аналектілер немесе Әңгімелер мен пайымдаулар) кітабындағы сөз. Бұл сөз Лунь юйдің 15-тарауы (衛靈公 — Вэй Лин-гун, Wei Ling Gong) ішіндегі 21-ші афоризм (немесе 15.21 деп белгіленеді). Түсіндірме қысқаша: 君子求諸己 — асыл адам қателікті, жетістікті, моральдық жауапкершілікті өзінен іздейді, өзін-өзі түзетеді, өзінен талап етеді. 小人求諸人 — төмен адам кінәні, себепті, жауапкершілікті басқалардан іздейді, басқаларды кінәлайды.

— Конфуций

Конфуций, Өзін-өзі тәрбиелеу

Адамды бойы емес, ойы өсіреді.

— Азамат Төре

адам, ой

Шынайы достықсыз өмірдің мәні жоқ.

— Цицерон

Достық

Достық - бұл екі денеде өмір сүретін бір жан

— Аристотель

Достық, жан

Өмір шыңға шыққанмен бірдей. Асықпай шығасың, зымырап түсесің.

— Ги де Мопассан

Өмір

Шаршасаң демалып ал. Бірақ сен ешқашан бірінші болмайсың

мотивация