Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бергеннің бетіне қарама.
Ілмектер: беру, бет, қарау
Бергенге бес те көп,
Ілмектер: бес, алты, беру, алу
Алғанға алты да аз.
Берген перде бұзады.
Ілмектер: перде, беру, бұзу
Берген ердің аты шығады,
Ілмектер: мәңгі, ер
Аты шыққан мәңгі жасайды.
Белдіменен тіреспе,
Ілмектер: белді, білек, жуан, күрес
Білегі жуанменен күреспе.
Белгілі қосшың болмаса,
Ілмектер: қосшы, ат, тоқал, бәйбіше, от
Белің буып атқа бар!
Тоқалыңыз болмаса,
Бәйбішесімей отқа бар.
Бектің бүгінгі қуанышы ертеңгі табысында.
Ілмектер: бек, қуаныш, ертең, табыс
Бектің асы қанша дәмді болса да,
Ілмектер: бек, ас, дәмді, нан
Жоқ-жітіктің қатқан наны жақсырақ.
Бектер сөзін айта берме (басқа сын!),
Ілмектер: бек, сөз, сын, жақсы
Қайталама жақсы сөзден басқасын.
Бектер болса ессіз,
Ілмектер: ескі, бек, із
Бұзылады ескі із.
Бекпен алысып болмас,
Ілмектер: бек, терек, басшылық, күрес
Терекпен күресіп болмас.
Бекерден Тәңірім безер.
Ілмектер: бекер, безу
Бек тілесе,
Ілмектер: бек, тілек, тегін, басшы
Бәрін де тегін алады.
Бек тәтті өмірді сүйсе,
Ілмектер: өмір, бек, тәтті, ел, халық, күн, қараңғы, басшы
Елдің күні қараңғы.
Бек өсер жай халықтың арқасында,
Ілмектер: бек, халық, тізгін
Тізгінді үзеңгімен тартсаң да!
Бек қараса, назарынан қорық.
Ілмектер: бек, назар, қорқу
Бек қайда барса, құлы сонда.
Ілмектер: бек, құл
Бек деген — от,
Ілмектер: бек, от, күю
Жақын жүрме, күйесің.
Бек болмаған бек болса,
Ілмектер: таяқ, бек
Таяқ кетпес басыңнан.
Бек болмаған бек болса,
Ілмектер: бек, бұрыш, белгі
Бұрыш сайын белгі салады.
Бек бергенімен биіктер.
Ілмектер: бек, биіктеу
Бек алдында иіліп, көкірегін басқан қолдан,
Ілмектер: бек, көкірек, темір, артық, мың, білек, жағымпаздық
Темір илеген білек мың есе артық.
Бейтаныс кісіден таныс шайтан артық.
Ілмектер: Бейтаныс, кісі, артық, шайтан
Бейпіл сөзден түскен пайда көрмедім,
Ілмектер: пайда, сөз
Көп те болса, ешбір түсім термедім.
Бейнетсіз дәулеттің рахаты жоқ.
Ілмектер: бейнет, дәулет, рахат
Бейкүнә адамға тіл тигізу—
Ілмектер: Бейкүнә, адам, тіл тигізу, тамыр
Сау тамырды қандауырмен осқылаумен бірдей.
Беземе тілді бекер, болар қамшы,
Ілмектер: дәрі, у, тіл, қамшы
Дәрісі оның у ғой бір-ақ тамшы.
Бәрің бірдей қойшы болма,
Ілмектер: қойшы, құл, той, қу
Құл боларсың.
Бәрің бірдей тойшы болма,
Қу боларсың.
Бәрі түгел: құт пен бақыт алдаса,
Ілмектер: құт, бақыт, адам
Адам бірақ өзін құртып алмаса.
Бәле іздеп келме, ізгілік іздеп кел.
Ілмектер: бәле, ізгілік
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі