Мақал-мәтелдер жинағы: қазақша мақал мәтелдер – 6-бет
Ұлттың өшуі, тілдің өшуінен басталады.
Ілмектер: ұлт, тіл
Қазақ аулы қарайлас.
Ілмектер: қазақ, ауыл
Шеру соңы қарайлас.
Ел айрылса – көбіне,
Ілмектер: ел, жол
Жол айрылса – кеңінен.
Қара жерді жамандама
Ілмектер: жаман, қарғыс
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама
Қарғысына қаларсың.
Жұт қырған қара қойын, қарасирақ.
Ілмектер: қарасирақ, жұт, қара, қой
Жалаң аяқ, қыл мойын, қарасирақ.
Табанақта жер ауып, суын кешкен.
Елден ұзап, бауырлық бауын кескен.
Қазақ байыса қатын алар,
Ілмектер: қазақ, өзбек
Өзбек байыса үй салар.
Оразкелді ел секілді,
Ілмектер: қоңырат, оразкелді, байлар-жандар, алғи, құлшығаш, қаракөсе, тоқболат
Байлар-жандар бел секілді.
Алғилар аңыраған жел секілді.
Құлшығаштар бір уыс құм секілді.
Қаракөселер бөлініп қалған көл секілді.
Тоқболаттар қапқа тыққан жүн секілді.
Майлы Қожа
Қазақтың айраны көп,
Ілмектер: қазақ, орыс
Орыстың мейрамы көп.
Ұлы жүзді қауға беріп малға қой,
Ілмектер: ұлы жүз, орта жүз, кіші жүз
Орта жүзді қамшы беріп дауға қой.
Кіші жүзді найза беріп жауға қой.
Өзбектің кигенін ал,
Ілмектер: қазақ, өзбек
Қазақтың мінгенін ал.
Түрікпен төрін бермейді.
Ілмектер: түркімен, түрікпен
Қара сөздің мағынасын толықтай білсең өмірдің мәнін білесің.
Ілмектер: Абай Құнанбаев, өмір мәні
Абайдай болғың келсе,
Ілмектер: Абай Құнанбаев
Тұлғаларыңды біліп ал!
Ай бұлағы Ана.
Ілмектер: ана туралы
Жаманның жақсысы болса,
Ілмектер: өмірдің мәні, адамгершілік.
Жақсының жаманы болады.
Шырын тәтті болса,
Ілмектер: Ерқұт Нұрхалық
Сондай тәтті ақылды бол.
Адамшылық деген ұлы сөзді айта бергеннен көрсете берген жақсырақ.
Ілмектер: Адамшылық, адамгершілік
Асыл сөз — наркескен қылыштай, жасық сөз — өтпес пышақтай.
Ілмектер: Асыл сөз, сөз, қылыш, пышақ
Жел өтпеске сөз өтеді, жер көтергенді ой көтереді.
Ілмектер: Жел, сөз, жер, ой
Бұланайдан үлкен тау болмас,
Ілмектер: тау, аң
Бұланнан үлкен аң болмас.
Құдай да құлқынға қарап ауру береді.
Ілмектер: мінез, ауру, денсаулық
Жақсының жауы көп.
Ілмектер: жақсы, жау
Ашыққаннан құныққан жаман.
Ілмектер: жаман
Өнер алды қызыл тіл
Ілмектер: Тіл
Әкесін сыйламаған кісіні,
Ілмектер: “Отбасы”туралы мақал-мәтелдер
Баласы сыйламайды.
Інісі бардың тынысы бар
Ағасы бардың жағасы бар.
Өз үйім - өлең төсегім.
Жалғыз ағаш үй болмас,
Жалғыз жігіт би болмас.
Үш ағайынды жігіттің отарда малы бар,
Екі ағайынды жігіттің мойында талы бар,
Жалғыз жігіттің шығар шықпас жаны бар.
Балапан ұяда не көрсе,
Ұшқанда соны іледі.
Балаға байқап сөйлесең,
Ақылға көнер.
Байқамай шайқап сөйлесең,
Көрсетер бір «өнер».
Жасы кіші ініні
Ақылы артса аға тұт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап жаға тұт.
Атасыз үй – батасыз,
Анасыз үй – панасыз.
Жақсы ата – орман,
Жақсы бала қорған.
Өсер жастың алдын кеспе,
Өсер ағаштың басын кеспе.
Өзінің шарқын білген,
Өзгенің нарқын біледі.
Ананың ізін қыз басар,
Атаның ізін ұл басар.
Әкесін сыйламаған кісіні,
Ілмектер: “Отбасы”туралы мақал-мәтелдер
Баласы сыйламайды.
Інісі бардың тынысы бар
Ағасы бардың жағасы бар.
Өз үйім - өлең төсегім.
Жалғыз ағаш үй болмас,
Жалғыз жігіт би болмас.
Үш ағайынды жігіттің отарда малы бар,
Екі ағайынды жігіттің мойында талы бар,
Жалғыз жігіттің шығар шықпас жаны бар.
Балапан ұяда не көрсе,
Ұшқанда соны іледі.
Балаға байқап сөйлесең,
Ақылға көнер.
Байқамай шайқап сөйлесең,
Көрсетер бір «өнер».
Жасы кіші ініні
Ақылы артса аға тұт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап жаға тұт.
Атасыз үй – батасыз,
Анасыз үй – панасыз.
Жақсы ата – орман,
Жақсы бала қорған.
Өсер жастың алдын кеспе,
Өсер ағаштың басын кеспе.
Өзінің шарқын білген,
Өзгенің нарқын біледі.
Ананың ізін қыз басар,
Атаның ізін ұл басар.
Жүрек гүл емес, әркімге сыйлайтын.
Ілмектер: Ақбөпе
Сыйла оны тек біреуге, мәңгі сені қимайтын.
Сабырлыларға тегiн келетiн нәрселер, шыдамсыздарға қымбатқа түседi.
Ілмектер: сабыр, шыдам, шыдамсыз, тегін, қымбат, Француз мақалы
Қарны ашқан қараша үйге шабады.
Ілмектер: аш, үй
Өз-өзіңе әрқашан бекен бол!
Ілмектер: сенім
- Уильям Шекспир
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі