Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Әкесін сыйламаған кісіні,
Ілмектер: “Отбасы”туралы мақал-мәтелдер
Баласы сыйламайды.
Інісі бардың тынысы бар
Ағасы бардың жағасы бар.
Өз үйім - өлең төсегім.
Жалғыз ағаш үй болмас,
Жалғыз жігіт би болмас.
Үш ағайынды жігіттің отарда малы бар,
Екі ағайынды жігіттің мойында талы бар,
Жалғыз жігіттің шығар шықпас жаны бар.
Балапан ұяда не көрсе,
Ұшқанда соны іледі.
Балаға байқап сөйлесең,
Ақылға көнер.
Байқамай шайқап сөйлесең,
Көрсетер бір «өнер».
Жасы кіші ініні
Ақылы артса аға тұт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап жаға тұт.
Атасыз үй – батасыз,
Анасыз үй – панасыз.
Жақсы ата – орман,
Жақсы бала қорған.
Өсер жастың алдын кеспе,
Өсер ағаштың басын кеспе.
Өзінің шарқын білген,
Өзгенің нарқын біледі.
Ананың ізін қыз басар,
Атаның ізін ұл басар.
Әкесін сыйламаған кісіні,
Ілмектер: “Отбасы”туралы мақал-мәтелдер
Баласы сыйламайды.
Інісі бардың тынысы бар
Ағасы бардың жағасы бар.
Өз үйім - өлең төсегім.
Жалғыз ағаш үй болмас,
Жалғыз жігіт би болмас.
Үш ағайынды жігіттің отарда малы бар,
Екі ағайынды жігіттің мойында талы бар,
Жалғыз жігіттің шығар шықпас жаны бар.
Балапан ұяда не көрсе,
Ұшқанда соны іледі.
Балаға байқап сөйлесең,
Ақылға көнер.
Байқамай шайқап сөйлесең,
Көрсетер бір «өнер».
Жасы кіші ініні
Ақылы артса аға тұт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап жаға тұт.
Атасыз үй – батасыз,
Анасыз үй – панасыз.
Жақсы ата – орман,
Жақсы бала қорған.
Өсер жастың алдын кеспе,
Өсер ағаштың басын кеспе.
Өзінің шарқын білген,
Өзгенің нарқын біледі.
Ананың ізін қыз басар,
Атаның ізін ұл басар.
Жүрек гүл емес, әркімге сыйлайтын.
Ілмектер: Ақбөпе
Сыйла оны тек біреуге, мәңгі сені қимайтын.
Сабырлыларға тегiн келетiн нәрселер, шыдамсыздарға қымбатқа түседi.
Ілмектер: сабыр, шыдам, шыдамсыз, тегін, қымбат, Француз мақалы
Қарны ашқан қараша үйге шабады.
Ілмектер: аш, үй
Өз-өзіңе әрқашан бекен бол!
Ілмектер: сенім
Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда
Ілмектер: ойлы адам, жалған, қызық, жоқ, өмір, ғұмыр, еңбек, ынсап, әділет
Жүзігі алтын болғанмен,жүзі жарқын емес .
Ілмектер: адамшылық, жарқын жан, алтын адам, мейірімді, ақылды, Таза
Ит маржанды не қылсын.
Ілмектер: Ақыл кеңес, Абай Құнанбаев
(Абай)
Мәселе туындамай, шешім түйінделмейді.
Ілмектер: Мәселе, шешім
Жаманға жақсылық қылсаң атыңды ерттеп қой.
Ілмектер: жаман, жақсы, ат
Ат қиналмай жол таппас.
Ілмектер: жол, қиналу
Батылдық — бақыттың жартысы.
Ілмектер: Батылдық, бақыт, башқұрт мақалы
Ауа-райы нашар болмайды, нашар киiм болады.
Ілмектер: Ауа-райы, нашар, киім, ағылшын мақалы
Бiреудiң жоғын бiреу iздесе, ысқырып жүрiп iздейдi.
Ілмектер: іздеу, ысқыру, жоғалту
Шыдамдылық — өмiр бойына берiлетiн қазына.
Ілмектер: Жапон мақалы, Шыдамдылық, өмір, қазына
Өзiн-өзi билей алмайтын адамды билiк етуге пайдалануға болмайды.
Ілмектер: адам, билік, ағылшын мәтелі
Ат үстiнде, төсекте және түзге шыққанда бәрiнен жақсы ойланасың.
Ілмектер: жапон мәтелі, ат, ойлану, түзге шығу, төсек
Өзiнiң қасиетiн жасыратындай дәрежеде әлi ешкiм қу болған емес.
Ілмектер: қасиет, дәреже, қу Джон Локк
Босқа жүргенше, тегін еңбектен — үйренгенің олжа.
Ілмектер: тегін, еңбек, олжа, өзбек мақалы
Ақылың барда адамдарды танып ал.
Ілмектер: ақыл, адам, өзбек мақалы
Үйренген тозағын қимайды.
Ілмектер: тозақ, қимау
Кешегi күннен алыс жоқ, ертеңгi күннен жақын жоқ.
Ілмектер: кеше, күн, ертең, алыс, жақын
Білімдар нәпсі, тілді түзетеді,
Ілмектер: білім, тіл, нәпсі
Екеуін еркі жетіп күзетеді.
Білімдар жанның ізін кес.
Ілмектер: білім, жан
Білім сананы ағартады.
Ілмектер: білім, сана
Білім өз иесін білдіріп тұрады.
Ілмектер: білім
Білім мен ізгілік қана мұратқа жеткізеді.
Ілмектер: Білім, ізгілік, мұрат
Білім — малы жоққа түгесілмес мал,
Ілмектер: мал, білім, қаржы
Қаржысы жоққа — таусылмас қаржы.
Білім ел ішінде.
Ілмектер: Білім, ел
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі