Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Боқтап сөйлеу ездің ісі,
Ілмектер: #мақал #есболбозан
Тоқтап сөйлеу ердің ісі.
Тіршілік бітсе қайтарып ала алмайсың, ақырет жетсе сатып ала алмайсың. Жауабы бұл жұмбақтың — өткінші құбылыс уақытың.
Ілмектер: Автор: Нарша Булгакбаев, Narsha Bulgakbaev, тіршілік, ақырет, уақыт, жұмбақ, сұрақ-жауап, өткінші, құбылыс
Жер шежіресі – ел шежіресі.
Ілмектер: жер, ел
Бидай – қырда,
Ілмектер: күріш, бидай, жеміс
Күріш – Сырда.
Жемістердің ғажабы –
Жетісуда.
Қонақ келсе, сайласып,
Ілмектер: қонақ, сыйластық
Атып тұрып, атын тұт.
Жай сұрасаң жайласып,
Алдыменен өзін күт.
Екі тау қосылмайды,
Ілмектер: ел, жігіт
Екі ел қосылады.
Жігіті жүзге жеткен елді
Жүзіқара кемітеді.
Ұлттың өшуі, тілдің өшуінен басталады.
Ілмектер: ұлт, тіл
Қазақ аулы қарайлас.
Ілмектер: қазақ, ауыл
Шеру соңы қарайлас.
Ел айрылса – көбіне,
Ілмектер: ел, жол
Жол айрылса – кеңінен.
Қара жерді жамандама
Ілмектер: жаман, қарғыс
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама
Қарғысына қаларсың.
Жұт қырған қара қойын, қарасирақ.
Ілмектер: қарасирақ, жұт, қара, қой
Жалаң аяқ, қыл мойын, қарасирақ.
Табанақта жер ауып, суын кешкен.
Елден ұзап, бауырлық бауын кескен.
Қазақ байыса қатын алар,
Ілмектер: қазақ, өзбек
Өзбек байыса үй салар.
Оразкелді ел секілді,
Ілмектер: қоңырат, оразкелді, байлар-жандар, алғи, құлшығаш, қаракөсе, тоқболат
Байлар-жандар бел секілді.
Алғилар аңыраған жел секілді.
Құлшығаштар бір уыс құм секілді.
Қаракөселер бөлініп қалған көл секілді.
Тоқболаттар қапқа тыққан жүн секілді.
Майлы Қожа
Қазақтың айраны көп,
Ілмектер: қазақ, орыс
Орыстың мейрамы көп.
Ұлы жүзді қауға беріп малға қой,
Ілмектер: ұлы жүз, орта жүз, кіші жүз
Орта жүзді қамшы беріп дауға қой.
Кіші жүзді найза беріп жауға қой.
Өзбектің кигенін ал,
Ілмектер: қазақ, өзбек
Қазақтың мінгенін ал.
Түрікпен төрін бермейді.
Ілмектер: түркімен, түрікпен
Қара сөздің мағынасын толықтай білсең өмірдің мәнін білесің.
Ілмектер: Абай Құнанбаев, өмір мәні
Абайдай болғың келсе,
Ілмектер: Абай Құнанбаев
Тұлғаларыңды біліп ал!
Ай бұлағы Ана.
Ілмектер: ана туралы
Жаманның жақсысы болса,
Ілмектер: өмірдің мәні, адамгершілік.
Жақсының жаманы болады.
Шырын тәтті болса,
Ілмектер: Ерқұт Нұрхалық
Сондай тәтті ақылды бол.
Адамшылық деген ұлы сөзді айта бергеннен көрсете берген жақсырақ.
Ілмектер: Адамшылық, адамгершілік
Асыл сөз — наркескен қылыштай, жасық сөз — өтпес пышақтай.
Ілмектер: Асыл сөз, сөз, қылыш, пышақ
Жел өтпеске сөз өтеді, жер көтергенді ой көтереді.
Ілмектер: Жел, сөз, жер, ой
Бұланайдан үлкен тау болмас,
Ілмектер: тау, аң
Бұланнан үлкен аң болмас.
Құдай да құлқынға қарап ауру береді.
Ілмектер: мінез, ауру, денсаулық
Жақсының жауы көп.
Ілмектер: жақсы, жау
Ашыққаннан құныққан жаман.
Ілмектер: жаман
Өнер алды қызыл тіл
Ілмектер: Тіл
- Бернард Шоу
- Марк Твен
-
- Шәкәрім Құдайбердіұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі