Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бар қарындас батуда болмасын,
Ілмектер: қарындас, туыс, бар, жоқ
Жоқ қарындас жолда тұрмасын.
Бар елің базар, жоқты қайдан қазар.
Ілмектер: бар, жоқ, базар, қазар
Бар боп тұрса бұрынғы әдет өрнегі,
Ілмектер: әдет, төр, білім
Білімдіге тиер орын төрдегі.
Бар болып, жоқтық ісін қылма,
Ілмектер: бар, жоқ, байлық
Жоқ болып, бардың ісін қылма.
Бар болса, баршаменен көтіңді сүрт,
Ілмектер: бар, жоқ
Жоқ болса, жаныңменен көтіңді сүрт.
Бар болса, сойғанның жөні бар,
Ілмектер: байлық, қой, кісі, құн
Бір қойдан он кісінің құны бар.
Бар болса, көре алмас,
Ілмектер: бар, жоқ, көре алмаушылық
Жоқ болса, бере алмас.
Бар болғанның белгісі — туғандығы.
Ілмектер: белгі, туған
Бар бәледен ұят сақтайды,
Ілмектер: бәле, ұят, жақсы, іс
Барлық жақсы істің байламы да ұятта.
Бар бәле әйелден (әйел туралы даудан).
Ілмектер: әйел, дау, бәле
Бар бақытты сақта, өсектен жұтатар,
Ілмектер: бақыт, өсек, от
Ол кіріссе, жоқтан отты тұтатар.
Бар байлықты жинауға тырысқан адам бақытсыз.
Ілмектер: адам, байлық, бақыт, бақытсыз
Бар ағайын асырай алмайды,
Ілмектер: ағайын, көре алмаушылық
Жоқ ағайын көре алмайды.
Балық жеген тоқ болар,
Ілмектер: балық, дәрмен
Дәрмені жоқ болар.
Балық берсең, байлап бер,
Ілмектер: балық
Басын-көзін шайнап бер.
Балық ала алмаған суды былғайды.
Ілмектер: балық, су
Баласы көп болса,
Ілмектер: бала, ұрыс, жылқы, қоныс
Ұрыс бастайды.
Жылқысы көп болса,
Қоныс бастайды.
Баласы жыламай,
Ілмектер: бала, ана, шеше, емшек
Шешесі емшек бермес.
Баласы әкесін үйретпес.
Ілмектер: бала, әке
Балаңды ордаға бер, немесе молдаға бер.
Ілмектер: бала, тәрбие, молда
Балаңды көр де, жаныңды көр.
Ілмектер: бала
Балаңа байқап сөйлесең, ақылыңа көнер,
Ілмектер: бала, тәрбие, ақыл, жұрт
Байқамай көп сөйлеген, жұрт ішінде өлер.
Баланың қылғаны білінбейді,
Ілмектер: бала, тай
Тайдың мінгені білінбейді.
Баланы іске бұйыр,
Ілмектер: бала, жұмсау, іс
Соңынан бірге жүгір.
Баланы зордан,
Ілмектер: бала, ана
Ананы бордан.
Баланы жұмсағаның білінбес,
Ілмектер: бала, тай, жұмсау, міну
Тайды мінгенің білінбес.
Баланы жастан үйрет,
Ілмектер: бала, қатын
Қатынды бастан үйрет.
Баланы асырай алмасын деп күңге береді,
Ілмектер: бала, ұят, күң, асырау
Ұялтайын деп қызға береді.
Балам бол, басқа бол — бәріңе заң біреу-ақ.
Ілмектер: бала, заң
Балалы үйдің сыры жатпайды.
Ілмектер: бала, үй, сыр
- Азамат Төре
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі