Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Басқа келген пәледен
Ілмектер: бас, пәле, садаға, құлақ
Бастан құлақ садаға.
Басқа бәле қайдан? Тілден.
Ілмектер: бас, бәле, тіл
Бес бармақтың біреуін тістесең де,
Ілмектер: бес, бармақ, ауру, тістеу
Бәрі бірдей ауырады.
Бас түйенің жетегін әлдеқалай ұстай қалған тышқан
Ілмектер: түйе, тышқан, керуен
Бүкіл керуенді бастайды.
Бас сау болса, басқа бөрік табылар.
Ілмектер: бас, денсаулық, бөрік
Бас пен дене аман болса, тілек кетпейді,
Ілмектер: бас, дене, денсаулық, тілек, ер, амандық
Ер аман болса, тілегіне жетеді.
Бас кетпесін, сөзіңді бақ күзетіп,
Ілмектер: бас, тіс, денсаулық, сөз, тіл
Тіс сынбасын, тіліңді бақ түзетіп.
Барыңда батып іш,
Ілмектер: бар, жоқ, кедейлік, байлық
Жоғыңда сатып іш.
Барынша бөсіп мақтанғанша,
Ілмектер: тіл, мақтану, мақтаншақтық, тіс
Тілді тістеп ұстаған жөн.
Барын жемей бай өледі.
Ілмектер: бай
Барына базар,
Ілмектер: бар, жоқ
Жоқты қайдан табар.
Баршын жамауы баршынға,
Ілмектер: жамау, баршын, қаршын
Қаршын жамауы қаршынға.
Барша бекке ас қатер.
Ілмектер: ас
Бармақтай бақыт қара суды теріс айналдырған ақылдан артық.
Ілмектер: бақыт, су, қара, ақыл, артық
Бармаған жерде бақыр бар,
Ілмектер: азап, бақыр
Барса бақыр табылмас,
Азаптанбай жатыңдар.
Барма ханға,
Ілмектер: хан, би, мал, үй
Өзі келер малға.
Барма биге,
Өзі келер үйге.
Барлық істің басшысы — білім мен ұғым.
Ілмектер: білім, іс, ұғым
Барлық істі де ынсаппен істе.
Ілмектер: іс, ынсап
Барлық істе де шамаңды біл.
Ілмектер: шама, іс
Барлық не дегізбейді,
Ілмектер: барлық, жоқтық, кедейлік, байлық
Жоқтық не жегізбейді.
Барлық нәрсе тегіне тартады.
Ілмектер: нәрсе, тек, тектілік
Барлық қонақ бірдей емес.
Ілмектер: қонақ
Барлық әрне дегізер,
Ілмектер: барлық, жоқтық, арам
Жоқтық арам жегізер.
Барлық аурудың дәрісін тауып бере бермейді.
Ілмектер: ауру, денсаулық, дәрі
Барлық ауру бір жолмен келеді—
Ілмектер: ауру, денсаулық, қомағайлық
Қомағайлық арқылы.
Барлық адам сендей емес,
Ілмектер: адам, жат, жуық
Жат пен жуық бірдей емес.
Барлық адам бірдей емес.
Ілмектер: адам, бірдей
Бардың ісі пәрменменен,
Ілмектер: бар, жоқ, іс, пәрмен, дәрмен
Жоқтың ісі дәрменмен.
Бар ізгілік түйсіктіге саяды,
Ілмектер: ізгілік, түйсік, ер, білім
Ер біліммен өсіп, атын жаяды.
Бар ізгілік тек білімнен алынар,
Ілмектер: ізгілік, білім, аспан, жол
Білімменен аспанға жол салынар.
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі