Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Тасқа егін шықпас,
Ілмектер: тас, егін, білім, ілім
Қас жаманға білім жұқпас.
Ойын түбі от,
Ілмектер: ойын, ой, білім, ілім
Ой түбі алтын.
Көз көруге тоймайды,
Ілмектер: көз, құлақ, білім, ілім
Құлақ естуге тоймайды.
Біле тұрсаң да, сұрап біл.
Ілмектер: білім, ілім
Ескіні есіңе алмай,
Ілмектер: ібілм, ілім, жад, ескі, ес
Жаңа жадыңа түспейді.
Надан «ғалыммен» жақын болсаң басың қатады,
Ілмектер: надан, ғалым, білім, ілім, ақымақ, әкім, ұста, өнер
Ақымақ әкіммен жақын болсаң басың кетеді,
Ұстамен жақын болсаң ісің бітеді.
Ой түбі алтын,
Ілмектер: ой, білім, ілім
Ойлай берсең аларсың.
Ақыл — дария,
Ілмектер: білім, ілім, ақыл, ой
Ой — теңіз.
Білімнің алды жарық,
Ілмектер: білім, білім туралы мақал, ілім
Білімсіздің түбі ғарып.
Білім қымбат, білу қиын.
Ілмектер: білім, білім туралы мақал
Өз білмегенінді кісіден сұра,
Ілмектер: білім, ілім
Үлкен жоқ болса, кішіден сұра.
Ой түбі оймақ,
Ілмектер: білім, ілім, ойын
Ойын түбі ойран.
Оқы да біл,
Ілмектер: білім, ілім
Ойна да күл.
Білім ортақ.
Ілмектер: білім, ілім
Мың «сіз-біз» ден
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Бір шыж-мыж артық.
Жасы құрдас, құрдас емес,
Ілмектер: заман, құрдас, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Заманы бір құрдас.
Заманы бірдің амалы бір.
Ілмектер: заман, амал, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Заманына қарай заңы,
Ілмектер: заман, аң, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Тоғайына қарай аңы.
Заманына қарай амалы.
Ілмектер: заман, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Шақырусыз тойға барғанша,
Ілмектер: той, көр, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қазусыз көрге бар.
Тас түскен жеріне ауыр.
Ілмектер: тас, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қонак құдайдың еркесі.
Ілмектер: қонақ, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қонақ атаңнан да ұлы.
Ілмектер: қонақ, ата, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Келіншектің бетін кім бұрын ашса сол ыстық.
Ілмектер: келін, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Құс жаман шажа,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып, құс, бажа
Дос жаманы бажа.
Құр қасық ауыз жыртар.
Ілмектер: қасық, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Алты жасар бала алыстан келсе,
Ілмектер: бала, қарт, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Алпыс жасар кәрі алдынан шығар.
Асаған білмес,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Тураған білер.
Шақырған жерден қалма,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Шақырмаған жерге барма.
Амандық ағадан.
Ілмектер: амандық, аға, туыс, салт-дәстур, әдет-ғұрып
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі