Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Танымас, танымасын сыйламас.
Ілмектер: туыс, ағайын, сыйластық
Тіріде сыйласпаған,
Ілмектер: тірі, өлім, сыйластық, жылау
Өліде жыласпайды.
Сыйға сый, сыраға бал.
Ілмектер: сый, бал
Бойымдай бой табылса да,
Ілмектер: ой, бой, ақыл
Ойымдай ой табылмас.
Көрмесе жат, көріспесе ұят.
Ілмектер: жат, туыс, ұят
Келер кезек, терме тезек.
Ілмектер: кезек, отбасы, туыс
Мыңнан жүзін білгенше,
Ілмектер: мың, жүз, туыс, есім
Бірдің атын біл.
Сыйынғаныңнан сүйенгенің күшті болсын.
Ілмектер: сыйластық, сүйген, туыс, ағайын
Көлденең кісі көңілге қарамайды.
Ілмектер: туыс, ағайын, көңіл
Жеткіншектен айырылған,
Ілмектер: ағайын, отбасы, жанұя
Жер таянбай тұрмайды.
Ағайында алтау болсаң, адам тимейді,
Ілмектер: ағайын, туыс, татулық, ынтымақ
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ілмектер: төбелес, туыс, ағайын
Ағайынға бергісіз жанаса бар.
Арық деген жаман тай,
Ілмектер: жат, ағайын, туыс, ат
Жазға шығып ат болар.
Жамандығың сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
Қай қолынды кессең де,
Ілмектер: қол, жан
Жанға батуы бірдей.
Жақыныңды жаттай сыйла,
Ілмектер: жат, туыс, ағайын
Жат жанынан түңілсін.
Туман туысқандай болмайды,
Ілмектер: туыс, ағайын
Тұрман құйысқандай болмайды.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ілмектер: ағайын, туыс
Ағайыншыл болады.
Әдептіліктің белгісі иіліп сәлем бергені,
Ілмектер: әдеп, сәлем, туыс
Жақындықтың белгісі көп кешікпей келгені.
Ағайын туған кімде жоқ,
Ілмектер: жат, ағайын, туған
Сыйласпаса одан жат жуық.
Ағайында өкпе бар да, кек жоқ.
Ілмектер: ағайын, туыс, жанұя, өкпе, кек
Туысы бірге кетпейді,
Ілмектер: туыс
Түбі бірге түтпейді.
Елуінде — ер дана,
Ілмектер: ел, ер, дана, жанұя
Елуінде — ел жаңа.
Баталы сөз - балаға азық.
Ілмектер: бата, бала, азық
Сүйіктің жоқта дүние суық.
Ілмектер: сүйікті, дүние, жанұя
Келіні жақсының керегесі алтын.
Ілмектер: келін, кереге, отау, жанұя
Өнегелі отаудың өрісі кең.
Ілмектер: өнеге, жанұя, отау
Тәрбие - тәлімнен.
Ілмектер: тәрбие, тәлім
Ақылдассаң шешерсің,
Ілмектер: ақыл, ақылдасу
Ақылдаспасаң кем кесерсің.
Ойын сөзге шын төре.
Ілмектер: ойын, сөз, шын
Ақыл — жас ұланнан,
Ілмектер: ақыл, жас, жүйрік, құнан, тай
Жүйрік — тай құнаннан.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі