Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ел мен жер егіз.
Ілмектер: туған жер, ел, халық, отан
Жеті атасын білген ұл
Ілмектер: жеті, ата, ұл, сан туралы мақал
Жеті жұрттың қамын жер.
Өзін ғана білген ұл
Құлағы мен жағын жер.
Жеті атасын білмеген ұл жетесіз.
Ілмектер: ата, ұл, жеті, сан туралы мақал
Бір күн ұрыстың қырық күндік қырсығы бар.
Ілмектер: ұрыс, қырсық, сан туралы мақал
Бір күн ашыққаннан қырық күн ақыл сұрама.
Ілмектер: аштық, ақыл, сан туралы мақал
Алты бала таппай ана аталмайды,
Ілмектер: ана, бала, әйел, сан туралы мақал
Бес бала таппай белгілі әйел болмайды.
Алты ай баққан арықты бір түн ұрындырған өлтіреді.
Ілмектер: сан туралы мақал, арық
Он екі айда он үш той.
Ілмектер: той, сан туралы мақал
Алпыстағы атаңды жыққанша,
Ілмектер: ата, сан туралы мақал
Алтыдағы атанды жық.
Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар.
Ілмектер: сан туралы мақал, сан, тұлпар
Жүздің түсін білгенше, бірдің атын біл.
Ілмектер: сан туралы, қазақша мақал
Сіз, біз деген жылы сөз - тіршіліктің ғанибеті.
Ілмектер: сіз, біз, сөз, жылы, ғанибет
Жақсы сөзге жан семіреді.
Ілмектер: жақсы, сөз
Қарияның сөзі киіз кітаптағыдай.
Ілмектер: қария, кітап, сөз
Кәрі келсе асқа, жас келсе іске.
Ілмектер: іс, кәрілік, ас, жас
Жігіттің түсін айтпа, ісін айт.
Ілмектер: жігіт, түс, іс
Жігітті не дауда, не жауда сынайды.
Ілмектер: жігіт, дау, жау, сын
Қызым саған айтам, келінім сен тыңда.
Ілмектер: қыз, келін
Қыз - жат жұрттық.
Ілмектер: қыз, жат, жұрт
Атаға қыз қонақ.
Ілмектер: ата, қыз, қонақ
Ұлдың ұяты – әкеге, қыздың ұяты – шешеге.
Ілмектер: ұл, қыз, әке, шеше, ұят
Ұлың өссе – ұлы жақсымен жақын бол, қызың өссе қызы жақсымен сыйлас бол.
Ілмектер: ұл, қыз, жақсы, сыйластық, жақындық
Жақсы қатын жаман еркекті де адам етеді.
Ілмектер: жақсы, жаман, қатын, әйел, еркек, адам
Ерді ер ететін де, жер ететін де қатын.
Ілмектер: ер, әйел, қатын
Қатыны жоқ үй – тұл.
Ілмектер: үй, әйел, қатын
Қатын жақсы, ер жақсы.
Ілмектер: қатын, ер, әйел, жақсы
Қатын алсаң, отын ал.
Ілмектер: үйлену, қатын, әйел, отын
Ердің ері, егеудің сынығы.
Ілмектер: ер
Ердің ісі ел мойнында, елдің ісі ер мойнында.
Ілмектер: іс, ер, ел
Ер жігіт үйде туылып, түзде өлер.
Ілмектер: ер, үй, түз, өлім
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі