Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ер мойнында қыл арқан шірімес.
Ілмектер: ер, мойын, арқан
Ерді ел туғызады.
Ілмектер: ер, ел
Ердің екі сөйлегені – өлгені.
Ілмектер: ер, сөз
Ер бір өледі, ез мың өледі.
Ілмектер: ер, ел, өлім
Ер бесіктен танылады.
Ілмектер: ер, бесік
Ерден аспақ болса да, елден аспақ жоқ.
Ілмектер: ер, ел
Ер ақылы – бір алтын, ел ақылы – жүз алтын.
Ілмектер: ер, ақыл, ел
Қай жерің ауырса,
Ілмектер: ауру, жан, денсаулық
Жаның сол жеріңде.
Бас ауырса жан қорқады.
Ілмектер: бас, ауру, денсаулық
Ауру атанды да шөктірер.
Ілмектер: ауру, денсаулық
Тазалық – саулық негізі,
Ілмектер: тазалық, саулық, денсаулық, байлық
Саулық – байлық негізі.
Аман болса бұл басым,
Ілмектер: денсаулық, бас, шаш
Тағы шығар бұл шашым.
Көңіл жақсы болғаны – өмір жақсы болғаны.
Ілмектер: көңіл, өмір, жақсы
Шынықсаң – шымыр боласың.
Ілмектер: шынығу, денсаулық
Ауру желмен келiп, термен шығады.
Ілмектер: ауру, жел, тер
Ауырып ем іздегенше,
Ілмектер: ауру, ем
Ауырмайтын жол ізде.
Көз жетпеген жерге сөз жетеді.
Ілмектер: көз, сөз
Қайырсыз пайдадан, қайырлы залал артық.
Ілмектер: қайыр, пайда, залал, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық
Екі кеменің басын ұстаған суға кетеді.
Ілмектер: кеме, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық, су
Шығасыға иесі басшы.
Ілмектер: жоғалу, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық
Бір жоқ бір жоқты табады.
Ілмектер: жоқ, жоғалған, табу, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық
Шығасы шықпай, кіресі кірмейді.
Ілмектер: шығын, кіріс, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық
Шашу оңай, жинау қиын.
Ілмектер: шашу, жинау, үнемшілдік, ысырап, ысырапшылдық
Үй болғанда көсеу керек.
Ілмектер: үй, көсеу, үнемшілдік, ысырапшылдық
Орманшы ағаш кесе алмас, ақ балтаны қайрамай.
Ілмектер: орман, ағаш, балта, жау, батыр, сайман
Жорыққа батыр аттанбас, жау жарағын сайламай.
Орман ел дәулеті, жер сәулеті.
Ілмектер: орман, ел, дәулет
Ағаш жапырағымен, жер топырағымен.
Ілмектер: ағаш, жер, табиғат, жапырақ
Ағаш айғайға кұламайды.
Ілмектер: ағаш, орман
Түйе өлген жерде жүк қалады.
Ілмектер: түйе, жүк, төрт түлік мал
Түйе қашып, жүктен кете алмас.
Ілмектер: түйе, жүк, төрт түлік мал
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі