Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Әуелгі байлық — иман байлық,
Ілмектер: иман, денсаулық, байлық, жаулық, саулық
Екінші байлық — денсаулық.
Үшінші байлық — ақ жаулық,
Төртінші байлық — он саулық.
Әскер — бектің қанаты,
Ілмектер: әскер, бек, қанат, құс
Құс қанатсыз ұша алмайды.
Әруақ тепкен ары түсер,
Ілмектер: әруақ, тебу
Атан тепкен бері түсер.
Әркімнің өз ақылы кемел көрінеді.
Ілмектер: ақыл, кемел
Әркімнің ойлап жүрген бір тілегі бар.
Ілмектер: ой, тілек
Әркім шыққан тау биік болсын дер.
Ілмектер: тау, биік
Әркім өзі күтеді өз басын,
Ілмектер: бас, жаман, жолдас, кеміту
Жаман кемітеді жолдасын.
Әрбіреуге құдық қазсаң,
Ілмектер: құдық
Түсерсің өзің.
Әрбір адам ақылды бола бермейді,
Ілмектер: ақыл, жат, жақын
Жат пен жақын бірдей бола бермейді.
Әр істің басталуы ғана қиын.
Ілмектер: іс, қиын, бастау
Әр істі өз мезгілінде істеу керек,
Ілмектер: мезгіл, іс
Мезгілімен істелмеген іс құнтсыз.
Әр істе сақтық керек.
Ілмектер: сақтық
Әр тастың бөлек-бөлек белгісі бар.
Ілмектер: тас, белгі
Әр сөзіңнің білім болсын сағасы,
Ілмектер: сөз, білім
Білімменен үлкейер ел ағасы.
Әр нәрсенің шегі бар.
Ілмектер: шек
Әр қасіреттің соңында қуаныш бар.
Ілмектер: қасірет, қуаныш
Әр қамалдың аяғы харап болар.
Ілмектер: қамал
Әркім сыйлағанның құлы.
Ілмектер: сый, құрмет, құл
Әр жіліктің өз майы бар.
Ілмектер: жілік, май
Әр елдің өз әкімі бар (мұны арабтар айтады),
Ілмектер: әкім, хан, үй
Әр үйдің өз ханы бар (мұны түріктер айтады).
Әр айып сайын бас кесілсе,
Ілмектер: айып, бас, кесу, дүние, тірі, жан
Дүниеде тірі жан қалмас.
Әр адам білігімен белгілі болады.
Ілмектер: адам
Әмірдің алдында сөйлегеннен, тыңдаған жақсы.
Ілмектер: әмір, тыңдау, сөйлеу
Әлім алдында ауызыңды ти.
Ілмектер: әлім, ауыз
Әлі келмеген Аллаға тапсырады.
Ілмектер: әл, Алла
Әлі жетпеген Құдайшыл.
Ілмектер: әл, Құдай
Әлем билеу үшін зерде тірек қой,
Ілмектер: әлем, ақыл, билік, жүрек, ел
Ел билеуге керек ақыл, жүрек, ой.
Әлекпеден қорыққан сиыр жимас,
Ілмектер: қорқу, сиыр, ақырет, күнә
Ақыреттен қорыққан күнә қылмас.
Әл үстінде жатқан адамның
Ілмектер: әл, денсаулық, мақта, су, адам, тамызу
Аузына мақтамен су тамызады.
Әкіміңнің көзі соқыр болса,
Ілмектер: әкім, көз, соқыр
Бір көзіңді қысып жүр.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі