Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Аяғы сынған кісіге не серуен керек.
Ілмектер: аяқ, сынық, серуен
Аюдан қорықсаң,
Ілмектер: аю, тоғай, отын, қорқу
Тоғайға отынға барма.
Аюдан қорыққан тоғайға бармас.
Ілмектер: аю, қорқу, тоғай
Аю баласын «аппағым» дер,
Ілмектер: аю, бала, аппақ, жұмсақ
Кірпікшешен баласын «жұмсағым» дер.
Ашылғанның айыбы жоқ,
Ілмектер: айып, жабу
Өзі біліп жапқан соң.
Ашыққан қарын тоймастай,
Ілмектер: аштық, тою, қарын, ас, тағам
Тойған қарын ашпастай.
Ашыққан ұры болады,
Ілмектер: аштық, ұры, тіл
Ашынған тілді болады.
Ашыққан естен қалмас.
Ілмектер: аштық, ес
Ашығып жесең, нан да шекердей көрінеді.
Ілмектер: аштық, ашығу, нан, шекер, ас, тағам, тамақ
Ашу-ыза — ақымақтың белгісі.
Ілмектер: ашу, ыза, ақымақ, белгі
Ашушаң жақсы болмас,
Ілмектер: ашу, жақсы
Жақсы ашушаң болмас.
Ашулыда ақыл болмас,
Ілмектер: ашу, ақыл, көп
Ақыл көп болса, ашу нетер.
Ашулы бектен аулақ жүр.
Ілмектер: ашу, бек
Ашу, қаһар асығыс іс қылдырар,
Ілмектер: ашу, қаһар, асығыс, өмір, зая
Онда өмірің зая кетер, құлдырар.
Ашу қысса, аузыңды жап.
Ілмектер: ашу, ауыз
Ашу қысқан жаман іске ұрынар,
Ілмектер: ашу, ыза, ызақор, білім, жаман, іс
Ызалыға білім үйрет, ұғынар.
Ашу — кәпір, ақыл — дос,
Ілмектер: ашу, кәпір, ақыл, дос
Ақылыңа ақыл қос.
Ашу жұты — тау жұты.
Ілмектер: ашу, жұт, тау
Ашу алда, ақыл артта.
Ілмектер: ашу, ақыл, арты, алды
Ашқан қарын тоймастай,
Ілмектер: қарын, тағам, тамақ, ас, аштық, тоқтық
Тойған қарын ашпастай.
Ашқа ас пысыртпа,
Ілмектер: аш, ас, от, тоңу
Тоңғанға от жақтырма.
Ашкөзге дүниенің асы жетпес.
Ілмектер: ашкөз, дүние, ас, тағам, тамақ
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі кетпес,
Ілмектер: ашаршылық, түйе, дәм, тағам, ас
Қара қайыста соққан түйенің табы кетпес.
Аш қарнымнан тыныш құлақ.
Ілмектер: тыныш, құлақ, аш, қарын
Аш кісінің ашуы жаман.
Ілмектер: аш, ашу, аштық, жаман
Аш кісі ұрысқақ,
Ілмектер: аш, аштық, ұрысқақ, тырысқақ, арық
Арық кісі тырысқақ.
Аш иттің көтін сұқ ит жалайды.
Ілмектер: аш, аштық, ит
Аш ит ет тапса, асай береді:
Ілмектер: аш, ит, ие, түйе, есек
Иесінің түйесі ме, дажалдың есегі ме, оған бәрібір.
Аш болып тірі жүргенше,
Ілмектер: аштық, тоқтық, өлім, артық
Тоқ болып өлген артық.
Аш адамның тоқпен ісі жоқ,
Ілмектер: аш, тоқ, адам, аштық, тоқтық
Тоқ адамның ашпен ісі жоқ.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі