Мақал-мәтелдер – қазақтың нақыл сөздер жинағы
Құм үстінде ине сабақтама,
Ілмектер: қонақ, үй
Түсіп кетсе, табылмас.
Қонар үйді бір күнде адақтама
Қоналқы ертең табылмас.
Тойлы ауылда тойлап тоймаған,
Ілмектер: той, ауыл, ойын
Ойнап тояды.
Сыйласайық,
Ілмектер: сыйластық, туыс, ағайын
Сырласайық, сыбайлас!
Сыйлы көңіл,
Сыршыл көңіл мұңаймас.
Күншіл сорлы көре алмай өледі,
Ілмектер: күншіл, сараң, сараңдық
Сараң сорлы бере алмай өледі.
Жақсы да болса — өз үйім,
Ілмектер: үй
Жаман да болса — өз үйім,
Кең сарайдай боз үйім.
Тұзсыз тамақ піссе де,
Ілмектер: ас, тамақ, тұз
Тұздықсыз тамақ піспейді.
Ағайын бір өліде,
Ілмектер: ағайын, туыс
Бір тіріде керек.
Әділ айтсаң,
Ілмектер: әділ, әзіл, ағайын
Ағайынға жақпайсың,
Әзіл айтсаң,
Маңайыңа жақпайсың.
Бедері жоқ қамқадан,
Ілмектер: туыс, ағайын
Бек тоқыған бөз жақсы,
Бейкемі жоқ туғаннан
Бек сөйлескен сөз жақсы.
Отты үрлей берсең, өшіресің,
Ілмектер: көрші
Көршіні күндей берсең, көшіресің.
Ағайынның аразы болса да,
Ілмектер: ағайын, туыс
Азары болмайды.
Қойыннан төгілген— қонышқа.
Ілмектер: ағайын, туыс
Ауыздың қайда екенін қол біледі,
Ілмектер: ауыл, жол
Ауылдың қайда екенін жол біледі
Өзі қонақ болып көрмеген,
Ілмектер: қонақ
Қонақты сыйлай да білмейді.
Сараңның салғанын қазаны жейді,
Ілмектер: қонақ, сараң
Қалғанын қонағы жейді.
Иесіз үйдің оты жанбайды.
Ілмектер: қонақ
Қонақ қазанға бір қарайды,
Қожасының қабағына екі қарайды.
Қонақ келсе — құт,
Ілмектер: қонақ, құт
Қарақшы келсе — жұт.
Бір тойда екі жар жоқ.
Ілмектер: той
Қонымды киіміңді өзің ки,
Ілмектер: қонақ
Айналып қарасын көргендер,
Тәтті тамағыңды қонағыңа бер,
Айта жүрсін жегендер.
Құдаңның түйесін сұра,
Ілмектер: құда, туыс
Қорыққанынан биесін берер.
Жақынның жаманын мақтама,
Ілмектер: жақын, жаман, көрші, туыс
Көршіңнің ала жібін аттама.
Аға — алғанша,
Ілмектер: аға, жеңге, туыс, ағайын
Жеңге — жегенше.
Туысы бірдің — уысы бір.
Ілмектер: туыс, ағайын
Асыл аға, алғыр іні.
Ілмектер: аға, іні, туыс, ағайын
Жайды білмеген жақыннан,
Ілмектер: жат, туыс, ағайын
Жайды білген жат артық.
Ағаа лдында пейіліңді көрсет,
Ілмектер: аға, іні, туыс, ағайын
Іні алдында мейіріңді көрсет.
Қонағы бар үй қоңырсып тұрады,
Ілмектер: қонақ, құда, құрдас
Қонағы жоқ үй бозымсып тұрады.
Құдаң құрдасыңдай болсын,
Құдағайың сырласыңдай болсын.
Атың жақсы болса — қанатың,
Ілмектер: төрт түлік мал, ағайын, туыс
Ағайын жақсы болса — санатың.
Үйірінен айрылған айғыр
Ілмектер: төрт түлік мал, ағайын, туыс, жат
Ат болады,
Көңілді қалдырған ағайын
Жат болады.
Орынсыз мақтау
Ілмектер: мақтау
Орға жығады.
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Адамдардың несібесін көре алмау — ішкі жетіспеушіліктің белгісі
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі