Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Егінші еселеп,
Ілмектер: егінші, егіншілік
Кеусенші кеселеп алады.
Қара жер қарыз арқаламайды.
Ілмектер: егіншілік, қарыз
Арықтың көркі — сәмбі тал,
Ілмектер: арық, төрт түлік мал
Аттың көркі — құйрық, жал.
Күріш,
Ілмектер: егіншілік
Күріш суымен ырыс.
Жерге еткен жақсылық
Ілмектер: жер, егіншілік
Жерде қалмас.
Сусыз өмір жоқ,
Ілмектер: су
Отсыз темір жоқ.
Жақсының сөзі —
Ілмектер: жақсы, сөз, жаз, жаңбыр
Жырмен тең,
Жаздағы жаңбыр
Нұрмен тең.
Көктем — мұрап,
Ілмектер: жыл мезгілдері, егіншілік
Күз — диқан.
Жаз — береген,
Ілмектер: жыл мезгілдері, егіншілік
Күз алаған.
Су жүрген жер молшылық —
Ілмектер: су
Абат емей немене?!
Жақсылардың сөздері —
Қанат емей немене?!
Жаңбыр жауса — жер тоқ,
Ілмектер: жер, егін, бұлақ, еңбек
Егін ексе — ел тоқ.
Бұлақ ақса — көл тоқ.
Еңбек етсе — ер тоқ.
Егін ексең, мол ек,
Ілмектер: егін, егіншілік
Толтыр қанар-қабыңды.
Арық қазсаң, кең қаз,
Қандырар бақша, бағыңды.
Мінсіз дос болмайды,
Ілмектер: дос
Мүлтіксіз қос болмайды.
Кезінде жауын жаумаса,
Ілмектер: жер
Керіліп жатқан жер кәріп.
Тең құрбысы болмаса,
Тетелес өскен ер кәріп.
Малшы елдің баласы
Ілмектер: егінші, малшы, егіншілік
Құдық қазып ойнайды.
Егінші елдің баласы
Арық қазып ойнайды.
Ағын су жолын табады,
Ілмектер: су, адам, ақ
Ақ адам оңын табады.
Диқан жерін анасындай сүйеді,
Ілмектер: егіншілік
Жер диқанын баласындай сүйеді.
Құс қонбаған көл жетім,
Ілмектер: көл, жетім, ел
Ел қонбаған жер жетім.
Елге сыймаған —
Ілмектер: ел, жер
Жерге сыймайды.
Жүлдегердің — жүзі жарқын.
Ілмектер: жүлдегер
Өзен суға жарасқан
Ілмектер: су, қария
Қамысы мен қоғасы.
Кәрияға жарасқан
Аузындағы тобасы.
Мұздан өтсең ағып өт
Ілмектер: су
Ойылғанша өтерсің.
Судан өтсең сабыр ет
Сарқылған соң өтерсің.
Жерді теппе,
Ілмектер: жер, ел
Елді сөкпе.
Достың айнасы — досы.
Ілмектер: дос
Қостың айласы — мосы.
Жаңбыр жауса, жерге сый,
Ілмектер: жаңбыр, жігіт
Жігіт туса, елге сый.
Алыстағы апаннан
Ілмектер: құдық
Алдыңдағы құдық қайырлы.
Көктемеде жерге түскен бір дән.
Ілмектер: егіншілік, дән, көктем, күз
Күзді күні мың дән болады.
Ер елдің көркі,
Ілмектер: ер, ел
Орман, тоғай — жердің көркі.
Күнде ертеңнің,
Ілмектер: ертең
Құдығы аршылмайды.
Жер тозса — тақыр,
Ілмектер: жер, ер
Ер азса — пақыр.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі