Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Көктемеде бір тойдым,
Ілмектер: көктем
Көбік қарда бір тойдым.
Жер — адамның бесігі.
Ілмектер: жер, ел
Ел — бақыттың есігі.
Жерін қорлаған
Ілмектер: ел, жер
Жеріне сыймайды.
Елін қорлаған
Еліне сыймайды.
Арық қазған — су ішер,
Ілмектер: су, араздасу
Араздасқан — у ішер.
Бұлт —
Ілмектер: бұлт
Жаңбыр жаршысы.
Бел орақтың шыңы бір,
Ілмектер: шаруа, мұң
Шаруаның мұңы бір.
Мал семіз —
Ілмектер: мал, төл
Төл егіз.
Жер семіз —
Дән егіз.
Мың шыбық шаншып өсірсең,
Ілмектер: орман, халық
Халқыңа орман салғаның.
Халқыңа орман салғаның
Өзіңе қорған салғаның.
Қайығына қарай ескегі,
Ілмектер: қой, қайық
Қойына қарай кескегі.
Су басынан тынады,
Ілмектер: су, шіру, балық
Балық басынан шіриді.
Қолымен қоға жұлмаған,
Ілмектер: егіншілік
Аузымен орақ орады.
Еңбегімен ер сыйлы,
Ілмектер: егіншілік, еңбек, ер
Өнбегімен жыр сыйлы.
Таудың биіктігін төбе аңғартады.
Ілмектер: егіншілік
Маяның биіктігін көде аңғартады.
Биік таудың басы қыс,
Ілмектер: қыс, жаз
Баурайы жаз.
Қисық бұтаққа да,
Ілмектер: егіншілік, қисық
Қызыл жиде бітеді.
Кәрі ағаш — бұтағымен,
Ілмектер: кәрі, адам, ағаш
Кәрі адам — ұрпағымен.
Еге білсең,
Ілмектер: егіншілік
Егін тасқа да бітеді.
Жеріңді баптай білсең —
Ілмектер: егіншілік
Астықты қаптай білесің.
Құстың жайын салған білер,
Ілмектер: білу, қазу
Құдықтың жайын қазған білер.
Мақтаның анасы — жер,
Ілмектер: егіншілік
Атасы — су.
Сөзі көп те, мәні жоқ,
Ілмектер: егіншілік, көп, сөз
Сабаны көп те, дәні жоқ.
Атына қарай —
Ілмектер: егіншілік
Тұрманы.
Егініне қарай —
Қырманы.
Қабығы қатты жаңғақтың,
Ілмектер: қабық, қатты, жаңғақ
Дәні тәтті.
Тарылы
Ілмектер: ел, жер
Елге барсаң,
Жарма жерсің,
Балықты елге барсаң,
Қарма жерсің.
Көше қаланың —
Ілмектер: көше, қала, дала
Көркі.
Көкорай —
Даланың көркі.
Кімнің жерін жайласаң,
Ілмектер: жер
Соның отын оттарсың.
Ағаш — жапырағымен,
Ілмектер: ағаш, жер
Жер — топырағымен.
Елді жер —
Ілмектер: жер
Еңісті жер.
Еңісті жер —
Жемісті жер.
Жалғыз ағаш орманға қарайды,
Ілмектер: жалғыз, ағаш, бала
Жалғыз бала қорғанға қарайды.
Кімнің тарысы піссе,
Ілмектер: егіншілік
Соның тауығы.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі