Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Алдыңғы тегершін қайда жүрсе,
Ілмектер: алды, арты, өнеге, тегершін
Артқы тегершін сонда жүрер.
Алды қозғалған керуеннің арты кідірмейді.
Ілмектер: керуен, кідіру, қозғалу, алды, арты
Алғаш теріп жегенде (бұрын жеп көрмеген адамға)
Ілмектер: жүзім, қышқыл
Жүзім де қышқыл көрінеді.
Алғаның жаман болса да сатылмасын.
Ілмектер: жаман
Алған қатын ақылды, ізгі болса,
Ілмектер: қатын, ақылды, ізгі, ер, ақымақ, жауыз, жұмыс
Ол еріне жан болар.
Ақымақ, жауыз болса,
Құр жұмысқа жар болар.
Алаңсыз адам асықпайды,
Ілмектер: асықпау, аман
Асықпаған аман жүреді.
«Аламыз» деген алған,
Ілмектер: жалған, алу, беру
«Береміз» деген жалған.
Алақанның аясымен күннің бетін жауып болмайды.
Ілмектер: алақан, күн, бет
Алакөздік шел басқан көз секілді.
Ілмектер: алакөздік, көз
Ала қарғада алажағың болсын.
Ілмектер: қарға, ала
Ақырын-ақырын мінсе болар тор атқа,
Ілмектер: ат, ақырын, мұрат
Ақырындап барып жетсе болар мұратқа.
Ақырын жүрсең,
Ілмектер: ақырын, алыс
Алысқа жетерсің.
Ақымақтың аты шықса,
Ілмектер: ақымақ, төбе, із
Әр төбеде бір із қалдырар.
Ақымақтың ақылы түстен кейін кіреді.
Ілмектер: ақымақ, ақыл, түс
Ақымақтың әңгімесін тыңдағанша,
Ілмектер: ақымақ, әңгіме, зындан
Зынданда жатқан жақсы.
«Ақымақты одан да қу, мұнда да жуытпа» деген мәтел бар.
Ілмектер: ақымақ, мәтел
Ақымақпен жараспа,
Ілмектер: ақымақ, ақылды
Ақылдыдан адаспа.
Ақымақпен дос болма.
Ілмектер: ақымақ, дос
Ақымаққа іс тапсырған
Ілмектер: ақымақ, іс, жіп, жоғалту
Жіптің ұшын жоғалтқанменен бір.
Ақымаққа қанша айтсаң, бірін ұқпас.
Ілмектер: ақымақ, ұғу
Ақымаққа күнде той.
Ілмектер: ақымақ, той
Ақымаққа айтқан сөз зайғы кетеді.
Ілмектер: ақымақ, сөз
Ақымақ мың батпан тасты көтереді,
Ілмектер: ақымақ, мың, батпан, тас, көтеру, сөз
Бір ауыз сөзді көтере алмайды.
Ақымақ білмес атының арығанын,
Ілмектер: ақымақ, ат, көсе
Көсе білмес жасының қарығанын.
Ақымақ болса да, серік жақсы,
Ілмектер: ақымақ, қисық, жол, серік
Қисық болса да, жол жақсы.
Ақымақ әкімнің айналасында жарамсақтар отырады,
Ілмектер: ақымақ, ақылды, әкім, айнала, жарамсақ, адам, отыру
Ақылды әкімнің айналасында ақылды адамдар отырады.
Ақылы жоқтар азады,
Ілмектер: ақыл, ой, озбыр, тозу
Ойы озбырлар тозады.
Ақылы болса, аяулы болады,
Ілмектер: ақыл, аяулы, бектік
Білігі болса, бектікке таласады.
Ақылы азған адам өзін-өзі отқа тастайды.
Ілмектер: ақыл, азу, от
Ақылы аз деп қорсынба, пайдасы тиеді.
Ілмектер: ақыл, пайда
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі