Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ақылсызға төре жоқ.
Ілмектер: ақылсыз, ақымақ, төре
Ақылсыз қарт өкінішпен қартаяр,
Ілмектер: ақылсыз, қарт, өкініш, қарттық, есті, қайғы
Есті қарт қайғырмай-ақ қартаяр.
Ақылсыз кісі — қос уыс қоқыс.
Ілмектер: ақылсыз, ақымақ, қос, уыс, қоқыс
Ақылсыз адам мәуесіз ағаш секілді.
Ілмектер: ақыл, адам, ағаш, мәуе
Ақыл-ой мен білім — әр адамның сәулеті.
Ілмектер: ақыл, ой, білім, сәулет
Ақылменен көп елді қаратып алуға болады.
Ілмектер: ақыл, көп, ел
Ақыл-кеңес тыңдамаған адам
Ілмектер: ақыл, кеңес, машақат
Әрдайым машақатқа түседі.
Ақыл-кеңес бергенге қызмет қыл.
Ілмектер: ақыл, кеңес, қызмет
Ақылдың ісі асығыспен бітпейді.
Ілмектер: ақыл, асығыс. іс
Ақылдыны білім ұстамды қылады.
Ілмектер: ақылды, ақыл, білім, ұстамдылық
Ақылдымен отыру — ақымаққа жаза,
Ілмектер: ақылды, ақымақ, жаза, тозақ
Ақымақпен отыру — ақылдыға тозақтан жаман қаза.
Ақылдылық жақсы атқа қалдыруды тілейді.
Ілмектер: ақылдылық, тілек, жақсы
Ақылдыға сөз ерер,
Ілмектер: ақылды, ақылсыз, сөз
Ақылсызға бөз ерер.
Ақылдыға сөз айтсаң,
Ілмектер: ақылды, ақыл, ақылсыз
Толыса түсер ақылы.
Ақылсызға сөз айтсаң,
Сол күйі қалар ақыры.
Ақылдыға ишарат,
Ілмектер: ақымақ, тоқпақ, ишарат, ақылды
Ақымаққа тоқпақ.
Ақылдыға жақындас,
Ілмектер: ақылды, ақымақ, бас
Ақылсыздан өз басыңды алып қаш.
Ақылдыға айтса, біледі,
Ілмектер: ақылды, ақымақ, күлу
Ақымаққа айтса, күледі.
Ақылды істі асығып ойланбайды,
Ілмектер: ақылды, асығу, ой, ішек, майлану
Ішегің көп жүгірсең майланбайды.
Ақылдыны іздегеннің өзі — нағыз ақылды,
Ілмектер: ақылды, білімді
Білімдіні іздегеннің өзі — нағыз білімді.
Ақылды үшін дүние толған тікенек,
Ілмектер: ақылды, дүние, тікенек, аяқ
Бассаң, кірер аяғыңа, байқа тек!
Ақылды ой ойлағанша,
Ілмектер: ақылды, ой, тентек, іс
Тентек ісін бітірер.
Ақылды қомағай астына қарар,
Ілмектер: ақылды, қомағай, асты, үсті
Ақылсыз қомағай үстіне қарар.
Ақылды қанша қараңғы болса да, алысты көреді,
Ілмектер: ақылды, алыс, ақымақ, ақыр заман
Ақымақ ақыр заман болса да, мәз боп жүреді.
Ақылды қазы да кейде аңғал шешім айтады,
Ілмектер: ақыл, аңғал, шешім, ақылсыз, ойын, бала
Ақылсыз бала да кейде ойнап атып тигізеді.
Ақылды кісінің ісі де ақылды,
Ілмектер: ақыл, ақылды, біліксіз
Біліксіз кісінің «біліксіз» деген аты да былғаныш.
Ақылды кісінің белгісі—
Ілмектер: ақыл, арғымақ, белгі
Аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Арғымақтың белгісі—
Аз оттап, көп жусайды.
Ақылды кісіден кісілік үйренесің.
Ілмектер: ақыл, кісі, үйрену
Ақылды кісі аз сөйлер.
Ілмектер: ақыл, аз, сөйлеу
Ақылды ердің көзін ақша байлайды,
Ілмектер: ақыл, ер, ақша, байлау, қыл, тұзақ, құс
Қыл тұзақта құс құлқынын ойлайды.
Ақылды ер әр адамның көңілін аулар,
Ілмектер: ақылды, ер, адам, көңіл, аулау, күйзеліс, күншіл, дау
Күйзеліп күнде күншіл жоқты даулар.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі