Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Сұрағанға текке бер,
Ілмектер: беру, сұрау, қырғыз мақалы
Сусағанға жекке бер.
Кісіні кісі кісінетеді.
Ілмектер: кісі, қырғыз мақалы
Қайғы жоқта қайғыру –
Ілмектер: қайғы, ене, өгей
Өгей енеден айрылу.
Көтерем көтерілсе, көш алдын бермейді.
Ілмектер: көш, қырғыз мақалы
Еріндерді бүруге болады,
Ілмектер: ауыз, ерін
Ауыз – дарбаза.
Бос қасық ауызға жоламас.
Ілмектер: бос, қасық, ауыз
Құс ұясында не көрсе,
Ілмектер: өнеге, құс, ұя
Соны алады.
Ақымаққа бөркін ал десең,
Ілмектер: ақымақ, бас, бөрік
Басын алады.
Жақсы мінез – сүйінтер,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез
Жаман мінез – күйінтер.
Беталды ұшқан құс
Ілмектер: құс, тал
Қонарға тал таппас.
Қайыр ет те, теңізге өт:
Ілмектер: қайыр, халық, балық
Халық білмесе,
Балық білер.
Анасын көр де,
Ілмектер: ана, қыз
Қызын ал.
Келудің де кетуі бар.
Ілмектер: келу, кету
Жақсы сөзге жан құрбан.
Ілмектер: жақсы, сөз, құрбан
Ананың жаны –
Ілмектер: ана, жан, су, толқын
Судың толқыны.
Көзіңді жерден көтерсең,
Ілмектер: көтеру, көз, кеуде, жер
Кеудеңді де көтерерсің.
Адам да бір жыл құсы,
Ілмектер: адам, құс, күклкі
Ұстатпайды күлкісі.
Тірлікте түрлі іс кездесер,
Ілмектер: тірлік, іс
Тірлік боп бәрі тез көшер.
Жалаңаш тұмар жарылқай қоймас.
Ілмектер: тұмар
Ат міндім деп желікпе,
Ілмектер: ат, жел
Желге мініп, желіп көр.
Қанатсыз құс –
Ілмектер: құс, ағаш, жапырақ, қанат
Жапырақсыз ағаш.
Көп жасаған көп білмейді,
Ілмектер: білу, көру, кезу
Көп кезген көп біледі.
Жас кезіңде тандыр нан да тәтті.
Ілмектер: кәрілік, жастық шақ, қатты, тәтті, нан
Қартайғанда құймақ та қатты.
Аппақ алтын қаралы күнге қажет.
Ілмектер: алтын
Асым аз болса да,
Ілмектер: ас, бас, тыныштық
Басым тыныш болсын.
Қасықпен ас берген,
Ілмектер: қасық, ас, көз
Сабымен көз шығарар.
Өзіңді көрмей,
Ілмектер: етік, етек, көру
Етігіңді шешпе,
Етегіңді түрме.
Жас та болса – бас.
Ілмектер: жас, бас
Аққу шалшықтан шықса да аппақ.
Ілмектер: аққу, шалшық, ақ
Жалған айтуға да жалпақ бет керек.
Ілмектер: жалған, өтірік, бет
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі