Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Не басын тасқа соқсын,
Ілмектер: бас, тас
Не тасын басқа соқсын.
Сатарын мақтайды,
Ілмектер: сауда, сату, алу
Аларын даттайды.
Ошағына қарай отыны.
Ілмектер: ошақ, отын
Тыр жалаңаш күресі –
Ілмектер: күрес, үлес
Сол ғой барлық үлесі.
Өсектен адам өртенген.
Ілмектер: өсек
Атқа мініп,
Ілмектер: ат
Ат іздер.
Мақтаншақтың қазаны бос қайнайды.
Ілмектер: мақтаншақ
Қорқақты қорқытпа,
Ілмектер: батыр, қорқақ
Батыр болады.
Кімнің арбасында отырсың,
Ілмектер: арба, ән
Соның әнін сал.
Шуақ жасыңды құрғатқанмен,
Ілмектер: жан, жұбату
Жаныңды жұбата алмайды.
Ауырған жерден қол кетпес,
Ілмектер: ауру, көз
Сүйген жерден көз кетпес.
Көргенге көз тоймас.
Ілмектер: көз
Итсіз ауыл болмайды.
Ілмектер: ит, ауыл
Заман саған үйлеспесе,
Ілмектер: заман
Сен заманға үйлес.
Менің көргенімді,
Ілмектер: дұшпан
Дұшпаным да көрмесін.
Досын сыйлағанның итіне сүйек тастар.
Ілмектер: дос, ит, сүйек
Түсіңде көрмегеніңді,
Ілмектер: түс
Мен өңімде көрдім.
Сүтке аузын күйдірген,
Ілмектер: сүт, қатық, ауыз, күю
Қатықты да үрлеп ішер.
Жаса, жаса –
Ілмектер: тамаша
Кер тамаша.
Аппақ ақшаң қаралы күнге қажет.
Ілмектер: ақша
Біреу басқа,
Ілмектер: құрмет, шаш, бас
Біреу шашқа құрмет көрсетеді.
Әкесіз жетім – құр жетім,
Ілмектер: жетім, әке, шеше
Шешесіз жетім – тұл жетім.
Қара жерден аппақ бидай өнеді.
Ілмектер: қара, ақ, бидай, жер
Күйді білген қатыннан,
Ілмектер: үй, қатын
Үйді ұстаған қатын артық.
Сен де – хан, мен де – хан,
Ілмектер: хан, ат, жем
Атқа жемді кім салар.
Алтын, алтын –
Ілмектер: алтын
Жоғалтпайды нарқын.
Алдыңғы күпшек қайда жүрсе,
Ілмектер: күпшек, арты, алды
Соңғы күпшек сонда жүреді.
Жаттың атына мінген тез түседі.
Ілмектер: жат, ат
Елдің тіліне ерме.
Ілмектер: ел, тіл
Тоқтық нанды кемітеді,
Ілмектер: нан, аштық, тоқтық
Аштық ішекті шірітеді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі