Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Кесе боп барып,
Ілмектер: кесе, тостаған, парсы мақалы, өзгеріс
Тостаған боп оралды.
Қираған дуалды кім паналайды?
Ілмектер: дуал, парсы мақалы
Надан данамен өш.
Ілмектер: надан, дана, парсы мақалы
Ол дорбалап та жейді,
Ілмектер: жеу, парсы мақалы
Арбалап та жейді.
Пілбанмен дос болсаң,
Ілмектер: піл, достық, парсы мақалы
Пілге лайық жай сал.
Өрікті дәнегі үшін жейді.
Ілмектер: өрік, дәнек, парсы мақалы
Үнемдесең – үзілмес.
Ілмектер: үнемдеу, парсы мақалы
Бір қауыздың екі дәніндей.
Ілмектер: қауыз, дән, парсы мақалы
Ардақты есім аспаннан да асқақ.
Ілмектер: есім, парсы мақалы
Жер тегіс болса,
Ілмектер: жер, су, парсы мақалы
Су сылдырап ақпас еді.
Естіген құлақтан,
Ілмектер: құлақ, көз, парсы мақалы
Көрген көз артық.
Өткелсіз өзен –
Ілмектер: өзен, асу, парсы мақалы
Асусыз кезең.
Пайдасыз ұзақ сөзден,
Ілмектер: сөз, парсы мақалы
Орынды көз қысу артық.
Сауап істесең –
Ілмектер: сауап, жауап, парсы мақалы
Жауап іздеме.
Я басқа бөрене тиеді,
Ілмектер: бас, бөрене, бөрік, парсы мақалы
Я бөрік киеді.
Көп сөз есекке жүк.
Ілмектер: сөз, есек, жүк
Аз сөз — алтын, көп сөз - көмір.
Ілмектер: сөз, алтын, көмір
Езбе мырыңдап жеңеді.
Ілмектер: пендешілік
Қайғы қан аздырады,
Ілмектер: ұайғы, мылжың, ми, пендешілік
Мылжың ми тоздырады.
Төрешілдің ертеңі таусылмайды,
Ілмектер: ертең, мылжың, пендешілік
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Екі мылжың кездессе, әңгіме ұзарады,
Ілмектер: мылжың, тентек, әңгіме, пендешілік
Екі тентек кездессе, шеке қызарады.
Түйе қараған мылжың,
Ілмектер: түйе, мылжың, пендешілік
Қатыны өлген мылжың.
Өнерді үйрен, үйрен де жирен. Ішің күйсе ,тұз жала, сыртың күйсе, домала. Біреу ойнап сөз сұраса сен шындап жауап бер. Ит үрді- керуен көшті. Аузы жаман ел былғайды, Аяғы жаман төр былғайды. Шешеннің тілі ортақ, Шебердің қолы ортақ. Жақсыдан шарапат, Жаманнан кесапат.Шабан ат-өршіл, Жаман адам -төршіл. Тоты құс бойына қарап зорланады, Аяғына қарап қорланады. Балалы марал маңырайды, Баласыз марал аңырайды. Жақсыға сөз ілеседі, Жаманға шөп ілеседі. Тауықсыз да таң атады. Көппен көрген -ұлы той. Жол қуған кәдеге жолығады, Сөз қуған пәлеге толығады. Көже, көзіңе айтайын, Сорпадан садаға кет! Еттің бәрі қазы емес, Иттің бәрі тазы емес. Ер қанаты- ат. Әлін білмеген -әлек.
Ілмектер: Өсиет, ақыл-кеңес, ұлағат
Бүгінгі жоқ – ертең көп.
Ілмектер: бүгін, ертең, юар, жоқ, парсы мақалы
Сабандай да бәсі жоқ.
Ілмектер: сабан, бәс, парсы мақалы
Іс жоқта – іскер.
Ілмектер: іс, іскер, парсы мақалы
Рұқсатсыз ұмтылған
Ілмектер: рұқсат, парсы мақалы, таңдау
Таңдағанын татады.
Біреудің дастарқанында бас тартады.
Ілмектер: дастархан, парсы мақалы
Ырысы жоқтың
Ілмектер: ырыс, тыныс, парсы мақалы
Тынысы тар.
Дәнекерлегеніне ілекерлеп пайда көздейді.
Ілмектер: пайда, дәнекер, парсы мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі