Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жер – төсек,
Ілмектер: жер, аспан, төсек, көрпе, парсы мақалы
Аспан – көрпе.
Дән дәнге жиылса,
Ілмектер: дән, қамба, астық, парсы мақалы
Астық қамбаға құйылады.
Не төбеде емес,
Ілмектер: төбе, төмен, парсы мақалы
Не төменде емес.
Тұзын татсаң,
Ілмектер: тұз, парсы мақалы
Тұз салғышты сындырма.
Сынған қолдың салмағы мойынға түседі.
Ілмектер: сыну, қол, салмақ, парсы мақалы
Дәмнің де дәмдісі бар.
Ілмектер: дәм, дәмді, парсы мақалы
Күнді күл шашып сөндіре алмассың.
Ілмектер: күн, күл, парсы мақалы
Сүйек жуушы адам мәйіттің я жұмаққа,
Ілмектер: сүйек, кепіл, адам, тозақ, жұмақ, парсы мақалы
Я дозаққа барарына кепілдік бере алмайды.
Күндес күндестің көлеңкесін де күндейді.
Ілмектер: күндес, көлеңке, парсы мақалы
Істегенің – піскен егін.
Ілмектер: іс, еңбек, егін, парсы мақалы
Көлден көзе де сау шықпайды.
Ілмектер: көл, парсы мақалы
Ыдыстың ішіде тұрып та ысырап болады.
Ілмектер: ыдыс, ысырап, парсы мақалы
Көзден жоғалған,
Ілмектер: көз, көңіл, парсы мақалы
Көңілден де табылмайды.
Іздеген табады.
Ілмектер: іздеу, табу, парсы мақалы
Көп сөз – қотыр сөз.
Ілмектер: сөз, парсы мақалы
Денсаулық туралы мақал-мəтелдер.
Ілмектер: шымыр, дəрі, шөп, ауру, денсаулық, арақ, темекі, батпандап, мысқылдап, дерт, ем
1.Шынықсаң шымыр боларсың.
2.Адамның басты байлығы денсаулық.
3.Дана көптен шығады,
Дəрі шөптен шығады.
4.Бірінші байлық-денсаулық.
5.Ауырып ем іздегенге,
Ауырмайтын жол ізде.
6.Ауру батпандап кіреді,
Мысқылдап шығады.
7.Дерт көп, денсаулық біреу.
8.Демі бардың емі бар.
9.Ішің ауырса аузыңды тый,
Көзің ауырса қолыңды тый.
10.Арақ ішіп, темекі шеккен,
Денсаулықтың түбіне жетеді.
Ірі моншақты
Ілмектер: моншақ, інжу, парсы мақалы
Інжу деп тамашалапты.
Көп білу – тоқ жүру.
Ілмектер: білім, парсы мақалы
Іс бұзылмай, түзелмейді.
Ілмектер: іс, түзелу, бұзылу, парсы мақалы
Шырағың түгіл,
Ілмектер: шырақ, парсы мақалы
Шынарыңды да көрмейді.
Істі кім аяқтаса,
Ілмектер: іс, парсы мақалы
Сол тындырды.
Сырнаймен дауыл жасамақ.
Ілмектер: сырнай, дауыл, парсы мақалы
Тордағы торғай
Ілмектер: тор, құс, торғай, артық, тырна, парсы мақалы
Төбедегі тырнадан артық.
Көжесінен көзесі ыстық.
Ілмектер: көже, парсы мақалы
Тіс арасында тіл қышиды.
Ілмектер: тіс, тіл, парсы мақалы
Тілі – басымен құрдас,
Ілмектер: тіл, құрдас, бас, қалжың, парсы мақалы
Қалжыңдаспай тұрмас.
Тілеуі мықтының тірегі мықты.
Ілмектер: тілеу, тірек, парсы мақалы
Көзінің мың сұмдығын
Ілмектер: көз, сұмдық, парсы мақалы
Өзінің кірпігінен де жасырады.
Алақанына су да тамбайды.
Ілмектер: алақан, су, парсы мақалы
Көрде де көзін жұмбайды.
Ілмектер: көр, көз, парсы мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі