Нақыл сөздер
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Ер пайдасы тиеді сасқан жерде,
Ілмектер: жаман, ер пайдасы, ез, ер Ақан Сері Қорамсаұлы
Ез жаңлып етегін басқан жерде.
Жаманға жазатайым ісің түссе,
Жабысып қалады екен аспан жерге.
Ит жүгіртіп, құс салсаң — киген тоның түлкі етер,
Ілмектер: жаман, дос Бұқар жырау
Жаманменен дос болсаң — көрінгенге күлкі етер.
Жар басына қонбаңыз — дауыл соқса үй кетер,
Ілмектер: жар, жат Бұқар жырау
Жатқа тізгін бермеңіз — жаламенен бас кетер.
Есендікте — малыңды бер де батыр жи, басыңа қиын-қыстау іс түссе — дұшпанның қолы жете алмас.
Ілмектер: есен, есендік, мал, дұшпан Шалкиіз Тіленшіұлы
Атаның ұлы жақсыға — малыңды бер де, басың қос: бір күні болар керегі.
Ілмектер: ата, ұл, жақсы, мал Шалкиіз Тіленшіұлы
Күшім бар деп мактанба,
Ілмектер: нақыл афоризм Ағзам Суфи Лұқпан
Күшті болсаң нәпсіңді жең.
Соқыр сенімге сенбе
Ілмектер: Соқыр сенім Ағзам Суфи Лұқпан
Сыйлау деген -
Ілмектер: сый, құрмет, жорғалау
Құрдай жорғалау емес.
Сыйлай білсең кәріні,
Ілмектер: сый, құрмет, қарт, кәрі
Жарылқаймын бәріңді.
Ардагер аға алдында тұрсың,
Ілмектер: әдеп, іні, аға, ардагер
Әдепті іні артында тұрсын.
Халықтың қартын сыйлауы,
Ілмектер: сый, құрмет, халық, қарт, ел
Еліңнің салтын сыйлауы.
Орны мен мақтай біл,
Ілмектер: мақтау, сый, құрмет
Сый құрметін сақтай біл.
Аулада ойнап жүрген балалар бір-біріне әкелерінің өте жылдам екенін айтып мақтанып отырады. Біреуі: «Менің әкем садақ атса, нысанаға ұшқан жебеден бұрын жетіп барады» дейді. Екінші бала: «Сол да сөз боп па? Менің әкем тапанша атып, оқтан бұрын нысанаға жете алады» дейді. Сонда үшіншісі: «Ал менің әкем жұмыс уақыты 5-те біткенімен сағат 3-те үйде отырады»,- деген екен.
Ілмектер: әкелер, балалар
Әркімнің өзіне лайық қалыбы бар.
Ілмектер: қалып, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Ит үрер жақсыға да, жаманға да.
Ілмектер: ит, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Арғымақ атқа көп міндім — садаға кетсін буданнан,
Ілмектер: арғымақ, садаға, туыс, азамат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы
Азаматқа көп ердім — садаға кетсін туғаннан.
Абысынның арызы — ағайын сәнін кетірер,
Ілмектер: абысын, туыс, ағайын, ел, арыз, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Ағайынның арызы — елдің сәнін кетірер.
Айтқаныңа көнбесе, айдауыңа жүрмесе: көңілінде болғаны аласы.
Ілмектер: көңіл, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Пасықтың пиғылы — лас.
Ілмектер: пасық, пиғыл, афоризм, қанатты сөздер, нақыл Ақан Сері Қорамсаұлы
Би болмас — белін жуан буғанменен, тазармас заты жаман — жуғанменен.
Ілмектер: би, жаман, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Жағаңа дұшпан қолы тимеске — артыңда туысқанның көбі игі.
Ілмектер: дұшпан, туыс, туысқан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы
Еріккенде қызыл тілін тыймаған бір пәлеге жолығар.
Ілмектер: тіл, пәле, қызыл тіл, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы
Екі жақсы дос болмас — сірне үстінде xаты бар,
Ілмектер: дос, дұшпан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Ежелгі дұшпан ел болмас — көңілінде кір, даты бар.
Құм жиналып — тас болмас, құл жиналып — бас болмас.
Ілмектер: құм, құл, тас, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Іштен қыңыр туғанды тезге салсаң түзелмес.
Ілмектер: түзелу, қыңыр, мінез, мінез-құлық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Қаршыға әлсіз болса қаз алмайды,
Ілмектер: базар, дүние, мал, жігіт, алдау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Ер жігіт малсыз құлаш жаза алмайды.
Бұл дүние – жұртты алдайтын бейне базар,
Әр адам өз әлінше базарлайды.
Дүние адастырар қуғаннан соң,
Ілмектер: дүние, қайғы, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Шырмайды қол-аяғың буғаннан соң.
Дүние – аз күншілік фани жалған,
Басыңнан қайғы кетпес туғаннан соң.
Жүйрікпін деп жалданба – жолығарсың арланға.
Ілмектер: жүйрік, арлан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы
Қараша торғай қаз болмас.
Ілмектер: торғай, қаз, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Көп ішінде бір жалғыз,
Ілмектер: жалғыз, сөз, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Сөйлеп те сөзі өтер ме.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі