Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Өз тілін білмеген қазақ, қазақ емес.
Ілмектер: Тіл Бағлан Ерғали
Не бар емес, не жоқ емес, әйтеуір жүрген бір елес.
Мінезіңді түзет,
Ілмектер: Нақыл Бағлан Ерғали
Арыңды күзет.
Ақылды бол,
Арлы бол,
Мінеки саған айқын жол.
Журналист — өз газетінде сараланатын жазушы.
Ілмектер: журналист, газет, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Адриан Декурсель
Жазу қиын, бірақ мүлдем жазбау одан да қиынырақ болар еді.
Ілмектер: жазу, журналист, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Тадеуш Бреза
Ойыңа бірде-бір ой келмесе де, оны қағазға түсіре білгенде ғана, журналист боласың.
Ілмектер: журналист, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, ой Карл Краус
Шын тұлпар дүбір шықса, шыдамайды,
Ілмектер: тұлпар, болат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Ақан Сері Қорамсаұлы
Tap қылып төрт аяғын, байласа да.
Жатпайды болат пышақ қап түбінде,
Өтпейді жасық темір қайраса да.
Аздың ісі бітпейді.
Ілмектер: аз, нақыл, іс, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Ана деген - ең әдемі аруың,
Ілмектер: нақыл сөз Бағлан Ерғали
Әке деген - қорғайтын сені қаруың.
Нағыз жігіт - жауды көрсе гүрілдейді,
Ілмектер: Ерлік Бағлан Ерғали
Қорқақ байғұс - көлеңке көріп дірілдейді.
Бір сөзге сабыр ете алмаған көп сөз есітеді.
Ілмектер: сөз, сабыр Ахнәф бин Қайс
Бай бір бизнесмен өзінің бизнестегі ортағы, әрі досынан сұрайды:
Ілмектер: мода, бизнесмен, журнал, кіріс-шығыс
- Осы сенің кигенің қайыршының киіміне ұқсайды, ал әйелің болса әртістерше киінеді. Неге жақсырақ киінбейсің?
- Қайтейін енді, екеуміз де оқыған нәрсеміздің әсерінде қалудамыз.
- Бұл қалай болғаны?
- Ол мода журналдарын үзбей оқиды, ал мен болсам отбасымыздың кіріс-шығыс дәптерін оқимын, - деген екен.
Қожанасыр бір күні кілтін жоғалтып алады. Бақшада іздеп жүргенінде әйелі:
Ілмектер: кілт, Қожанасыр
– Кілтті қай жерге түсіріп алған едіңіз?-деп сұрайды. Қожа:
– Қай жерге түсіргенімді білсем іздеп жүрер медім?- депті.
Автобусқа отырған бір оқушы кондуктордан екі билет сатып алады. Кондуктор одан: «Балақай неге екі билет алдың?» деп сұрайды. Оқушы: «Біреуін жоғалтып алсам, екіншісін көрсетемін» - деп жауап береді. Кондуктор: «Ал екіншісін жоғалтып алсаң ше?» дегенінде бала: «Онда менде "проездной" бар» деп қалтасынан бір айға арналған жол жүру билетін көрсеткен екен.
Ілмектер: автобус, оқушы, кондуктор
Ұлт десе, кеттің неге тұра қашып?
Ілмектер: Ұлтшылдық Бағлан Ерғали
Дін десе, білімдіден кеттің асып.
Шариғатты сұраса, бір молда кеп,
Дымың құрып, тіл байланып, қалдың сасып.
Қазақ болсаң, құранды біл, тәпсір оқы.
Ұлтшылдықты ұмытпай, оқып тоқы,
Қазақ елі, дінінен бөлінбеген.
Надандардың қатарынан көрінбеген,
Ділін де, тілін де, бірдей ұстап,
Ұлтшылдықпен жаны ашып, тілім деген.
Әрбір шешен-дана емес,
Ілмектер: нақыл Бағлан Ерғали
Әрбір шеше-ана емес.
Ұлы істерді ойласпайды, бастайды.
Ілмектер: іс, ойлау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бальтасар Грасиан
Жүк тиесең — кетерсің, ниет етсең — жетерсің.
Ілмектер: жүк, ниет, нақыл, афоризм Шалкиіз Тіленшіұлы
Су шықпас қазғанменен тау басынан,
Ілмектер: су, тау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, қазақ, дау, жолдас, сыр, тәуба Ақан Сері Қорамсаұлы
Қазақтың дау кетпейді сау басынан.
Жолдасы сыр айтысқан жау боп шықса,
Ер жігіт жаңылады тәубасынан.
Теңеу: боз үстінде от жағып, бұзбай бұлан пісірген мен иемнің бөрлі ала тасы едім, жау көрген күн — жүрегінің басы едім, көз үстінде қасы едім.
Ілмектер: теңеу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Шалкиіз Тіленшіұлы
Үй артында төбешік
Ілмектер: үй, қарт, қария, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бұқар жырау
Ерттеулі тұрған ат болар.
Қариясы кімнің бар болса
Жазулы тұрған xат болар.
Тіл өткір қылыш секілді, абайлап сөлемесең өзіңді кесіп кетуі ғажап емес
Ілмектер: Ұлағатты сөздер Ағзам Суфи Лұқпан
Ақ сұңқар құстың баласы — ұяда алтау болмас па,
Ілмектер: алғырлық, ұя, қабілет, ұяда алтау Бұқар жырау
Ұяда алтау болғанмен, оның ішінде біреуі — ең алғыры болмас па.
Бір қарға аузындағы ірімшікті жей бергенінде, түлкі келіп:
Ілмектер: қарға, ірімшік, түлкі
— Қарға аға, әдемі даусыңмен ән шырқап жіберші,- дейді. Қарға аузындағы ірімшікті қанатына ыңғайлап қыстырады да:
— Түлкі бауырым, мен ондай ескіріп кеткен қулықтарға алданбаймын. Өйткені мен де қарға мен түлкі ертегісін оқығанмын, — деп жауап берген екен.
Қайырсыз итке мал бітсе — аңқаң құрып келгенде саумал бермес ішерге.
Ілмектер: қайырсыз, мал, мүлік, мінез-құлық, адамгершілік Бұқар жырау
Абыройлы адам кімнің қасында тұрса да өзінің кім екенін естен шығармайды.
Ілмектер: абырой, адам Бальтасар Грасиан
Өз тағдырына риза болмағандар басқаның бақытын қызғанады.
Ілмектер: көре алмаушылық, іштарлық, қызғаныш, тағдыр, бақыт Бальтасар Грасиан
Кімде-кім бір нәрсенің пайдалы немесе зиян екенін білмесе, өзінің надандығын көрсетеді.
Ілмектер: надан, надандық, зиян, пайдалы Ибн Нужайм
Сенімен араздасқан адамға барып татулас! Зұлымдық еткен адамды кешір! Жамандық жасаған адамға жақсылық жаса!
Ілмектер: Жақсылық, мінез, Қоғам Хадис шәриф
Ыстық су мұзды қалай ерітсе, жақсы мінез де қателерді солай ерітеді. Сірке суы балды ірітіп жібергені сияқты, жаман мінез де жақсылықтарды жояды.
Ілмектер: Жақсы мінез, мінез, жаман мінез Хадис шәриф
Ей адам! Бұл күндер міндетті түрде өтеді, тіпті басым бөлігі өтіп кетті. Онда еш болмаса қалған өміріңнің қадірін біл.
Ілмектер: Өмір, уақыт, өміріңнің қадірі, күндер Суфйан Сәури
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі