Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Көз көргенді қол сезбейді.
Ілмектер: көз, қол, Араб мақал-мәтелдері
Жаңбырдың басы – тамшы, арты – қамшы.
Ілмектер: жаңбыр, тамшы, Араб мақал-мәтелдері
Достыққа өштік жараспас.
Ілмектер: достық, өш, араб халық мақалы
Асыл сөз – Жасыл теңіз.
Ілмектер: асыл сөз, Араб мақал-мәтелдері
Бәле балалап туады.
Ілмектер: бәле, Араб мақал-мәтелдері
Ақсақ та аулында ақсайды.
Ілмектер: тау, Араб мақал-мәтелдері
Ерді еңбегімен ескереді.
Ілмектер: ер, еңбек, араб халық мақалы
Білмеген мың бәлеге тұтылар,
Ілмектер: бәле, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Білген мың бәледен құтылар.
Құдай маған түйедей бой бергенше, түймедей ой бер.
Ілмектер: ой, бой, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Арғымақты жамандап, кәні, тұлпар тапқаның,
Ілмектер: ағайын, туған, туыс, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Ағайынды жамандап, кәні, туған тапқаның.
Көсеу ұзын болса, қолың күймес
Ілмектер: ағайын, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Ағайының көп болса адам тимес.
Адам болар баланың кісіменен ісі болар,
Ілмектер: адам, бала, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Адам болмас баланың кісіменен несі бар.
Ат — биеден, алып — анадан.
Ілмектер: ат, ана, алып Жанақ Сағындықұлы
Өмір — күшті, өлім — одан да күшті.
Ілмектер: өмір, өлім Жүсіп Баласағұни
Жас сыны: қырықта — қынаптағы қылыштаймын, елуде - әр қиынға жұмыстаймын, алпысымда — ашқарақ бөрідеймін, жетпісте — шала илеген терідеймін, жетпістен асып, сексенге келгенімде — кері кеткен перідеймін, тоқсанға келгенімде — торғайдаймын: атқа мініп, малымды зорға айдаймын, кемпір мен шалдан билік кеткеннен соң, отырып от басында ойбайлаймын. Тоқсан бесте - мен өзім тор болғамын, мүләйім отқа салған бор болғамын, кәрілік әбден езіп болғаннан соң – баланың баласына қор болғамын.
Ілмектер: жастық шақ, кәрілік Шал Құлекеұлы
Атадан жақсы ұл туса,
Ілмектер: ата, ұл, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Қар үстінде от жанар,
Атадан жаман ұл туса,
Ат үстінде ит қабар.
Құлдың көзі жоқ.
Ілмектер: құл, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Ағаны көріп іні өсер,
Ілмектер: аға, апа, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Апаны көріп сіңілі өсер.
Өз ағасын ағаламаған, кісі ағасын жағаламайды.
Ілмектер: аға, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Ата-анаңды сыйласаң көп жасарсың,
Ілмектер: сыйластық, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Сыйламасаң жан қинарсың.
Жақсы бала әкесінің басын төрге сүйрейді,
Ілмектер: жақсы, бала, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман бала әкесінің төрдегі басын есікке сүйрейді.
Ата тілін алмаған, аман болып көп жүрмес.
Ілмектер: амандық, ата, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
А, Құдайым бала бер,
Ілмектер: бала, сана, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Бала берсең, сана бер.
Санасыз бала бергенше,
Артынан бәрін-бәрін ала бер.
Екі қатын ұрысса, ұрлығы мен қарлығын айтар.
Ілмектер: қатын, ұрыс, ұрлық, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Хан борышы – жорықта ту көтеру.
Ілмектер: борыш, хан, сарбаз, ту Майқы би
Сарбаз борышы – туға еріп жан беру.
Ұятсыз қатын тұзсыз ас секілді.
Ілмектер: ұят, тұз, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жақсы қатын ырыс,
Ілмектер: ырыс, ұрыс, қатын, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман қатын ұрыс.
Жарың - жан жолдасың.
Ілмектер: жар, жолдас, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Алты ұл тапқан әйелді ханым десе болмас па,
Ілмектер: аға, ұл, ханым, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Аға деген жігітті жаным десе болмас па.
Екі қатын алғанның дау үйінде,
Ілмектер: дау, жау, қатын, жаман, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман қатын алғанның жау үйінде.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі