Ілмек бойынша іздеу

Қысқа кілт сөз (ілмек) жазып, «Іздеу» батырмасын басыңыз. Сол сөзге байланысты мәліметтер шығады. Мысалы: ана


Мақалалар (1180) Өлеңдер (1)

ел аузынан — материалдар жинағы – 37-бет

Бес төре (ІI нұсқа)

Бес төре (ІI нұсқа)

03.12.2019
Тәттімбет Омбыға барған сапарында Шыңғыс Уәлиханов, Мұса Шорманов, Ыбырай Жайықбаев, тағы басқа бірталай би, төрелермен сапарлас болады. Кейбір шонжарлардың жол-жөнекей елді қатты ...
Толық оқу
Бес төре (І нұсқа)

Бес төре (І нұсқа)

03.12.2019
Тәттімбет танымал күйші ғана емес, тұтас Қаракесекте сөз ұстаған сері, шежіре-шешен болған кісі екен. Сонысынан болса керек, бір жолы ол Қаракесектің белгілі бір биі — Алшынбай бид...
Толық оқу
Көкейкесті (ІІ нұсқа)

Көкейкесті (ІІ нұсқа)

03.12.2019
Тәттімбет өмірінің соңғы жылдары болса керек. Бірде күйші қатты науқастанып қалады. Сонда ол өзінің басынан кешкен өмірін еске алып, халқының алдында өтелген-өтелмеген парызын ой т...
Толық оқу
Көкейкесті (І нұсқа)

Көкейкесті (І нұсқа)

03.12.2019
Күйдің қалай туылғандығы туралы мынадай шежіре бар. Есімі ел көңілінде ұялаған күйші көрер тірлігін де ақырластырып қалады. Өмірінің соңғы кезінде ауру азабын шегіп, үзілер соңғы д...
Толық оқу
Нар шөккен

Нар шөккен

03.12.2019
1841 жылдың қысы қылышын сүйрете келіп, ақсүйек жұттың нышаны белгі бере бастайды. Мал сүмесімен күн көріп отырған Арқа қазақтары абыржыңқы күй кешеді. «Жұт жеті ағайынды» дегендей...
Толық оқу
Бодау кеңес

Бодау кеңес

03.12.2019
Шыңжаң аймағында ғұмыр кешкен белгілі би, әйгілі күйші Бейсенбі Дөненбайұлының (1825-1898) «Бодау кеңес» деп аталатын күйі бар. Осы күйдің аңызын ақын Нүкеш Бәдіғұлұлы былай баянда...
Толық оқу
Көш келді

Көш келді

03.12.2019
Бежең үлкен ұлы Қара Оспанға қалыңдық айттырып, келін түсірер кезде, ырым жасап баласын қайнына аттандырады. Құда жақ қыз ұзату тойын жасап келінді аттандырыпты деген хабар жетісім...
Толық оқу
Әйми

Әйми

03.12.2019
Әйми керейдің шеруші руынан туған біреудің жалғыз ұлына айттырған найман руының қызы екен. Қалың малы беріліп болып алғалы отырғанда, бақытқа қарсы күйеу жігіт қайтыс болады. Жігіт...
Толық оқу
Құс қашқан

Құс қашқан

02.12.2019
Бейсенбінің тұсында керей атаның жантекейінен шыққан Тікен деген құсбегі адам болыпты. Алтайдың белгілі бір жерінен қансонарда қара құсынан айырылып қалады.
Толық оқу
Ерке бұлан

Ерке бұлан

02.12.2019
Ертеректе Алтай тауларында бұғы тектес аша тұяқты, күйіс қайыратын, тұр-тұлғасы көркем, шоқтығы биік, түсі кер қызыл бұлан деген аң болған. Бір кезде Бежең ауылының жігіттері Қанас...
Толық оқу
Ой, дүние-ай! (I нұсқа)

Ой, дүние-ай! (I нұсқа)

02.12.2019
Бежеңнің Алтай тауындай абыройын көре алмаған күндес жаулары, керей ішінен Бежеңді жоғалтып, елін бодан етуді ерте ойластырған. Сонымен бір съезде Бейсенбіге жасырын қастық жасалып...
Толық оқу
Танысаңшы

Танысаңшы

02.12.2019
Бейсенбіге бұрыннан таныс бір домбырашы, нағашысының ауылына жолаушылай бара жатып, жол-жөнекей өрісте жатқан жылқыларды тамашалап, аралап жүрсе, сырттай күзетіп отырған ауыл адамд...
Толық оқу
Көк иірім кеңес

Көк иірім кеңес

02.12.2019
Айтушылардың аңызына қарағанда, Бейсенбі Көк иірім кеңесіне екі рет барған. Бірінші рет барғанда найман-керей ортасындағы жер талас бітімін найман билерімен келісіп, бітіріп қайтқа...
Толық оқу
Телқоңыр (ІІІ нұсқа)

Телқоңыр (ІІІ нұсқа)

02.12.2019
Бежең төменгі Алтайдың «Кешім қызыл үйеңкі» деген жерінде найман-керейдің бітім дауына қатысады. Жиын топ тарқамастан бұрын «бәйбішеңіз ауыр науқастанып қалды» деген хабар жетеді. ...
Толық оқу
Майдақоңыр

Майдақоңыр

02.12.2019
Бейсенбінің әлеуметтік істерге араласып, өсіп-жетілуіне Маман би үлкен жебеуші болды. Сол дәуірде Маман би әділ, турашылығымен ел көзіне түскен. Айтса сөзі, қолқаласа бет-беделі өт...
Толық оқу
Көк шыбар ат

Көк шыбар ат

02.12.2019
Бейсенбі билік басында болған жылдардың бірінде қазақ ортасында болған съезге өзінің тума жылқысы ішінен шыққан таңдаулы көк шыбар атын мініп барады. Бежеңе есесі кеткен бір адамда...
Толық оқу
Қара құлақ ат

Қара құлақ ат

02.12.2019
Бейсенбінің ұлы Оспан (Алтайда Қара оспан аталады) атастырған қалыңдығы Рәбиғаны алар жолында өзінің тума аты қара құлақ атты мініп, күйеу жолдастыққа Байтарақ, Жақсыбай деген адам...
Толық оқу
Арман (ІІ нұсқа)

Арман (ІІ нұсқа)

02.12.2019
Керей атаның келіні Әйми, күйеуі өліп, жесір қалған соң, төркініне отауымен көшіп барып қоныстасып қалады. Жесірді ерден кетсе де, елден кетірмеуді қарастырған жесір иелері бұл жұм...
Толық оқу
Кербез сылқым

Кербез сылқым

02.12.2019
Әйми сұлу басы Таласта тұрғанда, менің бұрынғы күйеуімнің руында мені әменгерлікке аларлықтай жігіт туған жоқ деп қарысады.
Толық оқу
Дүние қалды

Дүние қалды

02.12.2019
Абылай хан осынау фәни жалғаннан өзінің көшетінін білгендей, дүние салатын жылы қазақ даласының оңтүстігін ара лап қайтуға шығады. Жалаң сейіл, жай серуен Абылай болмысына жат, жол...
Толық оқу
Жетім торы

Жетім торы

02.12.2019
«Жауға барсаң, бәрің бар, дауға барсаң, бірің бар» дегендей, рулы елден шығатын батыр әдетте жалғыз-жарым болмаған. Алдағыға еліктеп, арттағыға үлгі-өнеге болатын үрдіс, әсіресе жо...
Толық оқу
Қоңыр қаз

Қоңыр қаз

02.12.2019
Байжігіт күйші ер жетіп, бұғана бекітіп, оң-солын таныған кезде Ақсұңқар деген ақылына көркі сай қызға ғашық болады.
Толық оқу
Қайың сауған

Қайың сауған

02.12.2019
Ол кезде иісі қазақтың қысқа қарай ірге түйістірер жері Сырдария, Шу өзендерінің бойы болса керек. Арналы өзендердің қос қапталы сыңсыған нар қамыс жиде, жыңғыл, сексеуілі ұйысқан ...
Толық оқу
Желмая (ІІ нұсқа)

Желмая (ІІ нұсқа)

30.11.2019
Халықтың айтуына қарағанда, Қорқыт деген аттың қойылуы кездейсоқ емес көрінеді. Қорқыт туған кезде жиналған жұрт бала орнына пішінсіз «құбыжықты» көріп, қорқып қашады. Анасы бала т...
Толық оқу