Өлең, жыр, ақындар

Темірбек Қожакеев шығармашылығы мен журналистикаға қосқан үлесі

   Темірбек Қожакеев – қазақ журналистикасының айшықты тұлғаларының бірі, өзінің шығармашылығымен, кәсіби шеберлігімен журналистиканың дамуына үлкен үлес қосты. Оның өмірі мен шығармашылығын зерттеу, жалпы қазақ журналистикасының даму барысындағы оның рөлі мен әсерін анықтау қазіргі таңда өзекті болып отыр. Бұл зерттеу жұмысының негізгі мақсаты – Темірбек Қожакеевтің қоғамға тигізген ықпалын талдау, оның журналистикадағы әдіс-тәсілдеріне және шығармашылық үлгісіне баға беру. Сондай-ақ, оның ұлт болашағына қатысты ойлары мен әлеуметтік мәселелерге деген көзқарастарын қарастыру.

Темірбек Қожакеевтің қоғамға қосқан үлесі

   Темірбек Қожакеев өзінің шығармашылығы арқылы қазақ қоғамының маңызды мәселелерін көтерді. Ол белгілі бір қоғамдық топтардың құқықтарын қорғау, әлеуметтік мәселелер мен саясат туралы жедел әрі өзекті ақпарат тарату бағытында көптеген мақалалар жазды. Оның еңбек жолы қазақ журналистикасында ұлттық көзқарасты қалыптастыруда үлкен рөл атқарды. Қожакеев өз заманында ұлттық мәдениет пен қоғамның сұраныстарын жан-жақты зерттеп, көпшіліктің көкейіндегі мәселелерді жария етіп, көпшіліктің сана-сезімін оятуға бағытталған материалдар шығарды.

    Қожакеевтің шығармашылығы ұлттық мүддені қорғау, қоғамның рухани дамуына әсер ету жолында үлкен жұмыс жасады. Оның жазған мақалалары мен көркем шығармалары ұлттық құндылықтар мен дәстүрлерді сақтау қажеттілігіне ерекше назар аударды. Ол қазақ халқының тарихы мен мәдениетіне деген сүйіспеншілігін, ұлттық болмысын сақтап қалу мақсатында көптеген тақырыптар көтерді.

Темірбек Қожакеевтің журналистикадағы орыны

  Темірбек Қожакеевтің журналистикадағы орны ерекше. Ол қазақ баспасөзінің қалыптасу кезеңінде бірқатар маңызды өзгерістерді енгізді. Оның шығармашылығы қазақ журналистикасының дамуына жаңа серпін берді. Қожакеев қазақ тіліндегі баспасөз құралдарының сапасын арттыруға және оларды халық арасында кеңінен таратуға ерекше көңіл бөлді. Қожакеевтің журналистикадағы басты жетістіктерінің бірі – бұл оның тек ақпарат берумен ғана шектелмей, қоғамдық құбылыстарға терең талдау жасап, азаматтық көзқарасты қалыптастырудағы рөлі. Ол қоғамның саяси өмірін талдай отырып, оқырманға жаңа ақпараттың көзін ашты, олардың саяси сана-сезімін қалыптастырды. Оның еңбектерінен қоғамның әртүрлі мәселелері туралы түсінік алып, оларды шешу жолдарын іздеуге деген ынтасы айқын көрінеді. Қожакеевтің шығармашылығында оның журналистік этикасы, адалдық, объективтілік пен азаматтық жауапкершілікке деген көзқарасы да айқын көрініс тапқан. Ол журналистикаға деген ерекше құрметті сезініп, оны қоғамға қызмет етудің маңызды құралдарының бірі ретінде қарастырып, өзінің жұмысында этикалық нормалар мен стандарттарға адал болды.

      Қожакеевтің кәсіби өміріндегі ең алғашқы қадамдары республикалық газеттер мен журналдарда жұмыс істеумен басталды. Ол түрлі басылымдарда қызмет ете жүріп, өзінің журналистік қабілетін шыңдады. Оның мақала жазу стилі нақтылығымен және зерттеу әдісін тереңінен қолдануымен ерекшеленді. Қожакеевтің көптеген мақалалары мен шығармалары қоғамдағы өзекті мәселелерді көтеріп, оқырмандарды терең ойға жетеледі.

 

 Шығармашылығын зерттеу

Темірбек Қожакеевтің шығармашылығы кең ауқымды және көп қырлы. Оның қаламынан көптеген публицистикалық, зерттеу және көркем шығармалар туындады. Қазақ баспасөзінің алғашқы кезеңінде оның шығармалары қоғамдағы саяси-әлеуметтік мәселелерге арналды. Әсіресе, Қожакеев 1960-70 жылдары жариялаған мақалаларында кеңестік жүйенің саяси жағдайын ашық түрде сынға алды. Сонымен қатар, ол қазақтың ұлттық мәдениеті мен дәстүрлерін қорғап, олардың сақталуына ерекше мән берді. Ол қазақ қоғамындағы реформалар мен өзгерістерді, әлеуметтік теңсіздікті, экономикалық жағдайды терең талдады.

     Қожакеевтің еңбектерінің ерекшелігі — оның әрбір шығармасында қоғамның ең өзекті мәселелері ашық айтылды. Оның мақалалары мен зерттеу еңбектері кең аудиторияның назарын аударып, халықты ойландыруға бағытталды. Ол әрқашан шындықты айтуды және қоғамның дамуында маңызды рөл атқаратын құндылықтарды көтеруді мақсат етті.

Журналист ретінде қалыптасу жолы

    Темірбек Қожакеевтің журналистикадағы жолы Қазақстандағы социалистік қоғамның қалыптасуы мен дамуы кезеңіне сәйкес келеді. Ол өз шығармашылығын осы кезеңнің саяси және әлеуметтік жағдайына сай бейімдеді. Оның журналистикадағы жолы тек ақпарат берумен ғана шектелмей, қоғамның моральдық-этикалық аспектілеріне, ұлттық идеологияға да бағытталды. Қожакеев алғашында газет-журналдарда қарапайым тілші ретінде еңбек жолын бастады, бірақ уақыт өте келе ол өз қабілеті мен жазушылық шеберлігін шыңдай отырып, танымал публицист пен зерттеушіге айналды. Оның мақалалары әрқашан қоғамда қайшылықтарды көрсетті, қоғамдық пікірді қалыптастыруға әсер етті.

    Қожакеевтің журналистикадағы басты ерекшелігі — объективтілік, әділдік және халықтың мүддесін қорғау. Ол тек ақпарат берумен шектелмей, әрқашан қоғамдық мәселелерді терең талдап, шешу жолдарын ұсынды. Оның мақалаларында ұлттық рухты көтеру, қазақ тілінің мәртебесін арттыру және ұлттық құндылықтарды сақтау мәселелері әрқашан алдыңғы орынға қойылды.

Ең маңызды оқиғалар мен шығармашылық ізденістер

    Қожакеевтің шығармашылығындағы ең маңызды оқиғалардың бірі — оның 1970-1980 жылдардағы саяси мақалалары мен публицистикалық зерттеулерінде қоғамның ең өзекті мәселелерін көтеруі болды. Бұл кезеңде Қазақстандағы әлеуметтік теңсіздік, ауыл шаруашылығындағы қиындықтар, мәдениет саласындағы тежелу сияқты мәселелер кеңінен талқыланды. Қожакеев осы тақырыптарды ашып, халықтың мәселелерін шешуге бағытталған ұсыныстар жасады.

    Бұдан бөлек, оның ең басты ізденістері — қазақ тілінің, мәдениетінің және тарихының маңыздылығын әртүрлі платформаларда насихаттауы болды. Ол өзінің шығармаларында тек қоғамдағы саяси мәселелерді ғана емес, қазақ халқының рухани мәдениеті мен болашағы туралы да ой қозғады.

Халықтың әлеуметтік мәселелерін көтеру

Қожакеевтің ең басты жаңашылдығының бірі — әлеуметтік мәселелерді көтерудегі батылдығы болды. Ол өз мақалаларында тек саяси тұрғыдан емес, қоғамның әртүрлі саласындағы мәселелерді қозғап отырды. Оның ең басты тақырыптарының бірі — әлеуметтік теңсіздік, жұмыссыздық, ауыл шаруашылығындағы қиындықтар мен халықтың өмір деңгейін көтеру мәселелері болды. Мысалы, 1960-70 жылдары жарияланған бірқатар мақалаларында Қожакеев Қазақстанның ауылдық аймақтарындағы тұрмыстың ауырлығын ашып көрсетті. Ол ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын, білім беру жүйесінің жеткіліксіздігін, медициналық көмекке қолжетімділіктің төмендігін кеңінен баяндады. Әсіресе, ауыл шаруашылығындағы жұмысшылардың құқықтары мен олардың әлеуметтік қамтамасыз ету мәселелерін көтеріп, халықтың жағдайын жақсарту бойынша нақты ұсыныстар жасады.

 

 Қоғамның саяси өміріне әсер еткен жұмыстар

Қожакеевтің шығармашылығы қоғамның саяси өміріне де маңызды әсер етті. Ол өз мақалаларында әрқашан халықтың пікірін ашық білдіріп, биліктің қоғамға деген көзқарасын сынға алды. Оның еңбектері республикалық газеттер мен журналдарда жарияланып, кең ауқымдағы аудиторияға жетті. Ең маңыздысы, Қожакеевтің қоғамдағы саяси жағдайды объективті түрде сипаттауы мен қоғамдық пікір қалыптастырудағы рөлі болды. Ол кеңестік кезеңнің саяси өмірінде халықтың сөзін айтуға ұмтылды. Ол тек партиялық саясатты сынға алып қана қоймай, сонымен қатар ел ішіндегі әділетсіздік пен әлеуметтік теңсіздікті ашық көрсетуге тырысты. Оның мақалаларында мемлекеттік құрылымның жұмысын, қоғамдағы кемшіліктерді, экономикалық реформалардың тиімділігін талдау және бағалау жүргізілді.  Мысалы, «Қазақстанның экономикалық даму мәселелері» тақырыбындағы мақаласында Қожакеев ауыл шаруашылығын дамытудың маңыздылығын атап өтіп, ауыл шаруашылығы мен индустрия арасындағы теңсіздікті сөз етті. Оның осы мақаласы қоғамда үлкен резонанс тудырып, ауыл шаруашылығына қатысты бірқатар реформалардың жасалуына негіз болды.

 

Жаңашылдық пен көркемдік әдіс

Қожакеевтің журналистикадағы жаңашылдығы оның ақпаратты жеткізу әдістерінде де көрінді. Ол дәстүрлі журналистиканың әдіс-тәсілдерін жаңартып, оқырмандарға жаңа көзқарастар мен әдістерді ұсынды. Ол оқырманды тек ақпаратпен таныстырып қана қоймай, оның сана-сезіміне әсер етуді мақсат етті. Қожакеевтің публицистикалық стилі жаңашыл болды, өйткені ол мәселені тек қана сырттай баяндаумен шектеліп қалмады, мәселенің ішкі мәнін терең зерттеп, әрқашан жаңа тұжырымдар мен шешімдер ұсынды. Мысалы, оның «Қазақ мәдениеті және оның болашағы» тақырыбындағы мақаласында ол қазақтың мәдени мұрасы мен ұлттың рухани дамуына қатысты ойларын келтіріп, оны әлемдік деңгейде таныту жолдарын қарастырды. Ол мақаласында қазақ тілінің мәртебесін көтеруге және ұлттық мәдениетті сақтау мәселелеріне ерекше назар аударды. Қожакеевтің мақалалары мен шығармаларының көркемдік деңгейі мен ғылыми негізі оның журналистиканың классикалық үлгілерінен ерекшеленді.

Мысалы, оның «Қазақ мәдениеті және оның болашағы» тақырыбындағы мақаласында ол қазақтың мәдени мұрасы мен ұлттың рухани дамуына қатысты ойларын келтіріп, оны әлемдік деңгейде таныту жолдарын қарастырды. Ол мақаласында қазақ тілінің мәртебесін көтеруге және ұлттық мәдениетті сақтау мәселелеріне ерекше назар аударды. Қожакеевтің мақалалары мен шығармаларының көркемдік деңгейі мен ғылыми негізі оның журналистиканың классикалық үлгілерінен ерекшеленді.

Темірбек Қожакеевтің журналистикадағы жаңашылдығы мен еңбектерінің қоғамдағы орны ерекше. Ол халықтың әлеуметтік мәселелерін көтере отырып, сол кезеңнің саяси және экономикалық мәселелеріне терең талдау жасады. Оның еңбектері тек қоғамдық пікірді қалыптастырып қана қоймай, сол кездегі саяси және әлеуметтік құрылымды жақсартуға үлкен ықпал етті. Қожакеевтің шығармашылығы бүгінгі күнге дейін өз мәнін жоғалтпай, қазақ журналистикасына қосқан зор үлесі ретінде бағаланады.

 

 


Пікірлер (0)

Пікір қалдырыңыз


Қарап көріңіз

Басқа да жазбалар