Өлең, жыр, ақындар

Химиялық тепе-теңдік

Госплемстанция жалпы орта білім беретін мектебінің химия пәнінің мұғалімі
Джумашева Лаззат Утешовна  

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

10.2С Химиялық тепе-теңдік

Мектеп: Госплемстанция жалпы орта білім беретін мектебі

Теректі ауданы

Күні:

 

Мұғалімнің аты-жөні:

Л.У.Джумашева

Сынып:

10

Қатысқандар саны: 8

Қатыспағандар саны: 8

Сабақ тақырыбы

Химиялық тепе-теңдік

Оқу мақсаттары

10.3.3.1 химиялық тепе-теңдіктің динамикалық сипатын түсіндіру

Сабақ

мақсаттары

Барлық оқушылар үйренеді:

- Химиялық тепе-теңдіктің динамикалық сипатын түсіну.

Оқушылардың көбісі үйренеді:

- Химиялық тепе-теңдік константасының өрнегін жазу

Кейбір оқушылар үйренеді:

- Химиялық тепе-теңдікке есеп шығару.

Бағалау

Критерийлері

- Химиялық тепе-теңдіктің динамикалық сипатын біледі;

- Химиялық тепе-теңдік константасының өрнегін жаза алады;

- Химиялық тепе-теңдікке есеп шығара алады.

Тілдік мақсаттар

 Оқушылар:

- химиялық тепе-теңдік түсінігін  анықтап, айта алады.

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Тепе-теңдік, динамикалық, ұстаным, тұрақты, реагенттер, өнім, температура, қысым, айналмайтын, алға, баяулату, тең, ұлғайту, тепе-теңдік константасы.

Диалогқа/жазылымға қажетті  тіркестер

Егер біз концентрацияны/температураны/қысымды өзгертсек, онда…

Біз ... жолымен реакцияны қайтымды ете аламыз

Егер температура көтерілсе, онда…

Біз осы реакция үшін кері реакция өткізе аламыз ба?

Ия, егер біз.… /Жоқ, себебі…

Тақырыпқа сәйкес үш тілдік терминдердер тізімі:

Тепе-теңдік

Равновесие

Equilibrium

Динамикалық процесс

Динамический процесс

Dynamic process

Концентрация

Концентрация

Concentration

Реагенттер

Реагенты

Reactants

Өнімдер

Продукты

Products

Температура

Температура

Temperature

Қысым

Давление

Pressure

Қайтымды

Обратимый

Reversible

Қайтымсыз

Необратимый

Nonreversible

Тура реакция

Прямая реакция

Forwards reaction 

Кері реакция

Обратная реакция

Reverse reaction

Ле Шателье принципі

Принцип Ле Шателье

Le Chatelier’s Principle

 

АҚТ қолдану дағдылары

Презентация 

Өмірмен байланысы

- оқушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты жұмыс жасау әдістерімен тәсілдерін қолдану.

Пәнаралық байланыстар

Физика

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

 

 

8-минут

(W) Ұйымдастыру кезеңі:

1) Оқушылармен амандасу.  2) Оқушыларды түгелдеу.

3) Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Өткен тақырыптарды қайталау. Тест.  (Google forms)

https://forms.gle/raK2GeQih6h5dxoa6

1. 1 моль көміртекте атом саны қанша?

A) А. 6,02 ∙ 10²³    В) 6,02²³     С. 6 ∙ 23¹º

2. 10 моль күкірттің массасы (г) –

A) 3,2     C) 320      D) 32
3. Төмендегі реакция теңдеуіндегі оттектің алдына қандай коэффициент қойылады       CH4 + O2 → CO2 + H2O?

A)1 C) 2 D) 3 E) 4

4. Темір атомының ядросындағы протондар саны

A) A. 20  C) B. 55  D) 30   E) 8
5. 5% Ерітінді даярлау үшін 2 г қантты ерітетін судың массасы тең:

A) A. 19 г  C) 20 D) 30 E) 40

 

 

 

 

https://forms.gle/raK2GeQih6h5dxoa6

 

Сабақтың ортасы

20-минут

(W) Жаңатақырыпқа шығу: 
Мұғалімнің іс-әрекеті.

1. Берілген сурет бойынша сабақ тақырыбын анықтаңыз.

Оқушының іс-әрекеті. Суретке қарап, бүінгі тақырыпты анықтайды.

Мұғалімнің іс-әрекеті.

2. Химиялық тепе-теңдік туралы видеокөрсетілім көрсетеді.

 https://youtu.be/J4WJCYpTYj8

Оқушының іс-әрекеті. Оқушылар видеоролик бойынша өз ойларымен бөліседі.

3. Оқулықпен жұмыс.

(Оқушылар оқулықты оқып шығады, жұпта ой бөліседі)

Химиялық реакциялар жүру бағытына қарай қайтымды-қайтымсыз реакциялар деп жіктеледі. Қайтымды реакция деп – берілген температурада бір мезгілде өнім түзілу жағына да, бастапқы зат түзілу жағына да жүретін химиялық реакциялар. Тура және кері бағыттағы реакциялар әрі қарай тоқтамай жүре береді, сондықтан тепе-теңдік динамикалық деп аталады. Қайтымды реакцияның тепе-теңдік күйі тепе-теңдік константасымен  сипатталады.  Мысалы,

аА + bB= cC + dD

    

Тапсырма  №1. Берілген қайтымды реакциялардың тепе-теңдік  константасының  өрнегін жазыңдар:

  1. H2  (г) + Br2 (г) = 2HBr(г)         3) C2H4(г)  + H2(г)  = C2H6(г)
  2. 3O2(г)   =  2O3(г)                     4)C (г) + H2O (г) = CO(г)   +H2(г)

Тапсырма  №2.   2-есеп.

Егер белгілі бір температурада бастапқы алынған 5 моль СО мен 4 моль Сl2 әрекеттесуі нәтижесінде 1,5 моль СОС12  түзілген болса,онда:

СО(г) +Сl2 (г) ↔ COCl2

Процесінің тепе-теңдік константасы қандай болғаны?

Шешуі:

Химиялық  реакция теңдеуі бойынша пропорциялар құрып, реагенттердің реакцияға түскен және артылып қалған мөлшерлерін, сонымен қатар түзілген өнімнің зат мөлшерін тауып, төменгі кестені толтырамыз:

 

СО(г)

моль

+

Сl2 (г)

моль

COCl2

моль

Бастапқысы

5

+

4

Әрекеттескені

1,5

+

1,5

1,5

Қалғаны

3,5

 

2,5

 

1,5

 

Тепе –теңдік константасы:

         kтура                    [COCl2]                                1.5 моль/ л

К= ————  = —————  = ————————-  = 0.17(моль/ л)-1

           Kкері                 [CO] * [Cl2]         3.5 моль/ л* 2.5 моль/ л

 

 

 

Сабақтың соңы

5-минут

 Оқушыларға сұрақ. «Миға шабуыл».

1. Химияялық тепе-теңдік деген не?

2. Химиялық тепе-теңдіктің динамикалық деп аталу себебі не?

3. Тепе-теңдік константасы деген не?

 

Бағалау 5-минут

Үй жұмысы

Рефлексия.

Кері байланыс. Сабақ мақсаттары және бағалау критерийлеріне қайта оралу.

Қайталау

 


Пікірлер (0)

Пікір қалдырыңыз


Қарап көріңіз