Көктем
Ақ күмбезді моласында
Аруақтарды бір аунатып,
Көне қазақ даласына
Келді көктем тыраулатып.
Көктем келіп қалыпты-ау!
Көктем келіп,
Алыпты жел бұлттарды көктен бөліп.
Шымырлаған шуаққа шыдай алмай,
Таза ауаға кешегі кім шанады?!.
Түтін, тұман аспанды тұмшалады.
Кір шалады қанатын аққулардың,
Соны ойласаң көңілді кір шалады.
Қайсар қазақ қашанда төзер мұңға.
Күннің көзін екі есе сезер құмда.
Сөзі орнында қалғанның
Қай кезде де
Иттігін көріп жаққының,
Жүдейсің іштей,
Жыласйсың.
Айтқанын істеп ақылдың,
Бір әңгіме тыңдашы, ұлан, менен.
Жекжаттығым жоқ емес бұланменен.
Тамырласпын,
Тектеспін тарпаңменен,
Бар дегенге сенбеймін ойдан да асыл.
Өлең үшін табылар қайдан да сыр.
Мына ғасыр, бауырым, байқайсың ба?
Алау ғасыр,
Көзім жеткен көргенде-ақ оңбасыңа,
Шын даңқтың басыңа қонбасына.
Даңқ деген — мақала,
Баяндама
Неге керек жалған сөз,
Өтірік сын!
Қиындықты жолдағы опырыпсың.
Абыройлы,
Туыстық жайлы лепіріп,
Тұлпардан бетер желеді.
Бәрі де соның өтірік,
Бірақ та сенгің келеді.
Сол сияқты іздегенің сенің де.
Солай ма еді?!
Солай шығар тегінде!
Көзді жұмып бір өтірік айтып ең,
Адам мынау үйренген соң тұрмысқа,
Алдына оның түсе алмайды құмырсқа,
Ал бөлгенде сол еңбектің жемісін,
Артық алсам дейді пенде бір мысқал.
Сен тұрған үйдің тұрғыны —
Көршіңе бәрін бересің.
Оның да бірақ бір күні
Оңбағандығын көресің.
Барар жолда,
Жетер жолда мақсатқа
Ие болу оңай емес жақсы атқа.
Шалды біреу, талай шалды аяқтан,
Жазираның жалғыз сәні жаздағы
Жиде гүлі қызыл шоқтай маздады.
Бұтаға бір қонып алып
Жас бұлбұл
Көңіл шіркін қамығар:
Қанша өмірдің масылы!
Адамның да аңы бар,
Аңның да бар асылы.
Өркештер асқақтап,
Арқаға қонжиды:
Нар менен қоспақтар
Жаз бойы қом жиды.
Тегіс жерде жығылып,
Алып-ұшып жүремін.
Ауызыма тығылып,
Алқынады жүрегім.
Қариялар кеміп қалған сияқты,
Дәриялар кеуіп қалған сияқты.
Арулардың құты қашқан сияқты,
Аруананың сүті қашқан сияқты.
Өнердегі бала дарын,
Жас дарын
Ілтифатпен иді маған бастарын.
Асыл жырдың құпиясын ақтарып,
Тұрған кезде далам аман,
Ел аман,
Әділдік пен ақиқатты тонаман.
Кейбіреулер сенен асқан ақын жоқ
Сезімнің жапырақтай семді гүлі.
Қай жерге қоямын деп енді мұны,
Көп сырға,
Көп жырларға куә болған
Оңашада әлдилеп ойдың гүлін,
Тыныштыққа армансыз тойдым бүгін:
Үзіліссіз сөйлейтін радио,
Оның өзін өшіріп қойдым, күнім!
Көңіл үшін, шіркін-ай, қажет еді,
Көп болмайды бірақ та,
Жаз өтеді.
Кім шығады бұл түннен,
Жарқыншақ түспеу үшін жыр бетіне,
Жарындай арыңменен бірге түне.
Шыдаудың өзі де ерлік, айналайын,
Халықтың сыйы менен құрметіне!
Жантая құлар болсаң қыз демінен,
Жаяды жасыл көктем түзге кілем...
Бейкүнә ғұмырнәмәм тұрады ылғи
Бітпейтін жұмыстардың тізбегінен.
Әрине, балаң басқа,
Жарың басқа.
Бөледі көңіліңді қарындас та.
Шаруасы тіршіліктің біткен емес,
Не боларын кім біледі түбінде,
Әлдеқайда жеңілдеді жүгің де!
Қол еңбегін жұмысшы мен шаруаның
Техника тартып алды бүгінде.
Қонбайды екен Бақыт атты құс тегін.
Жастық құрған жібек торға түспедім.
Мен бір сағат кем ойнадым басқадан,
Мен бір сағат артық жұмыс істедім.
Бірте-бірте салбырап мұң масағы,
Әзірейіл сайтанмен ымдасады.
Гүл бақшаның орынын алабота,
Көне қала орынын құм басады.
Алысқан ауыздықпен өлең бір ат.
Өлеңде болған емес төмен мұрат.
Көңілім бұрынғыдан ұшқырланып,
Шау тартып бара жатыр денем бірақ.
Ауа райы көңілдің құбылады.
Құбылады,
Кім оны ұғынады?!
Қыран ойлар оянып ұйқысынан,
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі