Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Малдымен алыспа, күштімен күреспе.
Ілмектер: мал, күресу
Жомарт жоқты білмейді, батыр көпті білмейді.
Ілмектер: жомарт, батыр
Дәулет келерінде тойға келген қыздай,
Ілмектер: дәулет, той, қыз, мұз
Кетерінде қолға ұстаған мұздай.
Жақсыдан жаман туса жыннан пайда болғаны,
Ілмектер: жақсы, жаман, нұр, жын
Жаманнан жақсы туса нұрдан пайда болғаны.
Ата өлсе де атаны көрген өлмесін.
Ілмектер: ата, өлім
Жаманға ас берсең үйіңнен шықпайды,
Ілмектер: жаман, ас, өлік
Өлікке ас берсең түсіңнен шықпайды.
Көріп алған көріктіден,
Ілмектер: көрік, үйлену, тектілік
Көрмей алған текті артық.
Тау тауға қосылады десе нан,
Ілмектер: тау, пиғыл, адам
Адам пиғылын оңғартты десе нанба.
Аз болса да күйінбе, мая болса қайтесің,
Ілмектер: аз, көп, зая, қуану, күйіну
Көп болдыдеп қуанба, зая болса қайтесің.
Аузыңды ашсаң,
Ілмектер: ауыз, көмекей, парсы мақалы
Көмекейіңді жасырма.
Ернінде сүттің дәмі тұр.
Ілмектер: ерін, сүт, парсы мақалы
Босаған тісті жұлу керек.
Ілмектер: тіс, парсы мақалы
Еңбексіз әлем,
Ілмектер: еңбек, әлем, күш
Күш кешеді әрең.
Бойы биіктің ойы биік бола бермейді.
Ілмектер: бой, ой, биік, парсы мақалы
Қолы ұзаққа да тұзақ бар.
Ілмектер: қол, ұзақ, тұзақ, парсы мақалы
Сары үрпек шаш балапан,
Ілмектер: балапа, дәріс, торғай, парсы мақалы
Торғайға дәріс таратқан.
Алда – бидай,
Ілмектер: арпа, бидай, парсы мақалы
Арпадан арпа өседі.
Әділ болсаң, әділет қол созады.
Ілмектер: әділ, әділет, парсы мақалы
Торы көктен кем емес.
Ілмектер: торы, парсы мақалы
Алдымен толған,
Ілмектер: қамдану, толғану, ойлау, парсы мақалы
Содан кейін қамдан.
Бетінің ашық реңі –
Ілмектер: бет, жүрек, парсы мақалы
Тұнып тұрған жүрегі.
Әлдилей білсең –
Ілмектер: ұйықтау
Ұйықтай біл.
Әдетке ауру себеп.
Ілмектер: әдет, ауру, себеп, парсы мақалы
Бауыр қосып құйрық бер,
Ілмектер: бауыр, бұйрық
Содан кейін бұйрық бер.
Алдағының бәрі алтын.
Ілмектер: алтын, парсы мақалы
Ақылдыға ишарат та артық.
Ілмектер: ақылды, ақыл, ишарат, парсы мақалы
Шындық – жалғыз,
Ілмектер: шындық, сұмдық, жалғыз, мың, парсы мақалы
Сұмдық – мың.
Жалаңаш адам түс көрсе,
Ілмектер: түс, парсы мақалы
Жарты құлаш жарғақ көрер.
Қайғылы кісі күлкі сүймес, ит жүйрігін түлкі сүймес.
Ілмектер: қайғы, кісі, ит, түлкі
Бір үй толған жансың, бір-біріңе меймансың.
Ілмектер: үй, мейман
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі