Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Мал жинасаң қонысын тап.
Ілмектер: мал.қоныс
Ат - биеден, аруана - түйеден.
Ілмектер: ат, бие, түйе, төрт түлік мал, аруана
Алып - анадан, ат биеден.
Ілмектер: алып, ана, бие
Ат - ердің қанаты.
Ілмектер: ат, ер
Жас өседі, жарлы байиды.
Ілмектер: жас, жарлы, кедей, бай, байлық
Жер қадірін ел біледі,
Ілмектер: жер, ер, ел, қадір
Ел қадірін ер біледі.
Өзіңнен тумай ұл болмас.
Ілмектер: ұл
Қаратаудай мал жиса да кісі көзі тоймайды.
Ілмектер: қанағатсыздық, Қаратау, мал, көз
Жаяудың жұлдызы болмас,
Ілмектер: жұлдыз, құлан, жау
Қалың құлан жаусыз болмас.
Ежелгі жауел болмас,
Ілмектер: жау, ел, жіп
Ескі мақта жіп болмас.
Өшкен келмейді, өлген тірілмейді.
Ілмектер: өлім, тірілу
Түйе - шудасын,
Ілмектер: жал, шуда, мүйіз, төрт түлік мал, түйе, жылқы, сиыр
Жылқы - жалын,
Сиыр - мүйізін төсейді.
Кезекке кірмей, есепке кірмейсің.
Ілмектер: есеп, кезек
Айшық мүйіз ақ серке қойды бастар,
Ілмектер: мүйіз, серке, жігіт, топ
Қыпша белді жігіттер топты бастар.
Аттыға ерем деп, жаяудың таңы айырылады.
Ілмектер: атты, жаяу, таң
Кісінеген айғырдың үйірін көр,
Ілмектер: айғыр, үй, жігіт
Шіренген жігіттің үйін көр.
Білсе - барымта,
Ілмектер: білу, білмеу, барымта
Білмесе - сырымта.
Хан - қазық,
Ілмектер: хан, би, тоқпақ
Би - тоқпақ.
Бар болсаң ағайының көре алмайды,
Ілмектер: ағайын, көре алмаушылық
Жоқ болсаң "мә, саған" деп бере алмайды.
Артқы айылдың басқанын иесі білмес, ат білер,
Ілмектер: ағайын, ат, азғындық, жат
Ағайынның азғанын жақын білмес, жат білер.
Ағайын - ащы,
Ілмектер: ағайын, мал, ащы, тұщы
Мал -тұщы.
Дүмше молда - ел бұзар.
Ілмектер: молда, ел, дүмше
Жақсының алтын басы еңкейсе,
Ілмектер: жақсы, алтын, білім
Білімсіздің басы шалқаяды.
Ойнақтаған бала от басар.
Ілмектер: ойын, бала
Көңіл бір атым насыбайдан қалады.
Ілмектер: көңіл, насыбай
Жаман тонның биті ащы,
Ілмектер: жаман, тон, кісі, бит, тіл
Жаман кісінің тілі ащы.
Байдың малы қадірлі,
Ілмектер: бай, мал, жарлы, қадірлі
Жарлының жаны қадірлі.
Жемесе де май жақсы,
Ілмектер: май, бай
Бермесе де бай жақсы.
Сақтансаң, құдай сақтар.
Ілмектер: сақтық
Бай болсаң, балпаң бол,
Ілмектер: бай, жарлы
Жарлы болсаң қалтаң бол.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі