Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Адалдық — ардың ісі.
Ілмектер: адалдық, ар, адал, адамгершілік, ізгілік
Бай байға құяды, сай сайға құяды.
Ілмектер: бай, сай, пейіл, ынсап
Жаман төре жан алар.
Ілмектер: жаман, төре, пейіл, ынсап
Төре тайғақ болса,
Ілмектер: төре, төбе, тайғақ, пейіл, ынсап
Бітіп болмас.
Төбе тайғақ болса,
Шығып болмас.
Қас екеніңді қабағыңнан танимын,
Ілмектер: қас, табақ, сараң, пейіл, ынсап
Сараң екенінді табағыңнан танимын.
Төре аяғы маймақ,
Ілмектер: пейіл, ынсап
Төбе басы тайғақ.
Төреге ерген ер-тоқымын арқалар.
Ілмектер: төре, ер тоқым, пейіл, ынсап
Байды Құдай қарғайын десе,
Ілмектер: бай, пейіл, ынсап, құдай
Жортуыл бастар.
Биені қарғайын десе,
Құлын тастар.
Бай тоқтығынан кекіреді,
Ілмектер: кедей, бай, аштық, тоқтық
Кедей аштығынан секіреді.
Бай балпаң,
Ілмектер: бай, кедей, жарлы, ынсап
Жарлы қалтаң.
Бай кісі жарлы болса,
Ілмектер: бай, кедей, жарлы, пейіл, ынсап
Бетін қоюға жер таба алмас.
Сауда досқа қарамас.
Ілмектер: сауда, дос, пейіл, ынсап
Бай бауырын танымас.
Ілмектер: бай, пейіл, ынсап
Бай қасына барып бақыр болмасаң, маған кел,
Ілмектер: бай, хан, пейіл, ынсап
Хан қасына барып басыңды алмаса, маған кел.
Ескі бай аяншақ келер,
Ілмектер: бай, мақтаншақ, пейіл, ынсап
Жаңа бай мақтаншақ келер.
Байға құл болғанша,
Ілмектер: бай, ұл, құл, пейіл, ынсап
Байғұсқа ұл бол.
Байдың күні пәрменмен,
Ілмектер: бай, жарлы, кедей, пейіл, ынсап, күн, арман, пәрмен
Жарлының күні арманмен.
Жаңа байығаннан қарыз алма.
Ілмектер: бай, пейіл, ынсап, қарыз
Қайырсыз байдан қайнатқан су артық.
Ілмектер: бай, қайырсыз, пейіл, ынсап
Жарлының еңбегі — байдың ермегі.
Ілмектер: жарлы, кедей, бай, еңбек, пейіл, ынсап
Қар жауды деп қуанба,
Ілмектер: қар, аяз, қуаныш, пейіл, ынсап
Артынан аязы болар.
Қожа келді деп қуанба,
Артынан ниязы болар.
Тентек молда телмірген өгіз.
Ілмектер: өгіз, молда, пейіл, ынсап
Шала молда шарық айтар.
Ілмектер: молда, пейіл, ынсап
Шала молда шарық айтар.
Ілмектер: молда, пейіл, ынсап
Шала молда дін бұзар.
Ілмектер: молда, дін, пейіл, ынсап
Екі молда бір кісі,
Ілмектер: молда, пейіл, ынсап
Бір молда жарты кісі.
Қара қайсы, хан қайсы,
Ілмектер: хан, ел, пейіл, ынсап
Елді ойлаған жан қайсы.
Ханнан қазық, биден тоқпақ.
Ілмектер: хан, би, пейіл, ынсап
Хан сыртынан жұдырық.
Ілмектер: хан, жұдырық, ынсап, пейіл
Әр ханның тұсында,
Ілмектер: хан, ынсап, пейіл
Бір сұрқылтай.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі