Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Атақты ұры аштан өледі.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, аштық
Ұрлық, ұрлықтың түбі қорлық.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, қорлық
Ордалы жыланмен ойнама.
Ілмектер: орда, жылан, сақтық, қырағылық
Ақылсыз достан мың сақтан,
Ілмектер: ақыл, дос, дұшпан, сақтық, қырағылық
Ақылсыз дұшпаннан жүз сақтан.
Ұйқы өліммен тең.
Ілмектер: ұйқы, өлім, сақтық, қырағылық
Күрілдеп келген жаудан,
Ілмектер: жау, жаман, сақтық, қырағылық
Күлімдеп келген жау жаман.
Алысқан жауға арқанды көрсетпе.
Ілмектер: жау, сақтық, қырағылық
Алыстағы жаудан, аяқ астындағы дұшпан жаман.
Ілмектер: жау, дұшпан, сақтық, қырағылық
Көп жорытқан ит, күшәлаға жолығады.
Ілмектер: ит, сақтық, қырағылық
Көп жорытқан жылан, аяғын көрсетер.
Ілмектер: жылан, аяқ, сақтық, қырағылық
Жыланның өзі өлсе де,
Ілмектер: жылан, сақтық, қырағылық
Құйрығы өлмейді.
Кек түбі — ойран.
Ілмектер: кек, сақтық, қырағылық
Қастағы сояу көзді аңдиды.
Ілмектер: көз, сақтық, қырағылық
Дұшпан күле кіріп,
Ілмектер: дұшпан, сақтық, қырағылық
Күңірене шығар.
Жау құтырса, шаңырағыңа қобыз тартар.
Ілмектер: жау, шаңырақ, қобыз, сақтық, қырағылық
Жау қайда деме, жар астында,
Ілмектер: жау, сақтық, бөрі, қырағылық, жер
Бөрі қайда деме, бөрік астында.
Ежелгі жауда елдік жоқ.
Ілмектер: жау, сақтық, қырағылық
Аспанға қарай оқ атпа,
Ілмектер: аспан, оқ, сақтық, қырағылық
Өзіңнің түсер басыңа.
Шөлмек мың күн сынбайды,
Ілмектер: күн, сақтық, қырағылық
Бір күн сынады.
Аузың толған қан болса да,
Ілмектер: ауыз, дұшпан, қан, сақтық, қырағылық
Дұшпанның алдына төкпе.
Қарап жатқан жыланның құйрығын баспа.
Ілмектер: жылан, сақтық, қырағылық
Сауысқаннан сақ бол.
Ілмектер: сақтық, қырағылық, сауысқан, құс
Аузы күйген үрлеп ішеді.
Ілмектер: ауыз, сақтық, қырағылық
Саяқ жүрсең сақтан.
Ілмектер: сақтық, қырағылық
Сол көзіңе, оң көзің қарауыл босын.
Ілмектер: көз, сақтық, қырағылық
Ақырын жүрсең — малаяқ,
Ілмектер: жүру, сақтық, қырағылық
Қатты жүрсең - қу аяқ.
Етікшіге жолама - бізі тиер көзіңе, сөзі тиер өзіңе.
Ілмектер: етікші, біз, сөз, қырағылық, сақтық
Сезікті секемшіл.
Ілмектер: қырағылық, сақтық
Қазанның күйесі жұғады,
Ілмектер: қазан, күйе, бәле, ақымақ
Ақымақтың бәлесі жұғады.
Батыр бір өледі,
Ілмектер: батыр, қорқақ, қорқақтық
Қорқақ мың өледі.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі