Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жалқауға мың сылтау.
Ілмектер: жалқау, сылтау, жалқаулық
Айдап салдың малы өспес,
Ілмектер: мал, жұмыс, кәсіп, іс
Алакелдің жұмысы бітпес.
Жаман болатын жігіт, шегіншек келер,
Ілмектер: жаман, еріншек, кедей, жалқау, жалқаулық, жігіт
Кедей болатын жігіт, еріншек келер.
Айтқызған жаманның ісі,
Ілмектер: жаман, іс
Қамшылатқан шабанның ісі.
Тартынып үзген шабанның ісі,
Ілмектер: кәсіп, іс, жаман
Өткізіп алған жаманның ісі.
Еріншектің ісі екі.
Ілмектер: еріншек, жалқау
Тынымсызды жұмсасаң,
Ілмектер: тынымсыз, еңбек
Тыңдайсың да тұрасың.
Еріншектің күні есінеумен өтеді.
Ілмектер: еңбек, кәсіп, еріншек, жалқау
Жалқауға сөз, шабанға таяқ өтпейді.
Ілмектер: жалқау
Ауру өле-өлгенше жаннан дәмелі,
Ілмектер: ауру, жан, мал, жалқау
Жалқау жан қиналмай малдан дәмелі.
Жалқауға от басы айшылық жер.
Ілмектер: жалқау, жалқаулық
Жасық кісі жасқа тоймас,
Ілмектер: ас, пасық, ұйқы
Пасық кісі ұйқы мен асқа тоймас.
Сусыз жердің шөбі артық.
Ілмектер: су, шөп, жер
Шаруа жазда жазылар,
Ілмектер: шаруа, жаз, қыс, жыл мезгілдері
Қыста қысылар.
Күріш арқасымен күрмек су ішеді.
Ілмектер: күріш, су
Шөбі жоқ деп жерден түңілме,
Ілмектер: шөп, ер, мал, түңілу, нәсіп
Мал бітпес деп ерден түңілме.
Бұлт қайда орнаса,
Ілмектер: береке, бұлт
Береке сонда шөгеді.
Құлан қайда семірсе,
Ілмектер: мал, құлан, жер, семіру
Сол жерге түгін төгеді.
Күн күркіресе, жерге абыйыр,
Ілмектер: күн, жер, мал, абыйыр
Жер иісе, малға абыйыр.
Жанжалды елге жақын қонба,
Ілмектер: егін, ел, халық, жұрт, жанжал, жер
Оқпанды жерге егін салма.
Дихан болсаң, қос өгізің тең болсын,
Ілмектер: дихан, шаруа, еңбек
Шаруа болсаң, қос етегің кең болсын.
Еңбек ер атандырар.
Ілмектер: еңбек, ер
Көшпелі елдің қоры болғанша,
Ілмектер: егін, егінші, көшпелі, ел, халық
Егінші елдің зоры бол.
Жер бауыры жазық.
Ілмектер: жер, жазық
Жер - ырыстың кіндігі.
Ілмектер: жер, ырыс
Екпіндінің өзі де екпінді, сөзі де екпінді.
Ілмектер: екпін, еңбек, сөз
Колхоз аулы қауымды келеді,
Ілмектер: Колхоз, еңбек
Еңбек екпіні дауылды келеді.
Кезі келсе кетпен шап,
Ілмектер: кәсіп, нәсіп, кетпен
Майрылмаса, қайырылсын.
Ебептен себеп, балшықтан мұрат.
Ілмектер: мұрат, нәсіп, кәсіп, еңбек
Адасқан жігіт жол таппас.
Ілмектер: адасу, жол, жігіт
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі