Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Аттың атағы, түйенің табаны үлкен.
Ілмектер: ат, жылқы, түйе, төрт түлік мал
Жылқы – малдың патшасы, түйе – малдың қасқасы.
Ілмектер: жылқы, түйе, төрт түлік мал
Мал өсірсең түйе өсір, пайдасы оның көл-көсір.
Ілмектер: түйе, төрт түлік мал
Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенде қайтесің?
Ілмектер: шындық, өтірік, әке, өлім
Әуелгі сөзің рас болса,
Ілмектер: өтірік, шындық, сөз
Соңғы сөзіңнің өтуіне жақсы.
Көп қайда болса, шындық сонда.
Ілмектер: шындық, көпшілік
Қатын өтірік айтпайды, қағыс естиді.
Ілмектер: қатын, өтірік
Атқан жерде оқ қалар.
Ілмектер: оқ, шындық
Тышқан ініне кіре алмай жүріп, құйрығына қалжауыр.
Ілмектер: тышқан, аң, ынсап, пейіл, ұят, ұрлық
Қашайын деп тұрған қоянға «тәйт» деген соң, не зорық?
Ілмектер: қашу, зорлық, қоян
Бүркіт қартайса — тышқаншыл.
Ілмектер: қарттық, қартаю, тышқан, бүркіт
Ит десең ашуланып, күшік десең күледі.
Ілмектер: ашу, ит, күлкі, күшік
Ой - ойдан шығады, ойламаса - қайдан шығады.
Ілмектер: ой
Кенеуі жоқ кеудеге - сылдыратып сөз береді,
Ілмектер: ақыл, сөз, көз
Ақылсыз басқа - бадырайтып көз береді.
Көп ақымақтың ағасы болғанша, аз ақылдының інісі бол.
Ілмектер: аға, іні, ақыл
Асыл тастан, ақыл - жастан.
Ілмектер: асыл, тас, жас, ақыл
Жетесіз ұл жеті атасын қаздырар.
Ілмектер: жеті ата, жетесіз, ұл
Қазаға - сабыр жолдас.
Ілмектер: қаза, сабыр, жолдас
Жүгірген алмайды, бұйырған алады.
Ілмектер: бұйырған, жүгіру
Асықпаған арбамен қоянға жетеді.
Ілмектер: арба, қоян, сабыр, сабырлық, асығу
Қойдың сүті – қорғасын,
Ілмектер: қой, қорғасын, төрт түлік мал
Қойды ұрған оңбасын.
Аттың көркі
Ілмектер: ат, тау, тас, бұлақ, төрт түлік мал
Құйрық-жалы, құлағы.
Таудың көркі
Тасы менен бұлағы.
Сиыр сауған шөлдемес.
Ілмектер: сиыр, төрт түлік мал
Есік арқалағаннан, бесік арқалаған артық.
Ілмектер: бесік, есік
Төріңде бесік тұрса, төре де бас иеді.
Ілмектер: бесік
Бесік көрмеген ессіз болып есікке енеді.
Ілмектер: бесік
Ашу келсе тіліңді тарт.
Ілмектер: Мақал-мәтел
Өзіңді-өзің тәрбиелеп қинағаның,
Ілмектер: тәрбие, жамандық
Жамандыққа қимағаның.
Өзіңе дейінгі білімді игермей,
Ілмектер: білім, келешек, сый
Келешектен сый көрмейсің.
Қыз мінезді келсін,
Ілмектер: қыз, ұл, өнер, мінез
Ұл өнерлі келсін.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі