Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Қыстағы қар, жаздағы жаңбыр-
Ілмектер: қыс, жаз, қар, жаңбыр, нұр
Жерге жауған нұр.
Малға кедей – жарлы,
Ілмектер: тіл, кедей, жарлы
Тілге кедей – сорлы.
Тәрбие тілден басталады.
Ілмектер: тіл, тәрбие
Қазақтың ақылы – көзінде,
Ілмектер: сөз, тіл, ақыл
Қасиеті сөзінде.
Пәлен жерде пайда бар,
Ілмектер: туған жер
Өз жеріңдей қайда бар?!
Ит екеш ит те туған жерін аңсайды.
Ілмектер: туған жер
Жекен жерінде көгерер,
Ілмектер: туған жер, ер
Ер елінде көгерер.
Дарақ бір жерден көгереді.
Ілмектер: туған жер
Бақа батпағына, балық көліне
Ілмектер: бақа, балық, туған жер
Тәуелсіздік – тарих тұлпарының қос тізгіні.
Ілмектер: тәуелсіздік, тарих
Тәуелсіздің тынысы тарылмайды, тәуелдінің ырысы жарымайды.
Ілмектер: тәуесіздік, ырыс, тыныс
Тәуелді елдің сұлтаны болғанша, тәуелсіз елдің ұлтаны бол!
Ілмектер: тәуелсіздік
Отаны бірдің жүрегі бір,
Ілмектер: отан, тілек, жүрек
Жүрегі бірдің тілегі бір.
Егеменді ел көрікті,
Ілмектер: тәуелсіздік, егемендік, ел
Бетегелі бел көрікті.
Тәуелсіздік туы — асқақ.
Ілмектер: тәуелсіздік
Ерінен айырылған көмгенше жылайды,
Ілмектер: тәуелсіздік, ел, ер
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Азат елін сүйген ұл — бақытты,
Ілмектер: тәуелсіздік, азат, жұрт, бақыт
Жаңа жұртын сүйген қыз — бақытты.
Бөтен жердің гүлінен,
Ілмектер: туған жер, отан
Туған жердің тікені артық.
Тәубенің зоры – Тәуелсіздік.
Ілмектер: тәуелсіздік, тәубе
Тәуелдінің соры қалың, тәуелсіздің бағы басым.
Ілмектер: тәуелсіздік
Тәуелсіз елдің ұлы – өжет, қызы – қайратты, халқы – қаhарман
Ілмектер: тәуелсіздік, ел, қайрат, халық, қаһарман
Ханның да, қараның да рухани өзегі – тәуелсіздік. Өзегінен айырылған ел өледі
Ілмектер: тәуелсіздік, рух, ел
Егемен елдің еңсесі биік.
Ілмектер: тәуелсіздік, егемендік, ел
Азат елдің аспаны ашық.
Ілмектер: тәуелсіздік, ел, азат
Кімде кім күлімсірей алмайтын болса, ол адам сауда-саттықпен айналыспауы тиіс.
Ілмектер: қытай мақалы, күлімсіреу, сауда
Ханның ісі қараға түсер,
Ілмектер: хан, батыр, бай, бала, бәйбіше, тоқал, арыстан, тышқан, ер, дұшпан
Батырдың ісі балаға түсер,
Байдың ісі кедейге түсер,
Бәйбішенің ісі тоқалға түсер,
Арыстанның ісі тышқанға түсер,
Ердің ісі баз-базында дұшпанға түсер.
Алтын деген жер сыйы,
Ілмектер: алтын, жер, алғыс, ел, сый
Алғыс деген ел сыйы.
Екі бай құда болса - арасында жорға жүреді,
Ілмектер: бай, кедей, жарлы, құда
Екі жарлы құда болса - арасында дорба жүреді,
Бай мен жарлы құда болса - айырылыса алмай зорға жүреді.
Ақша болса - алақанда сорпа қайнайды.
Ілмектер: ақша, байлық
Бай күйігі - сыртта, бала күйігі - іште.
Ілмектер: бай, бала
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі